Aλεξάνδρα Δαλάκα: «Ο τόπος έχει πολλούς νέους καλλιτέχνες, οι οποίοι θα μπορούσαν να συνεργαστούν με τις κοινότητες και να κάνουν θαύματα, να ζωντανέψει κυριολεκτικά η επαρχία μας»
Συνέντευξη στην Μαριάννα Μανωλοπούλου
Στη Δημοτική ενότητα Πλατυκάμπου «γεννιέται» εν μέσω πανδημίας ένα χωριό πολιτισμού. Συγκεκριμένα, το Μελισσοχώρι επενδύει όλο και περισσότερο στο πολιτιστικό του κομμάτι δείχνοντας εμπιστοσύνη σε νέα άτομα που αναλαμβάνουν την υλοποίηση σημαντικών δράσεων. Άλλωστε, όπως είχε αναφέρει ο ιστορικός και φιλόσοφος, Γουίλ Ντυράν «Ο πολιτισμός δεν κληρονομείται. Κάθε γενιά πρέπει να τον μάθει και να τον κερδίσει από την αρχή». Έτσι, και το χωριό αυτό με μεγάλη επιτυχία άνοιξε τις πόρτες του το απόγευμα του Σαββάτου στην έκθεση «Τόπος-Ταυτότητα-Συνύπαρξη» υπό την αιγίδα του Πολιτιστικού Συλλόγου Μελισσοχωρίου «Άγιος Δημήτριος» στο κτήριο Κοινότητας Μελισσοχωρίου Λάρισας με τη συμμετοχή «νέων καλλιτεχνών».
Η Αλεξάνδρα Δαλάκα ούσα εικαστικός, εκπαιδευτικός και υπεύθυνη της δράσης μίλησε στη larissanet για την έκθεση που έλαβε χώρα, την συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο του Μελισσοχωρίου αλλά και τα όνειρα ενός νέου καλλιτέχνη στην Λάρισα.
Αναλυτικά η συνέντευξη έχει ως εξής:
Tι ακριβώς περιλαμβάνει η έκθεση «Τόπος-Ταυτότητα-Συνύπαρξη»; Ποιοι συμμετείχαν, ποια ήταν η διαδικασία και η διάρκειά της;
Η ομαδική αυτή έκθεση και τα εικαστικά έργα που εκτίθενται σε αυτή, είναι το αποτέλεσμα ενός καλλιτεχνικού project το οποίο υλοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2021 στην κοινότητα του Μελισσοχωρίου Λάρισας, ως μέρος της διπλωματικής μου εργασίας στο ΔΜΠΣ «Εφαρμοσμένη Κλινική Κοινωνιολογία και Τέχνη» του Πανεπιστήμιου Αιγαίου και της Σχολής Καλών Τεχνών της Φλώρινας. Το project περιλάμβανε πέντε εικαστικά εργαστήρια τα οποία λάμβαναν χώρα στο κτήριο της κοινότητας του Μελισσοχωρίου κάθε Σάββατο απόγευμα. Οι συμμετέχοντες/ουσες σε αυτά είχαν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τις εικαστικές τέχνες και να εξερευνήσουν τον δημιουργικό τους εαυτό μέσα από τη κατασκευή έργων που βασίζονται στη ζωγραφική, τη γλυπτική, τη φωτογραφία και τη χαρακτική. Θα ήθελα επίσης να προσθέσω πως βασικό ρόλο στην υλοποίηση των εργαστηρίων αυτών, διαδραμάτισε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Μελισσοχωρίου «Άγιος Δημήτριος» τα μέλη του οποίου, παρά τις δυσμενείς υγειονομικές συνθήκες, ανταποκρίθηκαν θετικά στο κάλεσμά μου και αγκάλιασαν τη δράση από την πρώτη κιόλας στιγμή, γι’ αυτό και τους ευχαριστώ θερμά για ακόμη μια φορά.
Τι προσπαθήσατε να περάσετε στον κόσμο μέσα από αυτή την έκθεση;
Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να τονίσω πως βασικός στόχος της έκθεσης αυτής δεν ήταν η επίδειξη των καλλιτεχνικών ικανοτήτων μας, σε καμία περίπτωση. Αυτό που θέλαμε να πετύχουμε μέσω αυτής, ήταν η κοινοποίηση της προσπάθειας μιας μικρής κοινότητας να μπορέσει να εμπλακεί σε μια ομαδική διαδικασία καλλιτεχνικής βάσης μετά από τόσο καιρό αδράνειας. Ο τόπος το είχε ανάγκη αυτό διότι αυτά τα δύο χρόνια διακόπηκαν παντελώς οι πολιτιστικές δράσεις που διοργανώνονταν κυρίως από το σύλλογο κάθε χρόνο. Πολιτιστικές δράσεις που αποτελούν ένα βασικό χαρακτηριστικό των ελληνικών, επαρχιακών κοινοτήτων και επιδρούν καταλυτικά στις εσωτερικές σχέσεις της κοινότητας, προωθώντας παράλληλα την εξωστρέφειά της. Σκεφτήκαμε λοιπόν και συμφωνήσαμε πώς μια έκθεση με τα παραγόμενα έργα θα ήταν μια πολύ καλή ιδέα για να κοινοποιήσουμε την προσπάθεια αυτή και να επανεκκινήσουμε τις διαδικασίες της συμμετοχής και της εξωστρέφειας του χωριού.
Περιέγραψε μια στιγμή κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων που σου έμεινε αξέχαστη. Tι συνέβη;
Η εμπειρία μου από την υλοποίηση των εικαστικών εργαστηρίων μπορώ να πω ότι υπήρξε άκρως θετική καθώς είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ με ανθρώπους του χωριού, στο οποίο και μεγάλωσα, και τους ξέρω από μικρό παιδί. Μέσα από την καλλιτεχνική διαδικασία ανακάλυπτα πράγματα για αυτούς που δεν γνώριζα, όπως την διάθεσή τους να εκφραστούν καλλιτεχνικά, τις απόψεις τους περί τέχνης και την ανάγκη τους για κοινωνικοποίηση, μια σημαντική ανθρώπινη διαδικασία η οποία υποβαθμίστηκε αρκετά τα δύο τελευταία χρόνια εξαιτίας της κατάστασης που βιώνουμε με τον Covid-19.
Ομολογώ επίσης, πως στην αρχή ήμουν λιγάκι επιφυλακτική με τη δράση, διότι πίστευα πως λόγω των συνθηκών δεν θα υπήρχε συμμετοχή αλλά οι άνθρωποι αυτοί με διέψευσαν εντελώς και χαίρομαι πολύ γι’ αυτό. Είναι σπουδαίο να μπορείς να προσφέρεις με τον τρόπο σου και να μπορείς να ενδυναμώνεις τους ανθρώπους, χρησιμοποιώντας το αντικείμενο των σπουδών σου πόσο μάλλον να βρίσκεις ανταπόκριση και αληθινό ενδιαφέρον για αυτό το κομμάτι, δηλαδή την τέχνη.
Ποιες ήταν οι δυσκολίες του προγράμματος αυτού, τι θα άλλαζες αν μπορούσες.
Όπως ανέφερα και προηγουμένως, η μόνη δυσκολία που συναντήσαμε αφορούσε στις ιδιάζουσες υγειονομικές συνθήκες που βιώνει ολόκληρος ο πλανήτης μέχρι και σήμερα. Έπρεπε να είμαστε πολύ προσεκτικοί, να τηρούμε όλα τα μέτρα, να είμαστε γενικώς σε επαγρύπνηση. Αν θα άλλαζα κάτι λοιπόν τότε σίγουρα θα ήταν αυτό.
Μια φράση με την οποία θα χαρακτηρίζατε συνολικά την όλη διαδικασία.
Δεν ξέρω αν θα μπορούσα να σκεφτώ μία μόνο φράση γι’ αυτό που βιώσαμε με όλη την ομάδα αλλά μπορώ να πω πως είδα μπροστά στα μάτια μου να εκτυλίσσεται μια μεταμορφωτική διαδικασία την οποία εντόπιζα τόσο καιρό στα παιδιά αλλά τώρα είχα την ευκαιρία να την παρατηρήσω και στους ενήλικες. Η τέχνη και η ενασχόληση σου με αυτήν σε ωθεί να εξερευνήσεις τον εαυτό σου, να ενδο-στοχαστείς και να αναθεωρήσεις πράγματα στη ζωή σου. Η επαφή με την τέχνη αλλάζει τη νοοτροπία σου, όχι μόνο ως θεατή του έργου τέχνης αλλά και της καθημερινότητας. Προσεγγίζεις τα πράγματα πιο σφαιρικά και είσαι σε θέση να δεις πέρα από την επιφάνεια του πράγματος. Ίσως λοιπόν η λέξη «μεταμόρφωση» να ταίριαζε ως απάντηση στην ερώτηση που ψάχνεις.
Πώς αισθάνθηκες τόσο κατά την διαδικασία της υλοποίησης των εκθεμάτων όσο και για το αποτέλεσμα;
Η αίσθηση που αποκόμισα από την όλη διαδικασία είναι άκρως θετική. Είναι πολύ όμορφο να μπορείς να μεταφέρεις τις γνώσεις σου και να μοιράζεσαι πράγματα για αυτό που αγαπάς με άλλους ανθρώπους. Να βλέπεις στα μάτια τους αυτόν τον ενθουσιασμό και την περιέργεια καθώς προσπαθούν να δημιουργήσουν κάτι δικό τους, χωρίς περιορισμούς, όρια και πρέπει. Όταν δημιουργείς μεταβαίνεις σε έναν χώρο εξωπραγματικό, έναν χώρο δικό σου όπου εκεί ορίζεις τους κανόνες εσύ και μόνον εσύ. Δεν σε ενδιαφέρει η άποψη του διπλανού ούτε και η λογική των πραγμάτων. Όλη αυτή η εμπειρία είναι μοναδική για τον/την καθένα/μια και αυτό είναι ίσως το βασικότερο στοιχείο που κρατάω από όλη τη διαδικασία. Όσον αφορά το αποτέλεσμα πρέπει να τονίσω πως η αισθητική του παραγόμενου έργου δεν είχε απολύτως καμία σημασία για μένα, καθώς το ζητούμενο ήταν η έκφραση και η εξωτερίκευση του δημιουργικού εαυτού των ανθρώπων που έλαβαν μέρος στα εικαστικά εργαστήρια.
Πόσο δύσκολο είναι για ένα νέο καλλιτέχνη να κυνηγάει τα όνειρα του στην πόλη της Λάρισας και στο Μελισσοχώρι;
Κοίταξε, εξαρτάται από τους στόχους που θέτει ο/η κάθε καλλιτέχνης/ιδα. Πιστεύω πως τα τελευταία χρόνια έχουν αρχίσει να γίνονται πράγματα στην πόλη. Σίγουρα δεν είμαστε Αθήνα αλλά πιστεύω πως βοηθάει και η τεχνολογία. Μπορείς να έχεις το ατελιέ σου π.χ. στην Λάρισα και ανά πάσα στιγμή να επικοινωνήσεις ένα έτοιμο project σου σε κάποιον φορέα που σε ενδιαφέρει. Η διαδικασία βέβαια δεν είναι τόσο απλή όσο την περιγράφω αλλά η δικτύωση αυτή βοηθάει αρκετά σε κάποια πράγματα.
Tι θα ήθελες καλλιτεχνικά να δεις στην Λάρισα, στα μικρά χωριά, κωμοπόλεις της που δεν το έχεις δει ακόμη; Tι θα πρότεινες στους τοπικούς φορείς;
Λοιπόν, μου αρέσει πολύ αυτή σου η ερώτηση και χαίρομαι πολύ που μου την έκανες. Όσον αφορά τα μικρά χωριά, τις επαρχιακές κοινότητες δηλαδή αυτό που θα ήθελα να δω είναι περισσότερα προγράμματα τέτοιου είδους, βασισμένα δηλαδή στην τέχνη και δεν εννοώ μόνο τα εικαστικά αλλά και άλλες μορφές όπως το θέατρο, τον χορό, τη μουσική κ.τ.λ. Από τις επαρχιακές κοινότητες λείπουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τέτοιες δράσεις, οι οποίες λειτουργούν ενδυναμωτικά τόσο στις σχέσεις μεταξύ των κατοίκων όσο και τις σχέσεις της ίδιας της κοινότητας με εξωτερικές ομάδες και θεσμούς.
Ο τόπος έχει πολλούς νέους/ες καλλιτέχνες/ιδες οι οποίοι/ες θα μπορούσαν να συνεργαστούν με τις κοινότητες και να κάνουν θαύματα, να ζωντανέψει κυριολεκτικά η επαρχία μας. Φυσικά αυτό δεν θα είναι μια εύκολη δουλειά καθώς για να προκύψει ενδυνάμωση πρέπει να εργαστείς στενά με την κάθε κοινότητα και να μην είσαι απλά ένας «εφήμερος επισκέπτης». Πιστεύω ωστόσο πως αν ένας/μια καλλιτέχνης/ιδα έχει τη θέληση να βοηθήσει τον τόπο του/της και σε συνεργασία με ανθρώπους που ενδιαφέρονται και αγαπάνε αυτό το αντικείμενο αργά ή γρήγορα τα αποτελέσματα θα τους δικαιώσουν.
Τέλος αυτό που θα πρότεινα στους τοπικούς φορείς είναι να μην διστάζουν να επενδύουν σε τέτοιου είδους προγράμματα και πολιτιστικές πρωτοβουλίες.
Επόμενα σχέδια, στόχοι, ετοιμάζετε κάτι νέο με τον πολιτιστικό σύλλογο Μελισσοχωρίου;
Τα μέλη του ΠΣΜ «Άγιος Δημήτριος» είναι νέοι άνθρωποι με όρεξη και μεράκι που δημιούργησαν αυτή την ομάδα προκειμένου να μπορέσουν να προσφέρουν στον τόπο μέσα από διάφορες εκδηλώσεις και δράσεις που οργανώνουν κατά καιρούς. Είναι πάντα πρόθυμοι να συνεργαστούν με νέα άτομα του τόπου και ανθρώπους με φρέσκιες και καινοτόμες ιδέες, όπως ακριβώς και στην παρούσα περίπτωση. Είμαστε σε συνεχή επικοινωνία και ήδη έχουμε κάνει μια κουβέντα για τα μελλούμενα, όπως και για την πιθανή οργάνωση ενός δεύτερου κύκλου εικαστικών εργαστηρίων. Αυτό που επιθυμούμε κυρίως είναι η εξομάλυνση της κατάστασης με τον Covid-19 αλλά και η έλευση της άνοιξης προκειμένου να δημιουργήσουμε μαζί καλλιτεχνικά προγράμματα και projectπου θα στοχεύουν τόσο στη συμμέτοχή των ενηλίκων όσο και των μικρών παιδιών, το μέλλον δηλαδή του τόπου.
Επιπρόσθετα, οι συμμετέχοντες και συμμετέχουσες όλων των ηλικιών της δράσης που παρευρέθηκαν στην έκθεση επισημαίνουν στη larissanet πώς η δράση αυτή αποτέλεσε γι αυτούς μια πραγματική αφορμή για επαφή με την τέχνη που λόγω της πανδημίας παραγκωνίστηκε. O 29χρονος Ν. Γ τόνισε «Αυτό που μου έκανε εντύπωση κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων ήταν πως είδα ανθρώπους κάθε ηλικίας να μπαίνουνε σε μια δημιουργική διαδικασία, να ξεχνάνε την καθημερινή τους ρουτίνα και να γίνονται παιδιά. Ιδιαίτερα μου άρεσε αυτή η επιθυμία τους να μάθουν πράγματα επάνω στα εικαστικά. Όσον αφορά το στήσιμο της έκθεσης στο οποίο και συμμετείχα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον καθώς δεν ήξερα πως η τοποθέτηση ενός έργου έχει σχέση με αυτά που βρίσκονται δίπλα ή απέναντί του».
Τέλος, αξιοσημείωτο είναι ότι ο πρόεδρος του Μελισσοχωρίου αλλά και του Πολιτιστικού Συλλόγου Δημήτρης Ροϊδούλης και Ιωάννης Δαλάκας αντίστοιχα, δεσμεύονται πώς ανάλογες προσπάθειες και πολιτιστικές δράσεις θα συνεχίσουν να λαμβάνουν χώρα πλέον στη κοινότητα, «χτίζοντας» τον τίτλο του «χωριού πολιτισμού».
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
❝ ετικέτες ❞ #ΜΕΛΙΣΣΟΧΩΡΙ
