Στάθης Σχινάς

Ενώ οι τιμές των ακινήτων και των ενοικίων συνεχίζουν να ανηφορίζουν, το 5% θα αγγίξει η μέση τιμή αύξησης των ενοικίων το 2025

Παρά τις βαρύγδουπες και επαναλαμβανόμενες εξαγγελίες της κυβέρνησης Μητσοτάκη, εδώ και δύο χρόνια η κατάσταση στην αγορά ακινήτων μοιάζει πλέον ανεξέλεγκτη. Κάτι που αποτυπώνεται με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο και στα ενοίκια, καθώς τα ανεπαρκέστατα προγράμματα «Σπίτι μου 1 & 2» αλλά και όσα ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε εξαγγείλει κατά καιρούς περί αύξησης της προσφοράς κατοικιών δεν έχουν οδηγήσει στην ανάσχεση της ανοδικής τάσης των ενοικίων.

Μεσιτικές εταιρείες εκτιμούν ότι τα ενοίκια κατά το 2025 θα κινηθούν με μέσο ρυθμό αύξησης διπλάσιο σχεδόν του πληθωρισμού, κάτι που θα επιδεινώσει την οικονομική κατάσταση της πλειονότητας των νοικοκυριών, καθώς τόσο η Eurostat αλλά και το IOBE πιστοποιούν ότι μεγάλο ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος, σχεδόν το 35%, διατίθεται για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών, στις οποίες περιλαμβάνονται βεβαίως, πλην του ενοικίου ή της δόσης του στεγαστικού δανείου, και οι δαπάνες για νερό, τηλέφωνο, θέρμανση και ρεύμα.

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι μεγαλύτερες αυξήσεις παρατηρούνται στην επαρχία αλλά και σε υποβαθμισμένες περιοχές της Αττικής. Το γεγονός οφείλεται στην ύπαρξη πολύ χαμηλότερων τιμών στις περιοχές αυτές σε σχέση με αυτές στις οποίες έχει σημειωθεί σημαντική άνοδος, κυρίως στην Αττική αλλά και στη Θεσσαλονίκη τα τελευταία χρόνια. Είναι προφανές ότι η ζήτηση στρέφεται σε περιοχές με χαμηλότερα ενοίκια, κάτι που τροφοδοτεί τη σημαντική άνοδό τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι μεγαλύτερες ετήσιες αυξήσεις την περίοδο 2024-2025 καταγράφονται, ως προς την Αττική, στον Άγιο Ιωάννη Ρέντη (28,6%), στην Πετρούπολη (19,6%), στην περιοχή Γκάζι-Μεταξουργείο-Βοτανικός (19,3%) και στην Αγία Βαρβάρα (16,8%). Αλλά και σε προάστια της Θεσσαλονίκης τα ενοίκια παρουσιάζουν εντυπωσιακή άνοδο. Έτσι τα προς ενοικίαση ακίνητα προσφέρονται πλέον σε τιμές υψηλότερες από 20% έως 30% σε Ευκαρπία, Χορτιάτη και Ξηροκρήνη, παρότι η συνολική μέση αύξηση στη Θεσσαλονίκη κινείται σε μονοψήφια επίπεδα.

Εκτός κάθε ανταγωνισμού κινούνται οι τιμές των ενοικίων σε τουριστικές περιοχές. Στις Κυκλάδες, για παράδειγμα, οι τιμές ανταγωνίζονται αυτές των νότιων και των βόρειων προαστίων της Αθήνας και πολλές φορές διαμορφώνονται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα.

Το οικονομικό παράδοξο

Τι είναι αυτό που συντηρεί τη σταθερά ανοδική πορεία των ενοικίων και των τιμών πώλησης των ακινήτων σε μια χώρα που η πιστωτική επέκταση προς τον ιδιωτικό τομέα και δη στα στεγαστικά δάνεια, σύμφωνα και με τα πρόσφατα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, είναι σχεδόν μηδενική και σε ορισμένες περιπτώσεις αρνητική; Τον Αύγουστο του 2025 o ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητος στο 10,6%, από 10,5% τον προηγούμενο μήνα. Η μηνιαία καθαρή ροή της συνολικής χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα ήταν θετική μόλις κατά 166 εκατ. ευρώ, έναντι αρνητικής καθαρής ροής 1.260 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Οι τράπεζες έσπευσαν από το 2023 και μετά, παρά την αύξηση της ρευστότητας και τη γιγάντωση των κερδών τους, να καλύψουν κυρίως όσους μπόρεσαν να εξασφαλίσουν συμμετοχή στα επιδοτούμενα στεγαστικά προγράμματα («Σπίτι μου 1 & 2» κ.λπ.), καθώς υπάρχουν κρατικές εγγυήσεις. Παράλληλα χρηματοδοτούν με το 75% της αγοραίας αξίας την απόκτηση ακινήτων, με την προϋπόθεση όμως ότι οι δανειζόμενοι έχουν τα εισοδήματα αλλά και καταθέσεις οι οποίες μπορεί να εξασφαλίσουν την άνετη αποπληρωμή των στεγαστικών δανείων ακινήτων που αγοράζουν.

Αν και την τελευταία περίοδο εμφανίζεται μια μικρή κινητοποίηση εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα και των μικρομεσαίων κατασκευαστικών εταιρειών που σπεύδουν να εκμεταλλευτούν τις υψηλές τιμές των νεόδμητων ακινήτων προχωρώντας σε νέες κατασκευές πολυκατοικιών, προς το παρόν οι ανοδικές τάσεις παραμένουν ισχυρές, καθώς προφανώς δεν καλύπτεται η ζήτηση. Υπάρχουν, μάλιστα, περιπτώσεις, όπως αυτές των νότιων προαστίων της πρωτεύουσας (Γλυφάδα, Βούλα, Βουλιαγμένη), όπου οι τιμές των κατοικιών και των ενοικίων τους κυμαίνονται σε επίπεδα υψηλότερα της προ του 2010 κρίσης. Παράλληλα μεγάλο μέρος των κατασχεμένων από τις τράπεζες αλλά και το Δημόσιο ακινήτων διοχετεύεται πολύ προσεκτικά στην αγορά ώστε να εξασφαλιστούν υψηλές τιμές.

Τα κυβερνητικά μέτρα

Την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση αρνείται συστηματικά τη μείωση των έμμεσων φόρων με το επιχείρημα ότι θα την εκμεταλλευτούν οι έμποροι λιανικής και δεν θα μετακυλιστεί η μείωση στους πολίτες, προχωρά σε μείωση της φορολογίας εισοδήματος από ενοίκια ακινήτων, καθιερώνοντας έναν ενδιάμεσο συντελεστή μεταξύ του χαμηλού ισχύοντος και του ανώτερου 35%. Κάτι, όμως, που δεν φαίνεται προς το παρόν να συγκινεί την αγορά και οι εκτιμήσεις πολλών πλευρών είναι ότι τελικά και αυτή τη μείωση της φορολογίας οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα την ενσωματώσουν στο προσωπικό κέρδος τους.

Κατά τα λοιπά, δεν φαίνεται ότι αποδίδουν οι περσινές πρωθυπουργικές εξαγγελίες που αφορούσαν τις φορολογικές ελαφρύνσεις για σπίτια που χρησιμοποιούνται από τους ιδιοκτήτες τους για βραχυχρόνιες μισθώσεις. Τουλάχιστον αυτό δείχνει η πραγματικότητα των υψηλότατων ενοικίων, ειδικά στις φοιτητουπόλεις, την περίοδο Αυγούστου-Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου, όπου η αναζήτηση νέας κατοικίας είναι ένα από τα βασικά θέματα που απασχολεί πάρα πολλές οικογένειες.

www.avgi.gr

❝ ετικέτες ❞ #ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΟ