- Καθώς τα περιστατικά παιδικής κακοποίησης «ακούγονται» όλο και περισσότερο, ψάχνουμε να βρούμε αν υπάρχει ελπίδα να συνέλθουν ποτέ τα παιδιά από το ψυχικό τραύμα της κακοποίησης. Πώς μεριμνά το κράτος; Φροντίζει για την ψυχολογική τους στήριξη;
Η ιστορία αυτού του κειμένου είναι μεγάλη. Ξεκινάει από τη στιγμή που αποκαλύφθηκε ο κατ’ εξακολούθηση βιασμός μιας 12χρονης στον Κολωνό και φτάνει μέχρι σήμερα. Σε συνέχεια του ερωτήματος «ξεπερνιέται ποτέ το ψυχικό τραύμα ενός τέτοιου βιασμού;» που θελήσαμε να διερευνήσουμε, αναζητήσαμε και το τι γίνεται στην πράξη: αν υπάρχει δηλαδή κρατική μέριμνα για την ψυχολογική παρακολούθηση παιδιών-θυμάτων βιασμών, που είτε χρειάζεται να απομακρυνθούν είτε όχι από το οικογενειακό τους περιβάλλον.
Η απάντηση ήταν πολύ δύσκολο να μας δοθεί απλή, μεστή και ξεκάθαρη. Οι παιδοψυχίατροι μιλούσαν για μεμονωμένα περιστατικά. Το Ψυχιατρικό Τμήμα του Νοσοκομείου Παίδων Αγλαΐα Κυριακού, όπου διαμένουν συχνά για ένα διάστημα τα κακοποιημένα παιδιά, μας ξεκαθάρισε ότι δεν μιλάει σε δημοσιογράφους.
Ιδρύματα που ασχολούνται και με την παιδική κακοποίηση αποστασιοποιήθηκαν αμέσως όταν εξηγήσαμε τι ψάχνουμε. Τελικά μιλήσαμε με τον Συνήγορο του Παιδιού, που μας προώθησε την ειδική έκθεσή του για την προστασία ευάλωτων παιδιών και την υποστήριξη οικογενειών και μας εξήγησε εν τάχει γιατί αυτό που ψάχνουμε, δεν θα το βρούμε.
Να ξεκαθαρίσω ότι λυπάμαι προσωπικά που αναγκάζομαι να αναφερθώ ξανά στο περιστατικό του Κολωνού. Είναι άδικο για το ίδιο το παιδί να σκαλίζουμε την ιστορία του. Αλλά ίσως είναι δίκαιο για πιθανά επόμενα παιδιά-θύματα να έρθουν στο φως οι ελλείψεις της κοινωνίας και της πολιτείας.
Τι συμβαίνει με τα κακοποιημένα παιδιά
Προτού φτάσουμε στο τι γίνεται «πολύ μετά», ας αναφερθούμε εν τάχει στο τι γίνεται άμεσα. Ένα παιδί καλείται να καταθέσει στην Αστυνομία, όσες φορές χρειαστεί ανάλογα με τα στοιχεία που έρχονται στο φως, πράγμα που το επανατραυματίζει. Καταθέτει με τη διαδικασία των ερωταπαντήσεων που –όπως έχει αναφέρει η πρώην εισαγγελέας του Αρείου Πάγου και πρώην εισαγγελέας Ανηλίκων, Ξένη Δημητρίου– είναι λάθος: Το παιδί πρέπει να το αφήσεις να σου διηγηθεί ελεύθερα τι του έχει συμβεί.
iStock
Την απόφαση για το πού θα εξεταστεί ένα κακοποιημένο παιδί παίρνει ο Εισαγγελέας. Δεν υπάρχει ενιαίο πρωτόκολλο και κανόνες για τους εισαγγελείς. Για την εξέταση παιδιών-θυμάτων βιασμού υπάρχουν τα ειδικά διαμορφωμένα Σπίτια του Παιδιού, στην Αθήνα και την περιφέρεια. Η λειτουργία τους έχει αργήσει πανηγυρικά –στην Ελλάδα ζούμε άλλωστε–, πλην όμως το Σπίτι του Παιδιού στο Φάληρο λειτουργεί όπως μάθαμε και έτσι παραμένει απορίας άξιον γιατί δεν χρησιμοποιείται.
Όταν αναλαμβάνει το παιδί ένα ίδρυμα
Αν κριθεί απαραίτητο, το παιδί απομακρύνεται από το οικογενειακό του περιβάλλον και παραμένει σε κάποιο νοσοκομείο, συχνότερα στο Ψυχιατρικό Τμήμα του Νοσοκομείου Παίδων, μέχρι να παρθεί η απόφαση από τον εισαγγελέα ανηλίκων για το ποιος θα αναλάβει τη φροντίδα του. Θα είναι κάποιος συγγενής ή κάποιο ίδρυμα;
Σύμφωνα με την έκθεση του Συνήγορου, στην πράξη, η ανεύρεση θέσης για την εισαγωγή των παιδιών σε δομές κλειστής φροντίδας συχνά επαφίεται στις κοινωνικές υπηρεσίες των νοσοκομείων, όπου αυτά φιλοξενούνται προσωρινά έπειτα από την απομάκρυνση από το οικογενειακό τους περιβάλλον. Πράγμα που σημαίνει πως η τοποθέτηση μπορεί και να γίνει πρόχειρα ή έστω με τρόπο διεκπεραιωτικό.
Η διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί σχετικά γρήγορα (ανάλογα βέβαια με τα δεδομένα της κάθε υπόθεσης), ώστε το παιδί να μην μένει σε ένα ακατάλληλο για την ανάπτυξή του περιβάλλον, όπως είναι αυτό του νοσοκομείου. Στόχος είναι να ενταχθεί σε ένα σταθερό περιβάλλον που θα του προσφέρει ασφάλεια, συστηματική και συνεχή φροντίδα και μια κανονικότητα (δηλαδή φοίτηση σε σχολείο, παρέα με συνομήλικους, σταθερούς φροντιστές κ.λπ.), όπως μας είπε ο παιδοψυχίατρος Γιώργος Ξυλούρης, εξειδικευμένος σε θέματα παιδικής κακοποίησης.
Αναλαμβάνει συνήθως κάποιο ίδρυμα, μπορεί να είναι το Χαμόγελο του Παιδιού, ο ξενώνας παιδικής φιλοξενίας ΕΛΙΖΑ, τα Παιδικά Χωριά SOS, η Κιβωτός του Κόσμου… Συνολικά υπάρχουν 11 δομές. Εκεί, ανάλογα με την εισαγγελική απόφαση και την εκτίμηση των ειδικών της κάθε δομής προσφέρεται η ψυχολογική στήριξη που κρίνεται αναγκαία με τον τρόπο και τους ειδικούς που διαθέτει η κάθε δομή.
Στην έκθεση του Συνήγορου διαβάζουμε: «Η απουσία ενιαίου νομικού πλαισίου που να συνάδει με τα δικαιώματα του παιδιού και ενός επαρκούς μηχανισμού εποπτείας και εξωτερικού ελέγχου επιτρέπει τη λειτουργία πολλών από αυτά [σ.σ. εννοεί ιδρύματα φιλοξενίας] στη βάση ενός αυτόνομου, εν δυνάμει επιζήμιου, μοντέλου». Με απλά λόγια, κανείς δεν εποπτεύει συστηματικά τη λειτουργία των ιδρυμάτων αυτών, πόσο μάλλον το τι είδους ψυχολογική υποστήριξη παρέχεται.
www.ow.gr
❝ ετικέτες ❞ #ΚΑΚΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΠΑΙΔΙΑ
