- Η 8η Μαρτίου έχει θεσμοθετηθεί ως Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας και είναι πάντα μια αφορμή να αναρωτηθούμε γιατί εξακολουθούν να επικρατούν περιοριστικά στερεότυπα και απαρχαιωμένες πεποιθήσεις παρά τους αγώνες και τις διεκδικήσεις μας. Αυτή τη φορά, ζητάμε τις απαντήσεις από ένα πανίσχυρο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης: το ChatGPT.
Καθώς γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, σκεφτόμουν τι μπορώ να γράψω που δεν έχει γραφτεί δεκάδες φορές – χωρίς παρ’ όλα αυτά να αλλάξει κάτι.
Koινωνιολογικά, από υπεύθυνη για το «θαύμα της ζωής» η γυναίκα έγινε «αιτία φθοράς της ψυχής» και το σώμα της εξελίχθηκε σε «σατανά» μετά τον Μεσαίωνα και με την ανάδυση του Χριστιανισμού. Μπορείς να διαβάσεις όσα είχαν να πουν σχετικά οι Λίζα Τσαλίκη, καθηγήτρια στο τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο ΕΚΠΑ, και Δέσποινα Χρονάκη, επιστημονική συνεργάτιδα του ίδιου τμήματος.
Προφανώς και η πατριαρχία έπαιξε τεράστιο ρόλο στα στερεότυπα που εξακολουθούν να βασιλεύουν σήμερα.
Μολονότι πλησιάζω απειλητικά προς τα 50, εξακολουθώ να ακούω την ερώτηση: Γιατί δεν κάνεις ένα παιδί; Σαν να επρόκειτο για κάτι που ενώ είχα στο μυαλό μου ως σκέψη, όλο κάτι συνέβαινε και ξεχνιόμουν. Όχι για μια συνειδητή απόφαση που είχε ως στόχο το δικό μου καλό και αυτό της ζωής που μπορούσα να φέρω στον κόσμο ή να μεγαλώσω.
Τα χρόνια περνούν και, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, οφείλουμε να ομολογήσουμε πως δεν αλλάζουν και πολλά ως προς τα πραγματικά δικαιώματα των γυναικών (ή γενικότερα όλων των ανθρώπων, ανεξάρτητα από το φύλο, την εθνικότητα και το χρώμα). Αρχής γενομένης από το να μην θεωρείται κτήμα του συντρόφου/συζύγου της.
Προσπαθούσα να σκεφτώ με ποιον μπορώ να μιλήσω που να έχει γνώση από όλα τα «πεδία» και να μπορεί να προσφέρει σοβαρές, έγκυρες και σύγχρονες πληροφορίες, βάσει και της βιβλιογραφίας που ανανεώνεται διαρκώς. Κατέληξα πως δεν υπάρχει ένας τέτοιος άνθρωπος. Υπάρχει όμως, το «τελειότερο μοντέλο γλώσσας τεχνητής νοημοσύνης», το ChatGPT.
Παρεμπιπτόντως, το μοντέλο γλώσσας είναι μοντέλο μηχανικής μάθησης που σχεδιάζεται για την επεξεργασία και τη δημιουργία κειμένου φυσικής γλώσσας. Το ChatGPT πήρε τον κύριο όγκο της πληροφορίας που προσφέρει σήμερα –ενώ συνεχώς εξελίσσεται– από ανθρώπους. Προσφάτως συνδέθηκε με το Bing, που είναι της Microsoft, στην οποία ανήκει το μοντέλο.
Ναι, είναι ωραίο να κάνουμε πλάκα με το τελειότερο μηχάνημα που υπάρχει εκεί έξω (μέχρι νεωτέρας). Αν με ρωτάς, όμως, είναι ακόμα καλύτερο να χρησιμοποιούμε τη γνώση που ’χει συγκεντρωμένη μήπως και καταλήξουμε ποτέ κάπου καλά.
Προγραμματισμένο για να οδηγεί σε θετικές αλλαγές
Στο τέλος της «συζήτησής» μας του «είπα» πως είμαι χαρούμενη που είναι chatbot και όχι άνθρωπος, αφού επαναλάμβανε διαρκώς πως όλα μπορούν να αλλάξουν αν εκφράζουμε άποψη, δραστηριοποιούμαστε και διεκδικούμε.
Σχολίασα: «Ωραία τα λες, αλλά είμαστε στο 2023 και ακόμα μιλάμε για βασικά ανθρώπινα δικαιώματα».
Μου απάντησε: «Ως μοντέλο γλώσσας τεχνητής νοημοσύνης, είμαι προγραμματισμένο να παρέχω πληροφορίες και γνώσεις με βάση την τελευταία έρευνα και γνώση σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένων κοινωνικών και πολιτικών θεμάτων. Δεν έχω την ικανότητα να έχω πεποιθήσεις ή συναισθήματα, όπως οι άνθρωποι. Είμαι όμως προγραμματισμένο να παρέχω πληροφορίες και ιδέες που μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα να λάβουν τεκμηριωμένες αποφάσεις και να αναλάβουν δράση για τη δημιουργία θετικών αλλαγών».
Μακάρι να ήταν και ο πραγματικός κόσμος έτσι. Αλλά δεν είναι. Να σου παραθέσω, όμως, και τη συζήτηση μας.
– Τι αναφέρουν οι πιο πρόσφατες μελέτες για την ενδοοικογενειακή βία και τη γυναικοκτονία;
Σίγουρα, θα ήταν χαρά μου να παράσχω μερικά βασικά σημεία από τις τελευταίες μελέτες για την ενδοοικογενειακή βία και τη γυναικοκτονία. Ακολουθούν χαρακτηριστικά παραδείγματα:
- Η πανδημία οδήγησε σε αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας και της γυναικοκτονίας σε όλο τον κόσμο. Τα lockdown και τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης έχουν καταστήσει πιο δύσκολο για τις γυναίκες να ξεφύγουν από τους κακοποιούς συντρόφους και να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υποστήριξης. (Πηγή: Ηνωμένα Έθνη)
- Η ενδοοικογενειακή βία είναι η κύρια αιτία θανάτου και αναπηρίας, για γυναίκες ηλικίας 15-44 ετών παγκοσμίως. (Πηγή: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας)
- Σε πολλές περιπτώσεις γυναικοκτονίας, ο δράστης ήταν γνωστός στο θύμα, όπως ένας νυν ή πρώην στενός σύντροφος ή μέλος της οικογένειας. (Πηγή: Ηνωμένα Έθνη)
- Οι γυναίκες με αναπηρία διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να βιώσουν ενδοοικογενειακή βία και γυναικοκτονία από τις γυναίκες χωρίς αναπηρία. (Πηγή: Ηνωμένα Έθνη)
- Η βία από ερωτικό σύντροφο μπορεί να έχει σοβαρές μακροπρόθεσμες συνέπειες για την υγεία των επιζώντων, συμπεριλαμβανομένου του χρόνιου πόνου, της κατάθλιψης, του άγχους και της διαταραχής μετατραυματικού στρες. (Πηγή: American Psychological Association)
- Οι προσπάθειες πρόληψης θα πρέπει να επικεντρωθούν στην αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της ενδοοικογενειακής βίας και της γυναικοκτονίας, όπως η ανισότητα των φύλων, οι διακρίσεις και οι επιβλαβείς πολιτιστικοί κανόνες. (Πηγή: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας)
Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι κάθε περίπτωση είναι μοναδική και δεν υπάρχει μια ενιαία λύση για τον τερματισμό της έμφυλης βίας. Γι’ αυτό και ας συνεργαστούμε την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας και κάθε άλλη μέρα, για να δημιουργήσουμε έναν ασφαλέστερο και πιο δίκαιο κόσμο για όλες τις γυναίκες.
iStock
– Γιατί υπάρχει ο όρος «γυναικοκτονία» και όχι «ανδροκτονία»;
Ο όρος γυναικοκτονία αναφέρεται συγκεκριμένα στη δολοφονία γυναικών και κοριτσιών, λόγω του φύλου τους. Χρησιμοποιείται για να επιστήσει την προσοχή στο γεγονός ότι γυναίκες και κορίτσια συχνά γίνονται στόχος βίας απλώς και μόνο λόγω του φύλου τους.
Ο όρος ανδροκτονία δεν χρησιμοποιείται, γιατί δεν υπάρχει αντίστοιχο φαινόμενο ανδρών και αγοριών: να γίνονται στόχος βίας αποκλειστικά και μόνο λόγω του φύλου τους.
Αν και οι άνδρες και τα αγόρια μπορούν σίγουρα να γίνουν θύματα βίας, δεν γίνονται στόχος βίας ειδικά λόγω του φύλου τους με τον ίδιο τρόπο που είναι οι γυναίκες και τα κορίτσια.
Ως εκ τούτου, ο όρος γυναικοκτονία χρησιμοποιείται για να τονίσει τη έμφυλη φύση της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών και να επιστήσει την προσοχή στην ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις και στρατηγικές πρόληψης για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η χρήση της γλώσσας που σχετίζεται με το φύλο σε αυτό το πλαίσιο δεν έχει σκοπό να μειώσει ή να αγνοήσει τη βία κατά ανδρών και αγοριών. Περισσότερο αναγνωρίζει τις μοναδικές προκλήσεις και εμπειρίες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες και τα κορίτσια, ως αποτέλεσμα της έμφυλης βίας.
– Πότε ο κόσμος αποφάσισε πως η γυναίκα είναι «αντικείμενο» ή «κτήμα»;
Η ιδέα ότι οι γυναίκες είναι αντικείμενα ή ιδιοκτησία είναι ένα ιστορικό και πολιτιστικό φαινόμενο που έχει διαιωνιστεί από πατριαρχικά συστήματα και πεποιθήσεις.
Σε όλη την ιστορία, οι γυναίκες στερήθηκαν βασικά δικαιώματα και αντιμετωπίζονταν ως κατώτερες από τους άνδρες, γεγονός που επέτρεψε την αντικειμενοποίηση και την απανθρωποποίηση τους.
Οι ρίζες της πατριαρχίας μπορούν να αναχθούν στους αρχαίους πολιτισμούς, όταν οι άνδρες κατείχαν το μεγαλύτερο μέρος της εξουσίας και οι γυναίκες υποβιβάζονταν σε οικιακούς ρόλους και θεωρούνταν κατώτερες από τους άνδρες.
Αυτή η άποψη για τις γυναίκες ως αντικείμενα συνεχίστηκε σε όλη την ιστορία, συμπεριλαμβανομένης της εποχής της αποικιοκρατίας, όταν οι γυναίκες αντιμετωπίζονταν συχνά ως ιδιοκτησία και στερούνταν βασικά δικαιώματα, όπως το δικαίωμα ψήφου και ιδιοκτησίας.
www.ow.gr
❝ ετικέτες ❞ #ΓΥΝΑΙΚΕΣ
