Η δυστοκία που εμφανίζεται αυτή τη στιγμή στην ΠΓ του ΣΥΡΙΖΑ σχετικά με τις υποψηφιότητες είναι καταθλιπτική γιατί δεν έχει καν την ένταση και την έξαρση παλιότερων εσωκομματικών αντιπαραθέσεων. Γίνεται στον πάτο ενός ποτηριού, υπό το βάρος της νεας πραγματικότητας. Και η νέα πραγματικοτητα λέει ότι κάθε σχεδιασμός που υπήρχε ως τώρα, έχει καταρρεύσει. Και έχει καταρρεύσει για τρεις λόγους, κατά την άποψή μου.
Πρώτον γιατί κατά την διάρκεια του μετασχηματισμού του σε «ανοιχτό κόμμα» ο ΣΥΡΙΖΑ στις επιλογες του για την αυτοδιοίκηση υιοθέτησε μια εύκολη και αμφιλεγόμενη πρακτική: ευρισκε παραγοντες που διέθεταν κάποια απήχηση στις τοπικες κοινωνίες, (ενώ οι οργανώσεις του δεν διέθεταν την παραμικρή) τους έδινε με φρανσαιζινγκ την στήριξή του – διακριτικά πάντως, γιατί δεν την πολυθέλανε κι όλας- για να λέμε στο τέλος ότι έχουμε δημαρχους. Που δεν είχαμε, αλλά τέλος παντων. Αυτό τώρα έχει σταματήσει γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ είναι σε κρίση και η υποστήριξη του σε μια υποψηφιότητα, μάλλον αφαιρεί παρά προσθέτει σε δυναμική.
Δεύτερον, επειδή η διαδικασία αυτή ήταν κλειστή υπόθεση μερικών ανθρώπων. Μετά από τοσες αυτοοργανώσεις και τοσες αμεσοδημοκρατικες διαδικασιες και τόσα «κόμμα των μελών» και «πάρτε τον ΣΥΡΙΖΑ στα χέρια σας» που εκφωνήθηκαν, φτάσαμε στο σημείο όπου στις οργανώσεις απαγορεύτηκε αυστηρά να ασχοληθούν με τα δημοτικά γιατί οι αποφάσεις θα έρχονταν από τα πάνω. Τώρα το από πάνω δεν υπάρχει και όλοι τρέχουν αλαφιασμενοι προς όλες τις κατευθύνσεις ταυτόχρονα.
Τρίτον γιατί η τακτική που ακολουθήθηκε στο κόμμα ήταν ό,τι δεν δουλεύει ικανοποιητικά, αντί να το διορθώνουμε, να το παρακάμπτουμε. Ναι μπορεί τα όργανα να παράγουν μόνο φλυαρία, πονοκέφαλο, χαμένο χρόνο και παραγοντισμό. Αλλά επιμέναμε να τα συγκροτούμε πάντα με τον ίδιο τροπο, επαινώντας τα κι ολας, κάθε φορά που τα ψηφίζαμε. Ναι μπορεί να ήταν άνευ αντικειμένου οι οργανώσεις μας και οι δημοτικές μας παρατάξεις θνησιγενείς, χαμένες μέσα στις προσωπικές στρατηγικες και ανίκανες για παραγωγή πολιτικής. Αλλά αυτό δεν λύνεται τρέχοντας πίσω από άσχετους αυτοδιοικητικούς παραγοντες – η στους μεγάλους δημους πίσω από σελεμπριτις. Λύνεται φτιάχνοντας οργανώσεις με προσανατολισμο δουλειάς, και δημοτικές παρατάξεις με παρέμβαση, διάρκεια και αναγνωρισιμότητα.
Αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή είναι ότι τα όργανα του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορούν να επιτελέσουν τον ρολο τους. Πρώτον γιατί ποτέ δεν είχαν ρόλο. Δεύτερον γιατί δεν είναι συγκροτημένα για να επιτελούν κάποιον ρολο. Και τρίτον γιατί δεν ξερουν πώς να επιτελέσουν τον ρόλο τους, οποίος και αν είναι αυτός. Και δεν εννοώ τους ανθρώπους έναν έναν, που μπορεί να είναι φιλότιμοι και αξιολογότατοι. Εννοώ τα όργανα που συγκροτούνται από όλους μαζί.
Σε κάθε περίπτωση, το ευρύτερο προβλημα στον ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι αναδεικνύεται μπροστά μας ωμή και αμείλικτη η ανάγκη να ανασυγκροτηθεί το κόμμα εκ βάθρων και σε πολύ πιο σοβαρή και ώριμη βάση. Και αυτό είναι κάτι που απαιτεί χρόνο, κόπο και αντιπαραθεσεις. Γιατί η σύγκρουση με την αδράνεια είναι τεραστιο πρότζεκτ, ειδικά όταν η αδράνεια συσσωρεύεται χρόνια και την έχουμε βαφτίσει και πλεονεκτημά μας. Και επειδή ακριβως ξέρουμε πόσο δύσκολη είναι η ανασυγκρότηση, διστάζουμε να ασχοληθούμε στρατηγικά με το θέμα, πέρα από το να διαπιστώνουμε το πρόβλημα και να εκφωνούμε ευχες. Μας είναι πιο εύκολο να απαντάμε σε προκατασκευασμένα διλήμματα όπως αν θα είμαστε «κυβερνητικη δύναμη ή ριζοσπαστική αριστερά στην ζεστή της φωλιά». Αλλά να ξέρουμε ότι αν μιλάμε για κυβερνησιμοτητα με την εικόνα που παρουσιάζουμε σήμερα, ο κόσμος γελάει σε βάρος μας. Και δεν γελάνε μόνο οι αντίπαλοι μας. Κυρίως γελάνε οι φίλοι μας.
