Απ. Μπίλλης: «Πρόβλημα του μέλλοντος και αντικείμενο μελέτης η έλλειψη αγροτικού εργατικού δυναμικού»

Γράφει ο Γιώργος Φακής

Σε πολύ δύσκολη θέση έχουν έρθει τους τελευταίους μήνες οι παραγωγοί, καθώς πέραν των γνωστών προβλημάτων που έχουν να κάνουν με τις αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και των λιπασμάτων, αλλά και της κλιματικής αλλαγής, έχουν να αντιμετωπίσουν και την έλλειψη εργατών γης.

Συγκεκριμένα, οι τρέχοντες μήνες είναι πολύ κρίσιμοι για τους παραγωγούς φρούτων και λαχανικών, με το «καμπανάκι» να έχει χτυπήσει εδώ και αρκετές εβδομάδες, καθώς οι εργάτες γης αποτελούν είδος… υπό εξαφάνιση για την Ελλάδα. Τα πρώτα σημαντικά προβλήματα είχαν κάνει την εμφάνισή τους πριν από δύο χρόνια, με την έναρξη της πανδημίας, όμως στην πορεία ξεπεράστηκαν έστω και δύσκολα. Πλέον, τα δεδομένα δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά, καθώς πολλοί εργάτες προτιμούν χώρες του εξωτερικού, με την Ιταλία και τη Γερμανία να παίρνουν τη μερίδα του λέοντος. Ασφαλώς το εν λόγω θέμα είναι διαχρονικό για τους αγρότες, με τη Θεσσαλία, όπως είναι λογικό, να βρίσκεται στο… κόκκινο, λόγω των μεγάλων εκτάσεων καλλιεργήσιμης γης, μεταξύ αυτών και πολλές δεντροκαλλιέργειες.

Όπως αναφέρουν στην «Πολιτεία» οι παραγωγοί, τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται σταδιακή μείωση του εργατικού προσωπικού στα χωράφια, ενώ συχνά – πυκνά εμφανίζονται φαινόμενα ζήτησης «μαύρης» εργασίας. Χαρακτηριστικά ήταν τα λεγόμενα του θεματικού αντιπεριφερειάρχη Πρωτογενούς Τομέα, Απόστολου Μπίλλη, ο οποίος δεν έκρυψε την έντονη ανησυχία του, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον: «Έχουμε έλλειψη εργατών γης, είτε ανειδίκευτων, είτε ειδικευμένων. Η έλλειψη εργατικού δυναμικού για την αγροτική παραγωγή είναι το πρόβλημα του μέλλοντος και θα αποτελέσει αντικείμενο μελέτης τα επόμενα χρόνια. Οι Έλληνες δεν έρχονται, ενώ οι ξένοι συνεχώς λιγοστεύουν, διότι προτιμούν άλλες χώρες. Θα οδηγηθούμε σε πιο μηχανοποιημένες καλλιέργειες και ουσιαστικό αυτό θα είναι αναγκαστικό. Αυτές οι καταστάσεις παγιώνονται και δύσκολα ανατρέπονται».

Την παραπάνω άποψη δείχνει να συμμερίζεται και ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Προϊόντων Αγιάς «Κίσσαβος», Γιώργος Ζέικος, υποστηρίζοντας πως οι εργάτες χρόνο με τον χρόνο μειώνονται, ενώ ζήτημα υπάρχει και με τον υψηλό μέσο όρο ηλικίας. «Κατά κύριο λόγο οι εργάτες γης προέρχονται από την Αλβανία. Δεν υπάρχει όμως ανανέωση, καθώς βλέπουμε τα νέα παιδιά να μην έρχονται στα χωράφια. Ο πληθυσμός είναι γερασμένος ηλικιακά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, ενώ δεν έχουμε πρόσβαση σε άλλες χώρες. Επίσης, κάθε χρόνο ζητούν αύξηση 10-15% στα μεροκάματα. Επιπλέον, δεν μπορούμε να προσεγγίσουμε γραφεία που εκπροσωπούν τους εργάτες γης, διότι δεν έχουμε καταλύματα για να τους φιλοξενήσουμε», ήταν τα λόγια του κ. Ζέικου.

Μεγάλος ο κίνδυνος για τα προϊόντα

Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί την τελευταία διετία, λόγω πανδημίας, αλλά και οι δυσοίωνες προβλέψεις για το μέλλον, προκαλούν έντονο προβληματισμό στους παραγωγούς. Τα εγχώρια μήλα δέχονται διαρκείς πιέσεις από την Πολωνία, με τους μηλοπαραγωγούς να αναφέρουν πως προϊόντα που έρχονται από τη χώρα της Κεντροανατολικής Ευρώπης «βαφτίζονται» ελληνικά και διανέμονται στην αγορά. «Στην Αγιά τα μήλα είναι εξαιρετικής ποιότητας. Κάνουμε εξαγωγές στο εξωτερικό, κυρίως στις αραβικές χώρες. Θα μπορούσαμε να κερδίσουμε υπεραξία, ωστόσο η Πολωνία μας ανταγωνίζεται γιατί έχει χαμηλότερες τιμές, χωρίς να μπορεί να φτάσει τη δική μας ποιότητα. Αναγκαζόμαστε να ρίξουμε την τιμή πώλησης, ενώ την ίδια ώρα το κόστος παραγωγής έχει αυξηθεί κατακόρυφη και ταυτόχρονα δίνουμε μεγαλύτερα μεροκάματα, προκειμένου να μην μείνει το προϊόν μας στα δέντρα και να γίνει η συγκομιδή», εξηγεί ο Γιώργος Ζέικος. Η περιοχή της Αγιάς, ως γνωστόν, διαθέτει μεγάλες εκτάσεις με μηλιές και κερασιές, ωστόσο η ανησυχία (για τις εξελίξεις των επόμενων εβδομάδων) είναι πολύ μεγάλη.

Οι αγρότες ζητούν ενισχύσεις λόγω της ζημιάς που προκάλεσε ο κορωνοϊός, με τα φρούτα να έχουν δεχτεί μεγάλο πλήγμα, καθώς έμειναν αδιάθετα και χάλασαν στα ψυγεία. Αυτός ο κίνδυνος είναι ακόμα πιο μεγάλος φέτος, παρότι οι περιορισμοί λόγω πανδημίας ανήκουν στο παρελθόν. Η διαθεσιμότητα των μήλων είναι πολύ μεγάλη και θεωρείται πολύ δύσκολο να γυρίσει η κατάσταση και να διατεθεί όλη η ποσότητα στην αγορά. «Δεν υπάρχουν εργατικά χέρια και αυτό επιβαρύνει την παραγωγή. Τα κεράσια δεν αντέχουν πάνω στα δέντρα και θα πρέπει να μαζευτούν άμεσα. Αντίστοιχη είναι και η κατάσταση με τα μήλα, αν και μπορούν να διατηρηθούν περισσότερο στο δέντρο. Παρόλα αυτά, η ποιότητα χαλάει και αυτό δυσχεραίνει ακόμα πιο πολύ την κατάσταση, καθώς υποβαθμίζεται το προϊόν μας», υποστηρίζει ο πρόεδρος του «Κισσάβου». Μάλιστα, για τα κεράσια το πρόβλημα είναι πολύ μεγάλο, αφού σε δέκα ημέρες θα αρχίσει η συγκομιδή τους και προς το παρόν δεν έχει βρεθεί ο απαιτούμενος αριθμός εργατών γης, προκειμένου να κυλήσουν όλα ομαλά. Οι εργάτες, με βάση τα λεγόμενα των παραγωγών, ζητούν να αυξηθεί το μεροκάματα κατά 10-15% σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, με το κόστος παραγωγής να αυξάνεται περαιτέρω, θέτοντας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τον αγροτικό κόσμο. «Αναγκαστικά θα δώσουμε υψηλότερα μεροκάματα, για να μην μείνει αδιάθετο το προϊόν μας. Το θέμα όμως είναι που θα βρούμε τα λεφτά; Οι παραγωγοί έχουν χρέη και στο τέλος θα εγκαταλείψουμε τις καλλιέργειές μας. Από την κυβέρνηση δόθηκαν βοηθήματα σε επιχειρήσεις, αλλά τα αγροτικά εισοδήματα συνεχώς μειώνονται. Όλοι οι κλάδοι έχουν υποστεί ζημιά, αλλά μόνο εμείς δεν υποστήκαμε;», αναρωτιέται ο κ. Ζέικος.

Αιτήματα για «μαύρη» εργασία

Το μεροκάματο τα τελευταία χρόνια κυμαίνεται από τα 35 μέχρι τα 40 ευρώ, με πολλούς εργάτες γης να ζητούν τα χρήματά τους «μαύρα», όπως υποστηρίζουν οι παραγωγοί, οι οποίοι έρχονται σε δύσκολη θέση, καθώς δεν προτίθενται να ικανοποιήσουν ένα τέτοιο αίτημα. Οι αγρότες τονίζουν ότι τα παραπάνω ποσά δεν γίνεται να αυξηθούν περισσότερο, καθώς μετά θα καταστεί ασύμφορη η παραμονή των ίδιων στα χωράφια. «Αναγκαστικά έχουμε αυξήσει το μεροκάματο, ενώ όπως όλοι γνωρίζουν το κόστος παραγωγής έχει φτάσει στον… θεό. Ο αγροτικός κόσμος δεν βρίσκει λύσεις πλέον», υπογραμμίζει ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Επεξεργασίας και Πωλήσεως Οπωροκηπευτικών Προϊόντων Τυρνάβου (ΑΣΕΠΟΠ), Σωτήρης Ταμπόσης. Όπως τονίζει στην «Π», η τιμή των υλικών για τις συσκευασίες έχει αυξηθεί κατακόρυφα. Παρόλα αυτά, η παραγωγή είναι στα επίπεδα του 2020, ωστόσο ουδείς γνωρίζει αν τα προϊόντα θα καταναλωθούν. «Στην Αλβανία έχουν οργανωθεί, δημιούργησαν γραφεία για τους εργάτες. Δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε τη Γερμανία και την Ιταλία, διότι ζητούν εργάτες με εξάμηνες συμβάσεις, ενώ εμείς δεν μπορούμε να τους κρατήσουμε περισσότερο από έναν μήνα. Η παραγωγή αλλάζει μέρα με τη μέρα, οπότε και οι ανάγκες δεν είναι σταθερές. Επίσης, μεγάλο πρόβλημα είναι η… απαίτηση για μαύρη εργασία από όσους βρίσκονται στην Ελλάδα. Θέλω να είμαι αισιόδοξος, αλλά βλέπω ότι θα έχουμε προβλήματα με τα βερίκοκα, τα ροδάκινα και τα αχλάδια», υποστήριξε χαρακτηριστικά ο κ. Ταμπόσης.

Ο αγροτικός κόσμος απαιτεί παρεμβάσεις από την Πολιτεία, αλλά και από την τοπική αυτοδιοίκηση, ώστε να αλλάξει η υπάρχουσα κατάσταση. Τα δεδομένα είναι πρωτόγνωρα για τον κλάδο, καθώς από τη μία συνεχίζουν να υφίστανται οι μεγάλες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και από την άλλη η έλλειψη εργατικών χεριών δημιουργεί μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία. Το βλέμμα των αγροτών, πλέον, είναι στραμμένο προς την Αίγυπτο και την Ασία για την εύρεση εργατών, ενώ πολλοί εκφράζουν την άποψη πως θα έπρεπε να απασχοληθούν οι μετανάστες από τις δομές φιλοξενίας. Ουσιαστικά, οι παραγωγοί ζητούν από την Πολιτεία να δώσει τη δυνατότητα σε αυτούς τους ανθρώπους να εργαστούν και να λάβουν μεροκάματο, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, ώστε τα προϊόντα να μαζευτούν από τα χωράφια και να μην πάθει άλλο ένα ισχυρό πλήγμα ο πρωτογενής τομέας. «Να επιδοτηθεί η εργασία και όχι η ανεργία», υπογραμμίζουν σχετικά οι αγροτικοί κύκλοι, με τους ανθρώπους του κλάδου να μην κρύβουν την εντονότατη ανησυχία τους για το μέλλον.

*Από την εφημερίδα «Πολιτεία»

❝ ετικέτες ❞ #ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΧΕΡΙΑ