Εμμανουήλ Π. Προκοπάκης, MD, PhD, Καθηγητής και Πρόεδρος στο Τμήμα Ωτορινολαρυγγολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης, Διευθυντής στην Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Κρήτης.
Η βαρηκοΐα (απώλεια ακοής) και η οδήγηση είναι ένα θέμα που απασχολεί πολλούς, τόσο από ιατρική όσο και από νομική άποψη στην Ελλάδα.
Νομική πλευρά στην Ελλάδα (2026)
Στην Ελλάδα, η βαρηκοΐα δεν απαγορεύει αυτόματα την οδήγηση, ούτε για ΙΧ αυτοκίνητα (κατηγορίες ΑΜ, Α1, Α2, Α, Β, ΒΕ κ.λπ.), ούτε για τις περισσότερες επαγγελματικές κατηγορίες. Η ελληνική νομοθεσία (βασισμένη στην ευρωπαϊκή Οδηγία 2006/126/ΕΚ και τις τροποποιήσεις της, π.χ. ν. 4850/2021 «Οδηγώντας με ασφάλεια») δεν θέτει ελάχιστο όριο ακοής ως απόλυτη προϋπόθεση για τις συνηθισμένες άδειες οδήγησης.
- Στην άδεια οδήγησης μπορεί να αναγράφεται κωδικός 105 (Hearing impairment / Βαρηκοΐα) ή 02 (απαιτείται χρήση ακουστικού βαρηκοΐας ή βοηθήματος επικοινωνίας κατά την οδήγηση), όταν υπάρχει σημαντική απώλεια ακοής.
- Αυτό γίνεται μετά από ιατρική εξέταση (συνήθως από ΩΡΛ) κατά την έκδοση ή ανανέωση της άδειας.
- Για επαγγελματικές κατηγορίες (π.χ. C, D – φορτηγά, λεωφορεία) ισχύουν αυστηρότεροι έλεγχοι, αλλά η βαρηκοΐα από μόνη της δεν απαγορεύεται πλέον σε όλες τις περιπτώσεις, εφόσον δεν επηρεάζει την ασφάλεια (αξιολογείται ατομικά).
- Κωφοί και βαρήκοοι υποψήφιοι έχουν δικαίωμα σε προσαρμογές στις εξετάσεις (π.χ. θεωρητική εξέταση με διερμηνεία Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας ή άλλα βοηθήματα – ν. 4850/2021, άρθρο 11).
Συνεπώς, μπορεί κάποιος να οδηγείς ακόμα και με βαρηκοΐα, αρκεί να περάσει την ιατρική εξέταση και αν χρειάζεται να χρησιμοποιεί ακουστικό βαρηκοΐας.
Πρακτικές δυσκολίες και κίνδυνοι
Η ακοή παίζει σημαντικό ρόλο στην οδήγηση, παρόλο που η όραση είναι το κυρίαρχο αίσθημα:
- Δεν ακούγονται σειρήνες ασθενοφόρων / αστυνομίας / πυροσβεστικής (ιδίως από πίσω).
- Δυσκολία εντοπίσμού από πού έρχεται ήχος (π.χ. κορναρίσματα, τζαμιά, προβλήματα στο αυτοκίνητο).
- Σε συνθήκες χαμηλής ορατότητας (βροχή, ομίχλη, νύχτα) η ακοή βοηθά πολύ ως «δεύτερο σύστημα προειδοποίησης».
Μελέτες δείχνουν ότι η μέτρια-σοβαρή βαρηκοΐα αυξάνει ελαφρώς τον κίνδυνο ατυχήματος, αλλά όχι δραματικά όταν ο οδηγός είναι προσεκτικός και προσαρμόζεται.
Συμβουλές για ασφαλέστερη οδήγηση με βαρηκοΐα
- Χρησιμοποιήστε καλά ρυθμισμένα ακουστικά βαρηκοΐας (ιδανικά με προσαρμογή για θόρυβο αυτοκινήτου / ανέμου).
- Μειώστε την ένταση ραδιοφώνου / μουσικής.
- Αποφύγετε έντονες συζητήσεις με συνεπιβάτες.
- Εστιάστε περισσότερο στην όραση – κοιτάζε συνέχεια καθρέφτες, τσέκαρε τυφλά σημεία.
- Κάνετε τακτικούς ελέγχους ακοής (τουλάχιστον 1 φορά τον χρόνο).
- Σε περίπτωση αιφνίδιας βαρηκοΐας (π.χ. σε ένα αυτί), μην οδηγείτε μέχρι να σας δει ΩΡΛ.
Στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείου Ηρακλείου λειτουργεί το θεσμοθετημένο Εργαστήριο Ακοολογίας και Νευροωτολογίας, που ανήκει στην ΩΡΛ Κλινική και διεκπεραιώνει όλες αυτές τις περιπτώσεις.
www.ieidiseis.gr
❝ ετικέτες ❞ #ΒΑΡΗΚΟΙΑ
