- Οι γεωπολιτικές αστάθειες και αβεβαιότητες εκτοξεύουν τις τιμές των ενεργειακών αγαθών – Σκηνικό «τέλειας καταιγίδας» με κύμα ακρίβειας, άνοδο επιτοκίων και εντεινόμενες πληθωριστικές πιέσεις – Απροσδιόριστες οι συνέπειες για την επερχόμενη εκλογική άνοιξη του 2027.
Το φθινόπωρο βρήκε τις οικονομίες του πλανήτη και κατ’ επέκταση τη δική μας αντιμέτωπες με γεωπολιτικές αστάθειες και γεωοικονομικές αβεβαιότητες, όπως και με το πλήθος των συνεπειών, πληθωριστικών, νομισματικών και άλλων, που πηγάζουν από αυτές.
Τα πολεμικά μέτωπα της Ουκρανίας και της Μέσης Ανατολής παραμένουν ενεργά, δεν λένε να κοπάσουν, με αποτέλεσμα βασικές ενεργειακές πηγές να μένουν επί μακρόν αποκλεισμένες διατηρώντας τις κρίσιμες αγορές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και του εξαρτώμενου από αυτά ηλεκτρισμού ανάστατες και εν πολλοίς ελλειμματικές απέναντι στη διαρκώς ενισχυόμενη ζήτηση.
Η ρωσο-ουκρανική σύγκρουση έχει στην κυριολεξία μπλοκάρει τις ροές του ρωσικού φυσικού αερίου και τα πολλά γεγονότα στις ζώνες του Περσικού Κόλπου και της Ερυθράς Θάλασσας, όπου εκδηλώνονται οι επιθέσεις των φιλοϊρανών Χούθι της Υεμένης, έχουν ακυρώσει τις εξαγωγές πετρελαίου όχι μόνο του Ιράν, αλλά και αυτές της Σαουδικής Αραβίας.
Υπό το βάρος αυτών των συνθηκών οι τιμές των ενεργειακών αγαθών εκτοξεύθηκαν διεθνώς επιτείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις παντού στον κόσμο. Το αργό πετρέλαιο κινείται σταθερά πλέον πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και νεότερες εκτιμήσεις, παρά τη συγκράτηση των τελευταίων ημερών, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να κινηθεί προσεχώς προς την περιοχή των 120 δολαρίων, παρασύροντας αναλόγως τις τιμές του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος.
Αναχώματα
Είναι τέτοια πια η πληθωριστική πίεση στην Αμερική, στην Ευρώπη και στην Ασία ακόμη, που οι νομισματικές αρχές αναγκάζονται να αυξήσουν τα επιτόκια προκειμένου να χτίσουν αναχώματα απέναντι στο αναπτυσσόμενο κύμα ανόδου των τιμών. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ο νέος πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ Κέβιν Γουόρς αναγκάστηκε να αυξήσει τα αμερικανικά επιτόκια από 3,75% σε 4%, «προδίδοντας» τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επέμενε στον διορισμό του υπολογίζοντας ότι θα ακολουθήσει αντίθετη πορεία.
Ομως ο επίμονος πληθωρισμός στο 3,5% δεν άφησε περιθώρια ελιγμών στον διάδοχο του Τζερόμ Πάουελ, τον οποίο ο αμερικανός πρόεδρος είχε στην κυριολεξία εκδιώξει από τη Fed επειδή δεν του έκανε τα χατίρια με τα επιτόκια. Ο Γουόρς επέλεξε να διατηρήσει την αξιοπιστία του ιδίου και του ιδρύματος που εποπτεύει, παρά να ακολουθήσει τα ανορθολογικά κελεύσματα του Ντόναλντ Τραμπ, αναγνωρίζοντας το μέγεθος της πληθωριστικής απειλής και τους κινδύνους που απορρέουν από αυτή για την οικονομία των ΗΠΑ και τις εύθραυστες αγορές αμερικανικών αξιών – ομολόγων και μετοχών – που την καθορίζουν. Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν έμεινε σε μία και μόνη αύξηση επιτοκίων, παρά προανήγγειλε και δεύτερη εντός του έτους, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επιμένει να θέλει τα επιτόκια τουλάχιστον κατά μία μονάδα χαμηλότερα από τα σημερινά τους επίπεδα.
Τρία σενάρια
Περιττό να σημειώσουμε ότι είχε προηγηθεί κρίση εμπιστοσύνης στην τεράστια, ύψους σχεδόν 30 τρισ. δολαρίων, αγορά των αμερικανικών ομολόγων και είχαν εμφανιστεί κλυδωνισμοί στην αγορά των μετοχών, με αφορμή και τις αμφισβητήσεις για τις αποδόσεις και τον έλεγχο των υπερδαπανηρών επενδύσεων της τεχνητής νοημοσύνης, όπου εκδηλώνεται πρωτοφανούς έντασης ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Η αντιπαράθεση είναι μείζονος σημασίας, καθώς οι δέκα ισχυρότερες αμερικανικές τεχνολογικές εταιρίες συγκροτούν το 50% του ετήσιου ΑΕΠ των Ηνωμένων Πολιτειών. Αλλά δεν είναι μόνο η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ που ενεργοποίησε τα εργαλεία της νομισματικής πολιτικής.
Πρώτη επέλεξε την αύξηση των επιτοκίων η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ. Στη Φρανκφούρτη, όπου και η έδρα της ECB, εκτιμούν ότι η διαταραχή στις ενεργειακές αγορές θα διατηρηθεί επί μακρόν, με αποτέλεσμα η πληθωριστική πίεση να διαρκέσει. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ήδη στην ECB αξιολογούν τρία σενάρια για την ένταση των πληθωριστικών πιέσεων. Ηδη έχουν ξεπεράσει το σενάριο βάσης της μικρής επίπτωσης και εργάζονται με το μεσαίο, χωρίς να αποκλείουν ότι θα χρειαστεί να κινηθούν στηριζόμενοι στο ακραίο σενάριο της έντονης πληθωριστικής έξαρσης. Πράγμα που σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία είναι εκ του καταστατικού της αυστηρά προσανατολισμένη στον νομισματικό στόχο ελέγχου του πληθωρισμού στα επίπεδα του 2%, θα επιμείνει στις αυξήσεις επιτοκίων τουλάχιστον μέχρι την άνοιξη του 2027. Επί του παρόντος κινείται στη ζώνη του 3% και απέχει τουλάχιστον μία ποσοστιαία μονάδα από την επίτευξή του.
Ανησυχία
Ωστόσο πολλοί είναι εκείνοι που αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής στην παρούσα συγκυρία των πολεμικών συγκρούσεων και των ενεργειακών αποκλεισμών. Οσο διατηρούνται οι γεωπολιτικές εντάσεις το ενεργειακό κόστος συνολικά θα διατηρείται υψηλό, υπονομεύοντας πέραν των άλλων και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Καύσιμα, φυσικό αέριο και ηλεκτρισμός σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες ανάγκες εταιρικής χρηματοδότησης για τις επενδύσεις τεχνητής νοημοσύνης σε περιβάλλον ευρύτερης νομισματικής διαταραχής, συνθέτουν το σκηνικό «τέλειας καταιγίδας» που προ εβδομάδων είχε περιγράψει στο «Βήμα της Κυριακής» ο διοικητής της Τράπεζας Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας.
Στη χώρα μας η πληθωριστική πίεση είναι εντονότερη. Οι τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης διατηρούνται από τις αρχές του καλοκαιριού σε επίπεδα υψηλότερα των 2 ευρώ και η περίοδος προμηθειών του πετρελαίου θέρμανσης εκκινεί με 1,90 ευρώ το λίτρο. Ταυτόχρονα, τα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος, επηρεαζόμενα από τις υψηλές τιμές του φυσικού αερίου, ξεφεύγουν πραγματικά, δημιουργώντας την αίσθηση υπερβάλλοντος κόστους σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ολα τα στοιχεία βεβαιώνουν ότι οδεύουμε προς έναν σκληρό ενεργειακά χειμώνα, με εντεινόμενες πληθωριστικές πιέσεις σε όλη την γκάμα των αγαθών και των υπηρεσιών. Η κυβέρνηση παρά τις καθησυχαστικές δηλώσεις ότι διατηρεί αποθέματα δυνάμεων είναι ανήσυχη. Οι συσκέψεις διαδέχονται η μία την άλλη, χωρίς ωστόσο ουσιαστικό αποτέλεσμα. Οι επιδοτήσεις στην αγορά των καυσίμων δεν μπορούν να ξεπεράσουν κατά τα φαινόμενα τα 200 εκατ. ευρώ, όταν από την έναρξη του πολέμου στην ευρύτερη ζώνη της Μέσης Ανατολής και του Περσικού Κόλπου έχουν ξοδευτεί κοντά στα 800 εκατ. ευρώ.
Αίσθημα ακρίβειας
Η κυβέρνηση ελπίζει σε κάποιες ευρωπαϊκές παρεμβάσεις, αλλά η Κομισιόν παραμένει διστακτική, δεν ευνοεί σχήματα επιδότησης για υπερχρεωμένες χώρες και επιπλέον δεν αναζητεί τρόπους αποκατάστασης των ροών από τη Ρωσία, παρά τις πολιτικές πιέσεις που ασκούνται από τις ανερχόμενες δυνάμεις στην κλονιζόμενη Κεντρική Ευρώπη και δη στη Γερμανία.
Αντιστοίχως, και στο άλλο κρίσιμο μέτωπο της στεγαστικής κρίσης δεν φαίνονται λύσεις. Εσχάτως σε παρουσίαση νεόδμητων ακινήτων στην πολυτελή ζώνη του Ελληνικού εμφανίστηκαν τιμές προς 8.000 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο. Είναι ωστόσο εντυπωσιακό το γεγονός ότι το 75% των μέχρι τώρα αγοραστών είναι Ελληνες!
Εξέλιξη που – αν μη τι άλλο – δηλώνει ότι οι τιμές των ακινήτων, όπως και των ενοικίων, θα συνεχίσουν να αυξάνονται ενισχύοντας το αίσθημα ακρίβειας που καταδιώκει την πλειονότητα των πολιτών. Κοινώς, ο συνδυασμός πλήθους παραγόντων και συνθηκών, εγχώριων και διεθνών, παραπέμπει σε βαρύ οικονομικό χειμώνα, με απροσδιόριστες ακόμη συνέπειες για την επερχόμενη εκλογική άνοιξη του 2027.
❝ ετικέτες ❞ #ΑΚΡΙΒΕΙΑ
