Έξι στους δέκα πολίτες επιθυμούν πολιτική αλλαγή, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της Metron Analysis. Το αίτημα αυτό παραμένει σταθερό εδώ και μήνες. Ο Γιάννης Μπαλαμπανίδης εξηγεί στο ΒΗΜΑ γιατί η «πολιτική αλλαγή» παραμένει ένα «κενό σημαίνον».
Τι σημαίνει όταν έξι στους δέκα πολίτες απαντούν ότι η χώρα χρειάζεται «πολιτική αλλαγή»;
Η πρώτη ανάγνωση μοιάζει εύκολη. Στη δημοσκόπηση της Metron Analysis του Σεπτεμβρίου, το 61% επιλέγει την πολιτική αλλαγή, έναντι 38% που θεωρεί σημαντικότερη την πολιτική σταθερότητα.
Τι ακριβώς θέλουν να αλλάξει οι πολίτες; Την κυβέρνηση; Τις πολιτικές που εφαρμόζονται; Τα πρόσωπα; Ή μήπως τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί συνολικά το πολιτικό σύστημα;
Και, κυρίως, υπάρχει ένας πολιτικός φορέας που μπορεί να εκφράσει πολιτικά αυτό το 61%;
Ένα αίτημα που επιμένει
Το αίτημα για πολιτική αλλαγή έχει παγιωθεί το τελευταίο διάστημα. «Στο δίλημμα “αλλαγή ή σταθερότητα” οι απαντήσεις κινούνται σταθερά σε μια αναλογία 60%-40% εδώ και έναν χρόνο», λέει στο ΒΗΜΑ ο Γιάννης Μπαλαμπανίδης, επικεφαλής πολιτικής και κοινωνικής έρευνας στη Metron Analysis. Για τον ίδιο, αυτό σημαίνει ότι «το πλειοψηφικό αίτημα για αλλαγή είναι εμπεδωμένο». Φαίνεται από τα δεδομένα πως το «αίτημα για αλλαγή» δεν είναι ένα προσωρινό στιγμιότυπο, αλλά έχει διαμορφωθεί σε παγιωμένη πλειοψηφούσα στάση για τους περισσότερους πολίτες.
Τα «διαφορετικά χρώματα» της αλλαγής
Η «πολιτική αλλαγή» συνιστά μια διευρυμένη έννοια που διαχρονικά ακούγεται εύηχη και πειστική στα αυτιά των περισσότερων πολιτικών ακροατηρίων. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της Metron Analysis, το 90% όσων τοποθετούνται στην Αριστερά και το 79% των Κεντροαριστερών επιλέγουν την πολιτική αλλαγή. Αντίθετα, στην Κεντροδεξιά η εικόνα αντιστρέφεται. Το μόλις το 24% επιθυμεί την πολιτική αλλαγή. Μεταξύ των Δεξιών η απόσταση είναι μικρότερη, με 55% υπέρ της σταθερότητας και 45% υπέρ της αλλαγής.
Το αίτημα για πολιτική αλλαγή είναι «πολιτικά πολωμένο», σημειώνει στο ΒΗΜΑ ο Γιάννης Μπαλαμπανίδης, καθώς «η σταθερότητα είναι το μείζον για τους Κεντροδεξιούς, η αλλαγή για τους Κεντροαριστερούς» όπως συμπληρώνει.
Το υπόβαθρο της δυσαρέσκειας
Το αίτημα αυτό καταγράφεται την ίδια στιγμή με ένα ευρύτερα αρνητικό κοινωνικό κλίμα. Περίπου δύο στους τρεις πολίτες θεωρούν ότι η χώρα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση, ενώ οι μισοί δηλώνουν πως βρίσκονται σε χειρότερη θέση σε σχέση με ένα χρόνο πριν.
Στην κορυφή των προβλημάτων βρίσκεται σταθερά η ακρίβεια με την οποία έρχονται αντιμέτωπα καθημερινά τα νοικοκυριά.
Ακόμη πιο έντονη είναι η εικόνα όταν οι πολίτες αξιολογούν το κυβερνητικό έργο ανά τομέα. Στην οικονομία, όπου περιλαμβάνονται μισθοί, ακρίβεια και φορολογία, αρνητική γνώμη εκφράζουν τρεις στους τέσσερις ερωτηθέντες (75,9%). Παρόμοια εικόνα εμφανίζεται και στα ζητήματα Δημοκρατίας και Θεσμών, όπου πάνω από επτά στους δέκα αξιολογούν αρνητικά το κυβερνητικό έργο.
Οι πολίτες ζητούν αλλαγή – αλλά από ποιον;
Ενώ από τη μία υπάρχει ένα ισχυρό αίτημα για πολιτική αλλαγή, δε φαίνεται να έχει κεφαλαιοποιηθεί πολιτικά από ένα συγκεκριμένο κόμμα. Ο Γιάννης Μπαλαμπανίδης περιγράφει αυτό το πολιτικό χάσμα με τους όρους της πολιτικής «ζήτησης» και «προσφοράς». «Το αίτημα για “πολιτική αλλαγή” τοποθετείται στην πλευρά της πολιτικής ζήτησης. Στην πλευρά της προσφοράς, όμως, αυτό το αίτημα εκφράζεται από πολλούς παίκτες» επισημαίνει.
Μάλιστα, όταν οι ερωτώμενοι καλούνται αυθόρμητα να επιλέξουν τον καταλληλότερο πρωθυπουργό, το 25% απαντά «κανένας», ενώ 29,6% τον Κυριάκο Μητσοτάκη, 12,6% τον Αλέξη Τσίπρα και 6,7% τον Νίκο Ανδρουλάκη.
Ένα «κενό σημαίνον»
Ίσως, η πιο ενδιαφέρουσα περιγραφή του σημερινού πολιτικού τοπίου βρίσκεται σε μία φράση του Γιάννη Μπαλαμπανίδη.
«Αυτή τη στιγμή, η “πολιτική αλλαγή” μοιάζει να είναι ένα κενό σημαίνον», αναφέρει στο ΒΗΜΑ. Η πολιτική εκπροσώπηση ενός τέτοιου κοινωνικού αιτήματος απαιτεί «ισχυρό φορέα, σαφές πρόταγμα και πρόσωπα που μπορούν να το ενσαρκώσουν», προσθέτει.
Τα δεδομένα της δημοσκόπησης φωτίζουν με αρκετή σαφήνεια τη μία πλευρά της εξίσωσης. Έξι στους δέκα ζητούν αλλαγή. Δύο στους τρεις θεωρούν ότι η χώρα κινείται προς λάθος κατεύθυνση. Σχεδόν ένας στους δύο αισθάνεται ότι βρίσκεται σε χειρότερη προσωπική κατάσταση από πέρυσι. Περισσότεροι από τους μισούς βάζουν την ακρίβεια στην κορυφή των προβλημάτων.
Το πού και πώς θα εκφραστούν πολιτικά οι πολίτες που ζητούν πολιτική αλλαγή αναδεικνύεται σε μείζον διακύβευμα για τις επερχόμενες εκλογές.
❝ ετικέτες ❞ #ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΚΗΝΙΚΟ
