Ο καρκίνος αποτελεί πλέον τη συχνότερη νόσο που προκαλεί το μεγαλύτερο αριθμό θανάτων στις ανεπτυγμένες χώρες. Περίπου 4 στους 10 ανθρώπους θα διαγνωστούν με καρκίνο σε κάποια φάση της ζωής τους. Κατά μέσο όρο πλήττει τους άνδρες ελαφρώς περισσότερο από τις γυναίκες στην Ευρώπη . Ωστόσο, ο καρκίνος του μαστού στις γυναίκες είναι ο πιο συχνά διαγνωσμένος καρκίνος (περισσότερες από 355.000 γυναίκες στην ΕΕ το 2020). Περίπου το 30% των περιστατικών αυτών θα είχε προληφθεί αν αντιμετωπίζονταν παράγοντες όπως: παχυσαρκία, κάπνισμα, ανθυγιεινή διατροφή – σωματική αδράνεια, συγκεκριμένες λοιμώξεις. Οι καρκίνοι του πνεύμονα, του μαστού, του παχέος εντέρου και του προστάτη είναι οι συχνότερα αντιμετωπιζόμενοι όγκοι στα συστήματα υγείας των ανεπτυγμένων χωρών.
Υπάρχουν σημαντικές όμως ανισότητες εντός και μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και μεταξύ των πληθυσμιακών ομάδων όσον αφορά την έγκαιρη ανίχνευση, τη θεραπεία και την ποιότητα της περίθαλψης των ασθενών. Στην πρόσφατη διακήρυξη των δικαιωμάτων των ασθενών με καρκίνο, τονίζεται το δικαίωμα του κάθε Ευρωπαίου πολίτη να λαμβάνει ακριβείς πληροφορίες για την υγεία του, να έχει έγκαιρη πρόσβαση στην εξειδικευμένη περίθαλψη με στοιχεία καινοτομίας και ερευνάς και να προσεγγίζει για τη θεραπεία του τα συστήματα περίθαλψης με οικονομική στήριξη κι ευχέρεια.
Είναι απαραίτητη η υλοποίηση ενός Εθνικού κι Ευρωπαϊκού Σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου και ολιστική αντιμετώπισή του (πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία, αποθεραπεία, επανένταξη), με άξονες τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου ήδη από την παιδική κι εφηβική ηλικία , Μέρος του σχεδίου της Ευρώπης αποτελεί ο στόχος να εξασφαλιστεί ότι έως το 2025 το 90% του πληθυσμού της ΕΕ που πληρεί τις προϋποθέσεις για προσυμπτωματικούς ελέγχους καρκίνου του μαστού , του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου θα έχει τη δυνατότητα να υποβάλλεται σε αυτούς.
Ενδυνάμωση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας , πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες , ενίσχυση της ιατρική έρευνας , μείωση της ατμοσφαρικής ρύπανσης , τήρηση Εθνικού Μητρώου Καρκίνου , αλλαγές στην οργάνωση των ογκολογικών κλινικών με σκεπτικό, ότι η νόσος είναι πολύπλευρη , σύνθετη κι απαιτείται η συνέργεια πολλών ειδικοτήτων , η συζήτηση κι αντιμετώπιση των περιστατικόν με την πραγματοποίηση ογκολογικών συμβουλίων με συμμετοχή όλων των θεραπευτών που εμπλέκονται . Καλύτερη οργάνωση των κλινικών μελετών κι η αναγνώριση της αξίας τους για τους ασθενείς και αξιοποίηση ευρωπαικών κι εθνικών πόρων.
Η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία www.cancerhellas.org εδώ και 64 χρόνια στηρίζει προγράμματα πρόληψης ( Stop στο κάπνισμα , smoke free Greece , Τηλεσυμβουλευτική διακοπής καπνίσματος , Μονάδα κινητού μαστογραφου, Πρόγραμμα παιδικές χαρές και παραλίες χωρίς γόπες τσιγάρου ) , προγράμματα στήριξης ( Στήριξη καρκινοπαθών εφήβων , ξενώνες και προγράμματα φιλοξενίας , Κέντρο Υποστήριξης, Εκπαίδευσής και Έρευνας στην Ψυχοκοινωνική Ογκολογία, Τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης) κι ενημέρωσης για ότι αφορά τον ογκολογικό ασθενή (Project Αριάδνη) και μπορεί να τον διευκολύνει .
Σήμερα οι προσυμπτωματικοί έλεγχοι και οι διαγνωστικές μέθοδοι που ακολουθούνται, είναι καλύτερες παρά ποτέ. Η ραγδαία εξέλιξη των βασικών επιστημών μεταφράζεται σε προηγμένες χημειοθεραπευτικές επιλογές και ανοσολογικές θεραπείες. Από το 1990 μέχρι τις ημέρες μας, η πιθανότητα θανάτου από καρκίνο στις ανεπτυγμένες χώρες μειώθηκε κατά 25%. Ως αποτέλεσμα αυτών των εξελίξεων είναι σημαντικός αριθμός ασθενών να ιώνται από τον καρκίνο και σε ένα σημαντικό ποσοστό ο καρκίνος να μετατρέπεται σε χρόνια νόσο. Ο “cancer survivor”, δηλαδή το άτομο που ζει μετά τον καρκίνο είναι μία νέα κατηγορία που αυξάνεται, με τις δικές της ανάγκες.
Ο καρκίνος αποτελεί υπόθεση όλων μας, γι αυτό πρέπει όλοι να καταβάλλουμε προσπάθειες για την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και τη σωστή θεραπεία του. Με τη συντονισμένη συνεργασία όλων ο απώτερος στόχος το 75 τοις εκατό των ασθενών με καρκίνο να επιβιώνουν πάνω από 10 χρόνια μοιάζει εφικτός .
