Λίγες εβδομάδες αφότου ο Μητσοτάκης κήρυξε την ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού, η κυβέρνηση είναι υπόλογη για έλλειψη προετοιμασίας έναντι των πυρκαγιών
Σε στάχτη μετέτρεψαν οι φλόγες και την επιτελική μηχανή, μαζί με χιλιάδες στρέμματα δάσους, ανυπεράσπιστα ζώα και τα σπίτια των πολιτών στις πυρόπληκτες περιοχές. Η κυβερνητική στρατηγική περιορίστηκε στον άξονα του 112 για την εκκένωση των περιοχών, καθώς αναδείχθηκαν περίτρανα η έλλειψη μέτρων πρόληψης των δασικών πυρκαγιών, το δαιδαλώδες πλέγμα αρμοδιοτήτων στο πεδίο της πυροπροστασίας καθώς και η αποδυνάμωση των μέσων καταστολής. Υπάρχουν, άλλωστε, πάνω από 4.500 κενές οργανικές θέσεις στην Πυροσβεστική, η μέση ηλικία του προσωπικού της ξεπερνά τα 45 έτη, το σύνολο των οχημάτων δεν έχει περάσει ποτέ από κάποιον προληπτικό έλεγχο ΚΤΕΟ και σχεδόν το 85% από τα περίπου 3.500 οχήματά της κυκλοφορούν πάνω από δεκαετία. Παρ’ όλα αυτά, όπως υπογραμμίζει το ΓΕΩΤΕΕ, το κόστος καταστολής είναι τριάντα φορές μεγαλύτερο από το κόστος πρόληψης. «Άρα η πρόληψη δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κόστος, αλλά ως επένδυση» επισημαίνει το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος.
Επειτα από τέσσερα χρόνια στο τιμόνι της χώρας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγκάστηκε να παραδεχθεί την επιτελική ολιγωρία και να προϊδεάσει την κοινή γνώμη για τα χειρότερα. Όπως είπε, τα δύσκολα δεν έχουν περάσει. Στο φόντο που φτιάχνουν τα αποκαΐδια, θυμήθηκε ότι πρέπει να γίνουν περισσότερες κινήσεις ως προς την ενεργή διαχείριση των δασών μας, «έτσι ώστε να μπορούμε να απομακρύνουμε όσο το δυνατόν περισσότερη καύσιμη ύλη πριν αυτή, ενδεχομένως, καταστραφεί σε μια μεγάλη δασική πυρκαγιά». Ως γνωστόν, εντούτοις, τα κόμματα της αντιπολίτευσης, οι φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις είχαν χτυπήσει ηχηρά το καμπανάκι για τους κινδύνους που πηγάζουν από την έλλειψη πολιτικής πρόληψης. Επιπλέον, ο πρωθυπουργός, όταν στις 7 Ιουλίου επισκέφθηκε το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, υποστήριζε πως ο κρατικός μηχανισμός είναι στις επάλξεις και πως το «κλειδί» πάντα είναι η έγκαιρη και η γρήγορη παρέμβαση στις πυρκαγιές. Προανήγγειλε, μάλιστα, «κοσμογονία» στα μέσα πυρόσβεσης.
Μετακύλιση ευθυνών και αντιδράσεις από την ΚΕΔΕ
Οι ένοικοι του Μαξίμου, ως είθισται σε κάθε κρίση, κατέφυγαν στη γνωστή συνταγή της μετακύλισης των ευθυνών. Τον «μουτζούρη» των πυρκαγιών τον έριξαν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση πυροδοτώντας τις αντιδράσεις των δημάρχων. Την εναρκτήρια βολή προς το τερέν των δημάρχων έριξε ο Στέλιος Πέτσας. Ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών ισχυρίστηκε πως φέτος έχουν διατεθεί από το υπουργείο Εσωτερικών 25 εκατομμύρια ευρώ σε δήμους και συνδέσμους δήμων για να αντιμετωπίσουν θέματα της αντιπυρικής περιόδου, έναντι 18,4 εκατ. ευρώ που ήταν μέχρι το 2021. Τη σχετική σκυτάλη ανέλαβε ο πρώην υπουργός Εσωτερικών Μάκης Βορίδης, που έθεσε ως προτεραιότητα να ανοίξει μια συζήτηση με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και με την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος προκειμένου να ενισχυθεί αποτελεσματικότερα η εποπτεία του κράτους στο θέμα της διαχείρισης των χρημάτων από την Αυτοδιοίκηση. «Δεν μπορούμε να φτάσουμε στο σημείο να αναιρέσουμε την Αυτοδιοίκηση, που έχει κι αυτή τις δικές της ευθύνες» συμπλήρωσε ο υπουργός Επικρατείας.
Η ΚΕΔΕ απαντά ότι δεν προτίθεται να διαδραματίσει ρόλο «αυτοφωράκια». Οι δήμαρχοι, που στη μεγάλη τους πλειονότητα έχουν γαλάζια προέλευση, κάνουν λόγο για κακοπιστία «που δεν θα μένει αναπάντητη», όπως προειδοποίησε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου μιλώντας στον ρ/σ 105,5 Στο Κόκκινο. Ο Λ. Κυρίζογλου επέστρεψε το γάντι προς την κυβέρνηση επισημαίνοντας ότι οι φωτιές «ξεκίνησαν από αμιγώς δασική έκταση, την ευθύνη της οποίας έχουν το κράτος και η αποδεκατισμένες δασικές υπηρεσίες». Οι αιρετοί διευκρινίζουν ότι οι δήμοι είναι υπεύθυνοι να καθαρίζουν τα εντός σχεδίου οικόπεδα και τα οικόπεδα εντός των δήμων.
Η πραγματικότητα αποδομεί την επικοινωνία
Τέλος, σφοδρές αντιδράσεις, ειδικά στα κοινωνικά δίκτυα, προκαλούν οι επικοινωνιακοί χειρισμοί της κυβέρνησης. Η αφωνία Μητσοτάκη επί τρεις ημέρες προκάλεσε αμηχανία ακόμα εντός της παράταξης. Η επανεμφάνισή του, μάλιστα, στο υπουργείο Πολιτικής Προστασίας με αξύριστο λουκ και ατημέλητο ντύσιμο πυροδότησε σκωπτικά σχόλια, καθώς επιχείρησε να δοθεί η εικόνα ενός πρωθυπουργού σε εγρήγορση. Κυρίως, όμως, λάδι στη φωτιά των αντιδράσεων έβαλε ο ισχυρισμός του Κ. Μητσοτάκη πως «δεν ήταν τόσοι πολλοί οι συμπολίτες -όσοι στην αρχή είχαμε φοβηθεί- που έχασαν τις περιουσίες τους». Οι πρώτες επίσημες καταγραφές των ζημιών στους Δήμους Σαρωνικού, Λουτρακίου-Περαχώρας -Αγίων Θεοδώρων, Μεγαρέων και Μάνδρας-Ειδυλλίας έμελλαν να αποδομήσουν τους πρωθυπουργικούς ισχυρισμούς. Το 72% των κτηρίων που ελέχθησαν χαρακτηρίστηκε επικίνδυνο ή ακατάλληλο για χρήση.
