Αλεξάνδρα Χριστακάκη
Μεγάλη Εβδομάδα και η απουσία του κράτους πρόνοιας γίνεται ακόμα πιο βασανιστική
Η αλληλεγγύη των πολιτών και ο εθελοντισμός κάνουν ορατούς όλους εκείνους που για το κράτος πρόνοιας είναι αόρατοι. Άστεγοι, άνεργοι, φτωχοί, πρόσφυγες, μετανάστες, νέοι και συνταξιούχοι που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, γυναίκες με τα μωρά στα καροτσάκια στήνονται στις ουρές των συσσιτίων του Πειραιά με τις πλαστικές σακούλες και τα τάπερ ή περιμένουν με αγωνία την ώρα που κάποιοι «άγγελοι» θα τους μοιράσουν ψωμί και ένα κεσεδάκι ζεστό φαγητό στις καβάτζες του λιμανιού του Πειραιά. Άλλοι κατεβάζουν τα μάτια από ενοχή που δεν μπορούν να εξασφαλίσουν μόνοι τους το φαγητό. Άλλοι απομακρύνονται από την ουρά και κρύβουν την πλαστική σακούλα και τα κατσαρολάκια μέσα στο καροτσάκι της λαϊκής. Άλλοι διεκδικούν με ένταση τη σειρά τους από τον φόβο μήπως και δεν προλάβουν τις μερίδες αλλά και από το αρχέγονο ένστικτο της επιβίωσης. Υπάρχουν κι εκείνοι που διεκδικούν περισσότερες μερίδες και γάλα γιατί η πείνα θερίζει. Η ΑΥΓΗ της Κυριακής βρέθηκε τη Μεγάλη Τρίτη στον Πειραιά στη διανομή συσσιτίων
Πρώτος Σταθμός: «Πειραιάς Αλληλεγγύη σε Όλους»
Ευριπίδου 49, Πειραιάς, δίπλα στην πλατεία Αλληλεγγύης. Ένα τεράστιο γκράφιτι με τη μορφή ενός χαρακωμένου από τα χρόνια και τα βάσανα ανθρώπου δίπλα στο σύνθημα «Πείνασαν τα βλέμματα, δίψασαν για ανθρώπους». Το βλέμμα του συνοδεύει όλους αυτούς που από τις 10 η ώρα το πρωί έχουν στηθεί στην ουρά για τον επιούσιό τους. Περίπου 100 άνθρωποι καθημερινά, ημεδαποί και αλλοδαποί, εξυπηρετούνται από το συσσίτιο «Πειραιάς, Αλληλεγγύη σε Όλους», αλλά και 21 οικογένειες από τη Δραπετσώνα, τη Νίκαια και τη Νέα Σμύρνη.
Με τα καροτσάκια της λαϊκής, τις πλαστικές σακούλες και τα τάπερ καταφθάνουν στον Πειραιά για να γεμίσουν το τραπέζι της οικογένειας. Αρακάς, ρεβίθια, κρέας με ρύζι, κοτόπουλο, μανιτάρια, ψωμί, τυρόπιτα και γάλα. Σιωπηλοί πλησιάζουν το παράθυρο, βγάζουν τα ταπεράκια τους και επιλέγουν το φαγητό που θέλουν. Κάποιοι ξαναγυρνούν διστακτικά και ζητούν λίγη φέτα παραπάνω ή ένα μπουκάλι γάλα. Κάτοικοι του κέντρου του Πειραιά, κάτοικοι άλλων συνοικιών του Πειραιά που καθημερινά ξοδεύουν ώρες αναζητώντας τροφή. Από την Καλλιθέα ή το Αιγάλεω. Γυναίκες νέες, που εργάζονται στο παζάρι της πόλης, αλλά το μεροκάματο δεν φτάνει. Γυναίκες πρόσφυγες με μαντίλες και μωρά στο καροτσάκι, που διαμένουν σε ενοικιαζόμενα δωμάτια, αλλά το χρώμα του επιδόματος από το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής έχουν να το δουν μήνες.
Η Φατιμά, αφού γεμίζει το καρότσι της λαϊκής, κοντοστέκεται παραπέρα και στέλνει την 8χρονη κόρη της να ζητήσει και δεύτερο κεσεδάκι με μανιτάρια. Ο κύριος Γιώργος, συνταξιούχος ναυτικός, ντρέπεται που μετά από τόσα χρόνια δουλειάς αναγκάζεται να βρεθεί στην «επαιτεία» για ένα πιάτο φαγητό. Υπάρχουν εθελοντές που οδηγήθηκαν ως εργαζόμενοι στη δομή για να διασφαλίζουν το καθημερινό φαγητό. Υπάρχουν ευάλωτες ομάδες, οι οποίες δεν παίρνουν ούτε το ΕΚΑΣ. Άλλοι ντρέπονται γιατί η οικογένειά τους τους εγκατέλειψε, ενώ οι περισσότεροι απαντούν με ειρωνικό χαμόγελο στην ερώτηση για το πού βρίσκεται το κράτος.
«Έχω δει ανθρώπους να γίνονται επιθετικοί και κακοί για ένα πιάτο φαγητό, αλλά και ανθρώπους να μου φιλούν το χέρι γιατί τους έδωσα ένα κουλούρι» μας λέει η 80χρονη Ελευθερία Γκατζόλη, δέκα χρόνια εθελόντρια στη δομή. Η Ρένια, η Άννα, η Μαίρη, ο Γιώργος, ο Λευτέρης, μαζί με άλλους 80 εθελοντές αλληλέγγυους καθημερινά συγκεντρώνουν τρόφιμα από σούπερ μάρκετ, την κεντρική λαχαναγορά, τις λαϊκές αγορές, την ιχθυόσκαλα του Κερατσινίου, συγκεντρώνουν ρούχα, κουβέρτες και τα δίνουν σ’ αυτούς που τα χρειάζονται. Είναι κυρίως γυναίκες με οικογένειες που επιλέγουν την προσφορά. Είναι γυναίκες που έχουν γνωρίσει τη φτώχεια και στήνουν δίχτυ αλληλεγγύης. Οι σκηνές που μας περιγράφουν είναι συγκλονιστικές: παιδιά που έρχονται δύο και τρεις φορές την ημέρα ζητώντας φαγητό για την οικογένειά τους. Άστεγοι με σακούλες στα πόδια γιατί δεν έχουν παπούτσια και κάλτσες. Άνεργοι, άστεγοι και εξαθλιωμένοι που όταν αλλάζουν οι εποχές, αναζητούν ρούχα που δεν έχουν. Ο αριθμός των ανθρώπων που καταφεύγουν στη δομή ολοένα και αυξάνεται. Από τις 10 το πρωί έως τις 10 το βράδυ η πείνα και η φτώχεια πηγαινοέρχονται. Το κράτος είναι ανύπαρκτο.
Ο “Αόρατος Πειραιάς” κάνει ορατούς τους αόρατους
Η συλλογικότητα που συγκροτήθηκε με πρωτοβουλία του “Πειραιά για όλους” του Μπελαβίλα και του ΚΕΘΕΑ έχει στόχο όχι μόνο ένα πιάτο φαγητό, αλλά την προσπάθεια επανένταξης των αόρατων ανθρώπων, με πρώτο βήμα να συμμετέχουν οι ίδιοι στην παρασκευή των γευμάτων τους
Επόμενη στάση μας η οδός Ευπλοίας 36, όπου μας περιμένει ο επιστημονικός υπεύθυνος την Κοινωνικής Επανένταξης του ΚΕΘΕΑ-Νόστος Ανδρέας Κρεμμύδας, μαζί με δύο νέους ανθρώπους, τον Τάσο και τον Χρήστο, που λόγω της χρήσης βρέθηκαν στον δρόμο και την αστεγία, απειλήθηκαν, έπεσαν θύματα κλοπής και εκβιασμών, πείνασαν, κρύωσαν, γνώρισαν τα απαξιωτικά βλέμματα της κοινωνίας, έφαγαν τη σαβούρα πολλών συσσιτίων και τώρα συμμετέχουν ενεργά και στην παρασκευή ψωμιού, αλλά και στη διανομή συσσιτίων κάθε Τρίτη στο λιμάνι του Πειραιά, με ένα δίχτυ κοινωνικής αλληλεγγύης, τον «Αόρατο Πειραιά».
«Είναι τιμή μου που συμμετέχω στην προσφορά γευμάτων και χαρά μου γιατί η ποιότητά τους δεν έχει σχέση με τη σαβούρα των συσσιτίων που γνώρισα εγώ όταν ήμουν στη χρήση» λέει ο Χρήστος, ο οποίος αισθανόταν προσβεβλημένος όταν τους έδιναν ψίχουλα και κακής ποιότητας γεύματα το Πάσχα και ικανοποιημένος όταν του λένε τώρα μπράβο για την ποιότητα του φαγητού που διανέμει μαζί με άλλους αλληλέγγυους. Ο Τάσος, που έζησε τρεις μήνες σε δρόμο των Εξαρχείων, συμμετέχει ενεργά σ’ αυτή τη δράση γιατί ξέρει πώς μετριάζεται η μοναξιά του άστεγου και πώς ικανοποιείται η προσδοκία για ανθρωπιά.
Ο «Αόρατος Πειραιάς» είναι μια συλλογικότητα που συγκροτήθηκε το 2020, λίγο πριν από την πανδημία, με πρωτοβουλία της δημοτικής παράταξης «Πειραιάς για όλους» και του Νίκου Μπελαβίλα και με τη συμμετοχή του Κέντρου Κοινωνικής Επανένταξης ΚΕΘΕΑ-Νόστος, της «Σχεδίας», της Εταιρείας Ψυχοκοινωνικών Μελετών που υποστηρίζει άτομα με αναπηρίες και νοητική στέρηση και πολλών ενεργών πολιτών. Για να αντιμετωπίσει τη φτωχοποίηση, την αστεγία, την κοινωνική περιθωριοποίηση, που για την επίσημη Πολιτεία είναι αόρατα ως φαινόμενα.
Η ανεπίσημη καταγραφή ανεβάζει τους «αόρατους» πολίτες του Πειραιά σε περίπου 120: Έλληνες, αλλοδαποί, Ρομά, ανήλικα παιδιά, που ζουν σε συνθήκες απόλυτης εξαθλίωσης στον δρόμο. Πολλοί από αυτούς χρόνια «ένοικοι» στα παγκάκια του λιμανιού. Περιμένουν με αγωνία αλλά και χρονική ακρίβεια το ραντεβού της Τρίτης στις 4 το απόγευμα σε πέντε διαφορετικές γωνιές στο λιμάνι του Πειραιά. Η αστεγία στο λιμάνι έχει τους δικούς της νόμους. Μένω έκπληκτη από τη χωροταξία. Αλλού οι ενήλικοι που ζουν χρόνια στον δρόμο, αλλού οι νεότεροι που απασχολούνται περιστασιακά, αλλού οι τοξικοεξαρτημένοι, αλλού οι αλλοδαποί. Δεν σμίγουν μεταξύ τους. Πολλές φορές η βία για ένα πιάτο φαγητό κυριαρχεί. Άλλοτε το κεσεδάκι πωλείται για τη διασφάλιση της δόσης.
Φορτώνουμε το ψωμί που έχουν παρασκευάσει στο Κέντρο Κοινωνικής Επανένταξης ΚΕΘΕΑ-Νόστος και μεταφερόμαστε στο κέντρο του Πειραιά, στα γραφεία του «Αόρατου Πειραιά», όπου μαγειρεύονται και συσκευάζονται περίπου 100 μερίδες φαγητό κάθε Τρίτη. Δέκα είναι οι εθελοντές στην κουζίνα και τη συσκευασία. Εμείς συναντήσαμε την Τζούλια, την Ελισάβετ, την Αργυρώ, την Αθηνά, τη Μαρία και τον Γιάννη, ο οποίος από τον δρόμο και την αστεγία βρέθηκε στη δομή και συμμετέχει ενεργά σε μια άλλη ζωή. Δηλώνει ευγνώμων. Αυτός εξάλλου είναι και ο στόχος. Όχι μόνο ένα πιάτο φαγητό, αλλά η προσπάθεια επανένταξης των «αόρατων ανθρώπων», με πρώτο βήμα να συμμετέχουν οι ίδιοι στην παρασκευή των γευμάτων τους.
Προσφορά τα υλικά
Ρεβυθόρυζο με ελιές, το σημερινό γεύμα. 50 ευρώ το κόστος για 100 μερίδες: τα ρεβύθια και το ρύζι από παραγωγούς του κινήματος «Χωρίς Μεσάζοντες», το λάδι και οι ελιές προσφορά και το μαγείρεμα και η συσκευασία εθελοντισμός. Κοστίζουν μόνο οι συσκευασίες. Σκέφτομαι πόσο ανάλγητο και απάνθρωπο είναι αυτό το κράτος, το οποίο δεν μπορεί θεσμικά να διασφαλίζει γεύματα σε άπορους, φτωχούς και άστεγους όταν το κόστος είναι τόσο μικρό. Τελικά αποδεικνύεται ότι υπάρχει κρατική αδιαφορία και όχι οικονομική δυσπραγία.
Στο λιμάνι η διανομή των συσσιτίων ξεκινά από την πύλη Ε9 και τελειώνει σε μια καβάντζα κοντά στον ΟΛΠ, όπου ζουν άστεγοι τοξικοεξαρτημένοι. Τα κεσεδάκια τοποθετούνται στις θέσεις αναμονής για τους ταξιδιώτες που έχουν καταληφθεί από άστεγους. Άλλοι λείπουν και άλλοι είναι σκεπασμένοι με τις κουβέρτες τους. Ξέρουν τον αριθμό των αστέγων και αφήνουν αντίστοιχες μερίδες. Αν οι μερίδες είναι λιγότερες, τότε κάποιος από τους άστεγους τις διεκδικεί και τις φυλάει για να τις παραδώσει στους συντρόφους του. Αλλού υπάρχει κοινότητα και αλλού ανταγωνισμός.
Υπερήλικη χειρουργημένη στον δρόμο
Μας πλησιάζει μια κυρία αλλοδαπή, καλοντυμένη, καθαρή. Ζητάει από τους εθελοντές μια μερίδα φαγητό. Την κρύβει στη δερμάτινη τσάντα της για να μην τη δουν και απομακρύνεται βιαστικά. Αρνείται να δώσει περισσότερες πληροφορίες για τις ανάγκες της. Πιο πέρα, ένας συνταξιούχος ηλεκτρολόγος δηλώνει πικραμένος και οργισμένος που στα 70 του χρόνια βρίσκεται στον δρόμο. Ούτε το κράτος ούτε η οικογένεια του συμπαραστάθηκαν στα δύσκολα, μας είπε. Σε μια γωνιά του λιμανιού παραμένουν εδώ και έναν μήνα μια υπερήλικη κυρία χειρουργημένη, τυλιγμένη στις κουβέρτες μαζί με την ανιψιά της, και παραπονείται γιατί ούτε το καθημερινό φαγητό είναι δεδομένο. Υπάρχουν μέρες που κανείς δεν μοιράζει φαγητό.
Στον χώρο όπου μένουν τοξικοεξαρτημένοι περιμένει μια ενήλικη, η οποία δεν είναι άστεγη. Όμως είναι άνεργη, με άρρωστο σύζυγο. Μια μερίδα φαγητό μειώνει το καθημερινό κόστος. Τα κεσεδάκια αδειάζουν. Αγωνία για το φαγητό της επόμενης ημέρας. Ποιος αλληλέγγυος θα εμφανιστεί; Το σίγουρο είναι ότι το κράτος είναι ηχηρά αδιάφορο.
❝ ετικέτες ❞ #ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ
