Οι μετακεϋνσιανοί οικονομολόγοι, καθώς επίσης οι οπαδοί της σύγχρονης μονεταριστικής θεωρίας (ΜΜΤ, δεν τη συμμεριζόμαστε), ανησυχούν για το ιδιωτικό χρέος – όχι για το δημόσιο, επειδή υποστηρίζουν πως τα κράτη έχουν τη δική τους κεντρική τράπεζα, οπότε μπορούν να δημιουργούν (=«τυπώνουν») τα χρήματα που χρειάζονται για να πληρώνουν τους τόκους των χρεών τους που, ως κεφάλαια, ανακυκλώνονται 😊 αντικατάσταση ομολόγων που λήγουν με νέα). Αρκεί βέβαια τα χρέη τους να εκφράζονται στο δικό τους νόμισμα – κάτι που δεν ισχύει για τις χώρες της Ευρωζώνης, αφού δεν έχουν μία ανεξάρτητη δική τους κεντρική τράπεζα, ενώ τα χρέη τους εκφράζονται σε ευρώ που είναι ξένο νόμισμα για όλες.

Σε σχέση τώρα με το ιδιωτικό χρέος, ισχυρίζονται σωστά πως ο δανεισμός από τις εμπορικές τράπεζες δημιουργεί χρήματα – γεγονός που προσθέτει στη ζήτηση/κατανάλωση, επηρεάζοντας ως εκ τούτου τη Μακροοικονομία. Εν προκειμένω, όσον αφορά τις χρηματοπιστωτικές κρίσεις, προκαλούνται από ένα πολύ υψηλό επίπεδο ιδιωτικού χρέους – το οποίο ακολουθείται από την αρνητική πίστωση και μεταβολή του.

Περαιτέρω, το 2014 η Τράπεζα της Αγγλίας τάχθηκε με την πλευρά των μετακεϋνσιανών σε αυτήν τη διαμάχη – επιβεβαιώνοντας ότι, αντίθετα με αυτά που υποστηρίζουν τα οικονομικά εγχειρίδια, ο τραπεζικός δανεισμός πράγματι δημιουργεί χρήματα από το πουθενά (κάτι που έχουμε αναλύσει πολλές φορές). Αυτά τα νέα χρήματα τώρα, δανείζονται για να δαπανηθούν – έτσι ώστε το νέο ιδιωτικό χρέος να προσθέτει στη συνολική ζήτηση, οδηγώντας στην άνοδο τόσο του ΑΕΠ, όσο και των τιμών των περιουσιακών στοιχείων Όταν αυξάνεται δε η πίστωση, μειώνεται η ανεργία και το αντίστροφο – όπως στο παράδειγμα της Ισπανίας (γράφημα), αλλά και της Ελλάδας σήμερα.

Στα πλαίσια αυτά, η κύρια ερμηνεία της κατάρρευσης της ισπανικής οικονομίας από το 2008 έως το 2014, ήταν η πτώση της ιδιωτικής πίστωσης – η μείωση του ιδιωτικού χρέους δηλαδή, από +35% του ΑΕΠ το 2008, στο -20% το 2014. Η Ισπανία όμως μπόρεσε να τα καταφέρει, με τη βοήθεια του κράτους – με αποτέλεσμα το δημόσιο χρέος της να αυξηθεί από το 39,7% του ΑΕΠ το 2008, στο 105,1% το 2014.

Με δεδομένο τώρα το ότι, το ιδιωτικό χρέος της Ελλάδας έχει υπερβεί ήδη τα 410 δις € ή το 197% του πληθωριστικού ΑΕΠ του 2022 (208 δις €), με ένα μεγάλο του μέρος ληξιπρόθεσμο (κόκκινο, πάνω από 260 δις €), είναι θέμα χρόνου μία ανάλογη κατάρρευση, με αυτήν της Ισπανίας – ενώ με το κρατικό χρέος στα 403 δις € (194% του ΑΕΠ), θα είναι πολύ δύσκολη, εάν όχι αδύνατη η αντιμετώπιση της. Ως εκ τούτου, η μοναδική λύση είναι η έγκαιρη διαγραφή ενός μεγάλου μέρους του – σημειώνοντας πως εάν τυχόν «εκραγεί», οι ζημίες που θα προκληθούν στην ελληνική οικονομία (τράπεζες, τιμές περιουσιακών στοιχείων, ΑΕΠ, δημόσια έσοδα κλπ.), θα είναι κατά πολύ μεγαλύτερες.

Σημείωση: Σε σχέση με το εάν είναι ανήθικη η διαγραφή χρεών, ο Σωκράτης είχε ρωτήσει έναν μαθητή του εάν έπρεπε να επιστρέψει ένα δανεικό ξίφος – γνωρίζοντας πολύ καλά πως ο πιστωτής του, αυτός που του το δάνεισε, επρόκειτο να σκοτώσει κάποιον με το ξίφος. Ο μαθητής απάντησε ξεκάθαρα όχι.

Vassilis Viliardos

❝ ετικέτες ❞ #ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ