Γιατί κοκκινίζουμε; Πώς ελέγχεται και πόσο μας ωφελεί

• Το κοκκίνισμα στο πρόσωπο μπορεί να μοιάζει με εφιάλτη αμηχανίας, όμως η επιστήμη έχει άλλη άποψη – Τι πραγματικά συμβαίνει στο σώμα μας.

Σου έχει συμβεί σίγουρα: μια γκάφα στη δουλειά, ένα απρόσμενο κομπλιμέντο ή μια στιγμή αμηχανίας, και ξαφνικά νιώθεις το πρόσωπό σου να φλέγεται. Όσο κι αν μισείς αυτή τη στιγμιαία «προδοσία», η επιστήμη έχει μια εκπληκτική αποκάλυψη: το κοκκίνισμα είναι ο πιο ειλικρινής μηχανισμός του εγκεφάλου σου και ο λόγος που οι άλλοι τείνουν να σε εμπιστεύονται περισσότερο.

«Είναι ένα πολύ αληθινό σήμα», λέει η καθηγήτρια Σόφι Σκοτ, διευθύντρια του Ινστιτούτου Γνωσιακής Νευροεπιστήμης στο Πανεπιστημιακό Κολλέγιο του Λονδίνου (UCL). «Δεν μπορείς να το παραποιήσεις και δεν υπάρχουν πολλά πράγματα που κάνουν οι άνθρωποι και εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία. Δεν μπορείς να κοκκινίσεις κατά παραγγελία».

Γιατί συμβαίνει

Για να απαντήσουμε στο βασικό ερώτημα «γιατί συμβαίνει;», αναφέρει το δημοσίευμα του Guardian, το κοκκίνισμα προκαλείται από το Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα- το ίδιο που ενεργοποιείται όταν είστε στρεσαρισμένοι ή φοβισμένοι- ενεργοποιώντας την αντίδραση «μάχης ή φυγής» (fight-or-flight).

Ο εγκέφαλός απελευθερώνει αδρεναλίνη, η οποία διευρύνει τα αιμοφόρα αγγεία στο πρόσωπο (γνωστό ως αγγειοδιαστολή), αυξάνοντας τη ροή του αίματος στο δέρμα και προκαλώντας μια ορατή αλλαγή στο χρώμα.

«Είναι πιο εμφανές ως κοκκίνισμα αν έχετε ανοιχτόχρωμο δέρμα, αλλά όλοι κοκκινίζουν», λέει η Σκοτ. «Στους ανθρώπους που δεν έχουν ανοιχτόχρωμο δέρμα, η επιδερμίδα σκουραίνει κα το δέρμα γίνεται επίσης πιο ζεστό» αναφέρει η Σκοτ.

Αυτό, φυσικά, μπορεί να σας κάνει να κοκκινίσετε ακόμη περισσότερο. Άλλα ζώα μπορεί να εμφανίζουν ανεξέλεγκτες φυσικές αντιδράσεις, όπως το νευρικό γέλιο ή οι κραυγές τρόμου, αλλά το κοκκίνισμα φαίνεται να είναι μοναδικό σε εμάς επειδή συνδέεται με τη «θεωρία του νου»: την ικανότητά μας να μαντεύουμε τι σκέφτονται οι άλλοι.

Αυτό είναι σημαντικό επειδή είμαστε κοινωνικά ζώα: η συνεργασία είναι αυτό που μας επέτρεψε να επιβιώσουμε και να ευημερήσουμε όταν κυνηγούσαμε ακόμα την τροφή μας με αιχμηρά ξύλα. Στις πρώιμες ανθρώπινες κοινωνίες, μια γκάφα, ένα λάθος ή η αμφισβήτηση ενός ηγέτη θα μπορούσε να οδηγήσει σε σωματική σύγκρουση ή αποβολή από την ομάδα. Είναι πιθανό το κοκκίνισμα να εμφανίστηκε ως τρόπος δήλωσης της αναγνώρισης κάποιου λάθους ή ειλικρινούς μεταμέλειας, ένας τρόπος να αποκλιμακωθούν επικίνδυνες καταστάσεις χωρίς επικίνδυνη συμπεριφορά.

Σήμα εμπιστοσύνης

«Το κοκκίνισμα φαίνεται να συνδέεται με αυξημένη αξιοπιστία», λέει η Σκοτ. «Όταν κάποιος κοκκινίζει εύκολα, είναι πιο πιθανό να καταλάβετε αν σας λέει ψέματα ή ακόμα κι αν δεν το καταλάβετε, πιστεύετε ότι μπορείτε. Αυτό το δέσιμο και η εγγύτητα είναι επίσης αυτά που μας βοηθούν να εργαζόμαστε σε ομάδες. Είμαστε κορυφαίοι θηρευτές επειδή μπορούμε να συνεργαζόμαστε και, συνήθως, να διαβάζουμε τις προθέσεις του άλλου πολύ καθαρά».

Προφανώς, το κοκκίνισμα μπορεί να είναι χρήσιμο ακόμα και σήμερα για όλους τους παραπάνω λόγους. Αν κάνουμε μια γκάφα στη δουλειά, είναι χρήσιμο να έχουμε ένα αδιάψευστο σήμα ότι μετανιώνουμε ειλικρινά. Αλλά αν έχουμε τάση να κοκκινίζουμε και το μισούμε, υπάρχει κάτι που μπορούμε να κάνουμε;

Η σύντομη απάντηση είναι: πολύ λίγα πράγματα. Αλλά μπορεί επίσης να μην είναι τόσο καταστροφικό. Όσοι κοκκινίζουν συχνά βλέπουν το κοκκίνισμα πιο αρνητικά από τους ανθρώπους που δεν κοκκινίζουν ιδιαίτερα: αν γνωρίζετε ότι κοκκινίζετε πολύ, αυτό μπορεί να σας δημιουργήσει συναισθήματα ντροπής ή αυτοσυγκέντρωσης. Αν, από την άλλη, κοκκινίζετε σπάνια -ή δεν το παρατηρείτε όταν συμβαίνει- μπορεί να το συνδέετε με ένα απρόσμενο κομπλιμέντο, μια δημόσια αναγνώριση ή ένα αθώο φλερτ.

Τα ευχάριστα νέα είναι ότι, ανεξάρτητα από το πώς το νιώθετε, μπορεί στην πραγματικότητα να μην κοκκινίζετε πολύ περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο. «Η έρευνά μας έδειξε ότι όταν αισθάνονται αμηχανία, οι άνθρωποι που δεν φοβούνταν το κοκκίνισμα κοκκίνιζαν όσο και εκείνοι που το φοβούνταν, απλώς δεν το παρατηρούσαν τόσο πολύ», λέει ο καθηγητής Πίτερ Ντράμοντ, επικεφαλής μιας μελέτης που εξέτασε το χάσμα μεταξύ πραγματικού και αντιλαμβανόμενου κοκκινίσματος.

«Όταν το επισημάναμε αυτό, άρχισαν να ανησυχούν περισσότερο. Με αυτόν τον τρόπο, το να ανησυχείτε μήπως κοκκινίσετε μπορεί στην πραγματικότητα να το πυροδοτήσει σε ορισμένες καταστάσεις. Ωστόσο, είναι παρήγορο να γνωρίζουμε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν παρατηρούν καν ότι οι άλλοι κοκκινίζουν κατά τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, επειδή η προσοχή τους είναι εστιασμένη στο να μιλήσουν ή να σκεφτούν τι θα πουν».

Πώς αντιμετωπίζεται;

Υπάρχουν απλοί τρόποι να διαχειριστείτε το κοκκίνισμα. Για να αλλάξετε τον τρόπο που το βλέπετε θεραπείες όπως η Γνωσιακή Συμπεριφορική (CBT) ή η Εστίαση σε Δραστηριότητες (TCT) βοηθούν στη διαχείριση του άγχους, εστιάζοντας την προσοχή σε εξωτερικά ερεθίσματα.

Ο στόχος των μεθόδων αυτών δεν είναι να εξαφανίσουν το κοκκίνισμα, αλλά τον φόβο γι’ αυτό. Όσο λιγότερο αγχώνεστε μήπως κοκκινίσετε, τόσο λιγότερο συμβαίνει.

Μάλιστα, η επιστήμη δείχνει ότι το κοκκίνισμα μάς κάνει καλό: λειτουργεί όπως η εφίδρωση στη γυμναστική, ως μια «βαλβίδα αποσυμπίεσης» που διώχνει την ένταση, τον θυμό και την ντροπή.

www.tovima.gr

❝ ετικέτες ❞ #ΚΟΚΚΙΝΙΣΜΑ