Αναλύει ο Γιάννης Περουλάκης*

Τις τελευταίες μέρες βλέπουμε έντονη δραστηριότητα και κινητοποιήσεις από τους αγρότες οι οποίοι διαμαρτύρονται για τις αυξήσεις στα κόστη παραγωγής των προϊόντων τους. Και ενώ αυτοί διαμαρτύρονται, όλοι εμείς που είμαστε μακριά από την αγροτική παραγωγή δεν έχουμε καταλάβει τι έρχεται…

Με απλά λόγια, σκεφτείτε να γεμίζεται το καλάθι του σούπερ μάρκετ με 150 ευρώ ώστε να καλύψετε τις διατροφικές ανάγκες της οικογένειας σας και ξαφνικά σε 2 μήνες το ίδιο γέμισμα να κοστίζει 250 ευρώ… Θα το αντέξετε; Και αν ναι πόσοι είναι αυτοί που σήμερα τη «βγάζουν» με το ζόρι; Πόσο θα επιβαρυνθεί συνολικά ο οικογενειακός προϋπολογισμός από μια τέτοια αύξηση.

Τι έχει συμβεί όμως και έχει εκτοξευθεί το κόστος παραγωγής;

Τις πρώτες αυξήσεις τις νιώσαμε στα σπίτια μας, στα αυτοκίνητα μας με τις αυξήσεις στα καύσιμα, στο φυσικό αέριο, στο ρεύμα, όταν ήρθαν οι λογαριασμοί και απορήσαμε οι περισσότεροι. Με το ίδιες τιμές πετρελαίου θα πρέπει οι αγρότες να κινήσουν τα αγροτικά μηχανήματα τους. Τα ντεπόζιτα δε των γεωργικών ελκυστήρων για να γεμίσουν χρειάζονται τουλάχιστον 200 με 250 λίτρα καυσίμου και τα πιο μεγάλα μπορεί να φτάσουν και τα 500 λίτρα. Επίσης για να ποτίσουν οι αγρότες μας από τις γεωτρήσεις καταναλώνουν ρεύμα η τιμή του οποίου έχει ανέβει σε πρωτόγνωρα ύψη. Συνολικά θα λέγαμε πως το κόστος ενέργειας για την παραγωγή γεωργικών – κτηνοτροφικών προϊόντων έχει ανεβεί σε πολύ υψηλά επίπεδα.

Το παρακάτω γράφημα δείχνει την τιμή του πετρελαίου τον τελευταίο χρόνο και εύκολα καταλαβαίνει κανείς πως αυτό βαραίνει τελικά την οικονομία.

Οι τιμές καυσίμων όπως είναι φυσικό συμπαρασύρουν και τις τιμές του αερίου, του ρεύματος αλλά και των λιπασμάτων, όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα.

Επιπλέον των παραπάνω προβλημάτων, προστίθεται και η έλλειψη διαθέσιμων εργατικών χεριών. Οι εργάτες γης έχουν γίνει δυσεύρετοι με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα κατά την παραγωγική διαδικασία. Από την απώλεια εργατικών χεριών μειώνεται η παραγωγή άρα και η προσφορά προϊόντων και κατά συνέπεια επιβαρύνεται το κόστος παραγωγής με το υψηλό κόστος ξένης εργασίας.

Παρά τους αυξημένους τζίρους που είχαν οι γεωργικές επιχειρήσεις το 2021, τα στοιχεία που έρχονται από την σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μόνο κερδοφορία δεν προοιωνίζουν.  Και αυτό έχει ήδη αρχίσει να φαίνεται στο ταμείο των παραγωγών ειδικότερα με τις αυξήσεις των καυσίμων, αυξήσεις που θα ακολουθήσουν σταδιακά και οι υπόλοιπες εισροές (λιπάσματα, σπόροι, φάρμακα, κλπ). Δε συμβαίνει μόνο στη χώρα μας, συμβαίνει πανευρωπαϊκά.

Τα πρώτα προβλήματα έχουν αρχίσει να εμφανίζονται δειλά δειλά στις αγορές τροφίμων των μεγάλων αστικών κέντρων και νομίζω πως σίγουρα θα μας ξαφνιάσουν δυσάρεστα ακόμα περισσότερο τους αμέσως επόμενους μήνες.

Αν δε όλα τα παραπάνω συνδυαστούν και με τις πληθωριστικές τάσεις που έχουν κάνει την εμφάνιση τους παγκοσμίως, τότε καταλαβαίνει κανείς ότι μπαίνουμε σε μια δίνη αύξησης τιμών που μόνο παροδική δε θα είναι όπως θέλουν να πιστεύουν πολλοί. Ίσως είναι η πρώτη φορά που θα ζήσουμε τέτοια κρίση στο «πιάτο» μας λόγω των προβλημάτων κόστους παραγωγής στη γεωργία και κτηνοτροφία.

*Ο κ. Γιάννης Περουλάκης είναι Γεωπόνος Αγροτικής Οικονομίας, MBA Σύμβουλος Επιχειρήσεων Τροφίμων και Γεωργίας