Αιώνες μετά την κατασκευή τους, αυτά τα μνημεία συνεχίζουν να προκαλούν δέος και απορία στους επιστήμονες
Ο κόσμος μας είναι γεμάτος αρχαία μνημεία που αψηφούν κάθε λογική εξήγηση και χρονολογούνται έως και χιλιετίες πίσω. Αυτές οι κατασκευές αμφισβητούν όσα νομίζουμε ότι γνωρίζουμε για την πρώιμη ανθρώπινη εφευρετικότητα και εγείρουν άβολα ερωτήματα σχετικά με το τι ώθησε τους ανθρώπους να χτίσουν τέτοια θαύματα εξαρχής.
Πώς κατάφεραν διάφοροι λαοί να χαράξουν τέλεια σχέδια ορατά μόνο από τον ουρανό, να μεταφέρουν πέτρες δεκάδων τόνων ή να χτίσουν υπόγειες πόλεις χωρίς σύγχρονα εργαλεία;
Αιώνες μετά την κατασκευή τους, τα παρακάτω αρχαία μνημεία συνεχίζουν να προκαλούν δέος και απορία στους επιστήμονες.
Οι Γραμμές της Νάσκα, Περού
Μεταξύ 500 π.Χ. και 500 μ.Χ., η φυλή Νάσκα στις παράκτιες περιοχές του Περού δημιούργησαν τη μεγαλύτερη γκαλερί τέχνης στον κόσμο. Σε σχεδόν 200 τετραγωνικά μίλια ερήμου, χάραξαν περισσότερες από 800 ευθείες γραμμές, 300 γεωμετρικά σχήματα και 70 σχέδια ζώων και φυτών.
Οι Γραμμές της Νάσκα αποτελούν ένα άλυτο μυστήριο για τους επιστήμονες, ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι στην έρημο αυτή δεν υπήρχε κάποιο ύψωμα ούτε φυσικά υπήρχαν αεροπλάνα εκείνη την εποχή για να δει κάποιος τα σχέδια αυτά στο πλήρες μεγαλείο του.
Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Γιόχαν Ράινχαρντ, οι γραμμές λειτουργούσαν ως ιερά μονοπάτια για τελετουργικές πομπές, με τα σχήματα να χρησιμεύουν ως προσφορές σε θεότητες του βουνού και του ουρανού που έλεγχαν το νερό — το νόμισμα επιβίωσης σε μια οικονομία της ερήμου.
Με βάση άλλες θεωρίες, οι γραμμές αυτές απεικονίζουν τις θέσεις των άστρων ώστε να τις χρησιμοποιούν οι γεωργοί, ενώ σε έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2019 διαπιστώθηκε ότι σε κάποια σημεία τα σχήματα αυτά ευθυγραμμίζονταν με υπόγειες πηγές νερού.
Σε κάθε περίπτωση, είναι αξιοσημείωτο ότι οι Νάσκα επένδυσαν τόσο χρόνο και χώρο για τη δημιουργία νοήματος σε μια κλίμακα που ξεπερνούσε τη δική τους αντιληπτική ικανότητα, χτίζοντας κάτι που δεν θα βίωναν ποτέ πλήρως οι ίδιοι.
Ύψωμα Καχόκια, Ιλινόι, ΗΠΑ
Μπορεί να θυμίζει λίγο το background των Windows, όμως μεταξύ του 1050 και του 1350 μ.Χ., πολύ προτού πατήσει ο Κολόμβος το πόδι του στην Αμερική, η Καχόκια ήταν ο μεγαλύτερος οικισμός βόρεια του Μεξικού, μια μητρόπολη που στο απόγειό της στέγαζε μεταξύ 10.000 και 20.000 ανθρώπους.
Δείγμα της ανάπτυξης του πολιτισμού αυτού είναι το Ύψωμα των Μοναχών (Monks Mound), που υψώνεται στα 100 πόδια και καλύπτει 14 στρέμματα στη βάση του. Αυτή η πυραμίδα με βαθμίδες απαιτούσε τη μετακίνηση περίπου 22 εκατομμυρίων κυβικών ποδιών χώματος. Όλο αυτό το χώμα μεταφέρθηκε σε καλάθια, καθώς οι κάτοικοι του Μισισιπή δεν είχαν ούτε τροχοφόρα οχήματα ούτε ζώα μεταφοράς.
Αυτό που κάνει την Cahokia ιδιαίτερα μυστηριώδη δεν είναι μόνο η έκτασή της, αλλά και η ξαφνική εγκατάλειψή της. Μετά το 1350 μ.Χ., η κάποτε σπουδαία πόλη ερήμωσε ξαφνικά. Περιβαλλοντικές μελέτες υποδηλώνουν ότι οι κάτοικοι μπορεί να είχαν εξαντλήσει τους τοπικούς πόρους, ιδιαίτερα την ξυλεία, ενώ τα κλιματικά δεδομένα δείχνουν ότι η περιοχή γνώρισε σημαντικές ξηρασίες τον 12ο και 13ο αιώνα.
Μερικοί ερευνητές επισημαίνουν στοιχεία κοινωνικής έντασης: μαζικοί τάφοι, αμυντικά περίφραξη και σημάδια διατροφικής ανεπάρκειας υποδηλώνουν ότι η κοινωνία μπορεί να είχε διχαστεί από εσωτερικές συγκρούσεις.
Τα αγάλματα Μοάι στο Νησί του Πάσχα
Τα μυστηριώδη αγάλματα Μοάι στο Νησί του Πάσχα είναι διάσημα σε όλο τον κόσμο. Περίπου 1.000 στον αριθμό, ύψους από 6 έως 33 πόδια και βάρους έως και 82 τόνους, αποτελούν ένα από τα μεγάλα μυστήρια της ανθρωπότητας.
Σημειώνεται ότι για δεκαετίες όλοι νόμιζαν ότι τα αγάλματα αποτελούνταν μόνο από τα κεφάλια. Ωστόσο, οι ανασκαφές αποκάλυψαν ότι πολλά αγάλματα έχουν ολόκληρους κορμούς θαμμένους κάτω από το έδαφος.
Πώς μεταφέρθηκαν σε αυτό το νησί που βρίσκεται αρκετά μακριά από τις ακτές της Χιλής; Και γιατί σταμάτησε ξαφνικά η κατασκευή τους;
Για το πρώτο ερώτημα, οι επιστήμονες έχουν υποθέσει ότι χρησιμοποιήθηκαν κορμοί δέντρων για να μεταφερθούν τα αγάλματα αυτά. Πιο πρόσφατες έρευνες αναφέρουν ότι οι ιθαγενείς τα μετέφεραν όρθια με σχοινιά, κάνοντας μια κίνηση σαν την κούνια, υποδηλώνοντας ότι οι προφορικές παραδόσεις που περιγράφουν τα μοάι που «περπατούσαν» στις πλατφόρμες τους μπορεί να περιέχουν μια δόση αλήθειας.
Ως απάντηση στο δεύτερο ερώτημα, η διακοπή της κατασκευής μοάι γύρω στο 1600–1680 μ.Χ. συμπίπτει με στοιχεία μιας οικολογικής κρίσης. Τα δάση του νησιού είχαν σχεδόν αποψιλωθεί, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν πλέον οι απαραίτητοι πόροι για τη μεταφορά αγαλμάτων και την κατασκευή κανό.
Γκιομπεκλί Τεπέ, Τουρκία
Το Γκιομπεκλί Τεπέ βρίσκεται στα βουνά της νοτιοανατολικής Τουρκίας και μια από τις πιο αρχαίες κατασκευές στον κόσμο. Η χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα τοποθετεί την κατασκευή του περίπου στο 11.500 π.Χ.
Το πανάρχαιο αυτό μνημείο αποτελείται από κυκλικούς περίβολους, η οποία αποτελούνται από μεγάλιθους σε σχήμα Τ, διακοσμημένους με περίτεχνα γλυπτά ζώων.
Είναι εκπληκτικό το πόσο παλιό είναι: χτίστηκε κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες πριν από την έλευση της γεωργίας, της κεραμικής, της γραφής ή των μόνιμων οικισμών. Η παραδοσιακή αφήγηση υποστήριζε ότι οι σύνθετες θρησκευτικές δομές αναδύθηκαν αφού η γεωργία δημιούργησε πλεονάσματα τροφίμων, αλλά το Γκιομπεκλί Τεπέ αντιστρέφει πλήρως αυτό το μοντέλο.
Μέχρι στιγμής, εκτιμάται ότι έχει αποκαλυφθεί μόνο το 5% του χώρου αυτού, με τις ανασκαφές να συνεχίζονται.
Η υπόγεια πόλη Ντερινγκούγιου στην Τουρκία
Στην πανέμορφη Καππαδοκία της Τουρκίας, βρίσκεται η υπόγεια πόλη του Ντερινκούγιου (ή Μαλακόπης στα ελληνικά). Εκτείνεται περίπου 74 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του εδάφους σε τουλάχιστον 18 επίπεδα (αν και μόνο οκτώ είναι προσβάσιμα σήμερα) και θεωρείται ότι μπορούσε να στεγάσει περίπου 20.000 ανθρώπους μαζί με τα ζώα και τα αποθέματα τροφίμων τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Η πόλη περιλαμβάνει φρεάτια εξαερισμού, πηγάδια, χώρους για αποθήκευση τροφίμων και παραγωγή κρασιού, και μεγάλες κυκλικές πέτρινες πόρτες – βάρους έως και 1.000 κιλών – που θα μπορούσαν να κλείσουν από μέσα για να σφραγίσουν τμήματά της.
Η χρονολόγηση του Ντερινκούγιου έχει αποδειχθεί δύσκολη. Ενώ ορισμένα χαρακτηριστικά ανήκουν σαφώς στη Βυζαντινή εποχή (5ος-10ος αιώνας μ.Χ.), όταν οι διωκόμενες χριστιανικές κοινότητες μπορεί να χρησιμοποιούσαν την πόλη ως καταφύγιο από τις αραβικές επιδρομές, τα αρχαιολογικά ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι σήραγγες θα μπορούσαν να είναι πολύ παλαιότερες. Ήδη από τον 5ο αιώνα π.Χ. ο Ξενοφώντας ανέφερε ότι οι άνθρωποι σε αυτήν την περιοχή ζούσαν σε υπόγεια σπίτια.
Ποιος ήταν λοιπόν ο λόγος που χτίστηκε αυτή η πόλη αυτή; Δημιουργήθηκε το Ντερινκούγιου ως μόνιμος οικισμός ή προοριζόταν πάντα ως καταφύγιο για καιρό πολέμου;
Στο μυστήριο έρχεται να προστεθεί το γεγονός ότι το Ντερινκούγιου φαίνεται να συνδεόταν με άλλες υπόγειες πόλεις μέσω σηράγγων που εκτείνονταν για ολόκληρα χικιόμετρα.
Οι πέτρινες σφαίρες της Κόστα Ρίκα
Βρίσκονται διάσπαρτες στο δέλτα του ποταμού Ντικίς στη νότια Κόστα Ρίκα και έχουν διάμετρο από λίγα εκατοστά έως πάνω από 2 μέτρα, με τη μεγαλύτερη να ζυγίζει περίπου 15 τόνους.
Οι πέτρες αυτές σκαλίστηκαν με ακρίβεια από τον πολιτισμό Ντικίς μεταξύ περίπου του 500 και του 1500 μ.Χ. Το «κουφό» στην όλη υπόθεση είναι ότι σχεδόν όλες τους αποτελούν τέλειες σφαίρες.
Η διαδικασία του σκαλίσματος πιθανότατα περιελάμβανε ελεγχόμενη θέρμανση και ψύξη του βράχου, εκτεταμένο τρίψιμο και στίλβωση — μια εργασία που θα απαιτούσε εκατοντάδες ή χιλιάδες ώρες ανά σφαίρα.
Ορισμένες σφαίρες βρέθηκαν διατεταγμένες σε ευθείες γραμμές ή τριγωνικά μοτίβα, συχνά ευθυγραμμισμένες με τον μαγνητικό Βορρά ή τις θέσεις των άστρων. Οι μεγαλύτερες σφαίρες συνήθως τοποθετούνταν σε εξέχουσες δημόσιες τοποθεσίες, γεγονός που υποδηλώνει ότι χρησίμευαν ως δείκτες ισχύος, κύρους ή εδαφικών ορίων.
Puma Punku, Bολιβία
Σε ύψος 3.900 μέτρων, στο οροπέδιο Αλτιπλάνο κοντά στη λίμνη Τιτικάκα στη Βολιβία, βρίσκεται το Πούμα Πούνκου.
Αυτό που προκαλεί έκπληξη στον αρχαιολογικό αυτό χώρο είναι η τοιχοποίια του. Ορισμένα μπλοκ ζυγίζουν πάνω από 100 τόνους και διαθέτουν τέλεια επίπεδες επιφάνειες, ακριβείς ορθές γωνίες και πολύπλοκες αλληλοσυνδεόμενες αρθρώσεις.
Σε πολλές περιπτώσεις, δεν χωράει να μπει ούτε ένα κομμάτι χαρτί στις σχισμές μεταξύ των σύγχρονων μπλοκ – ένα επίπεδο ακρίβειας που ανταγωνίζεται τη σύγχρονη εποχή.
Το πώς οι άνθρωποι μετέφεραν μπλοκ βάρους δεκάδων τόνων σε αυτή την απόσταση, σε αυτό το υψόμετρο, χωρίς τροχοφόρα οχήματα ή ζώα έλξης, παραμένει ένα από τα μεγάλα μυστήρια του κόσμου.
Λόφος Σίλμπουρι, Αγγλία
Σε απόσταση περίπου 8 χιλιόμετρα από το Stonehenge, ο λόφος Silbury είναι ο μεγαλύτερος προϊστορικός τεχνητός λόφος της Ευρώπης. Με ύψος που ξεπερνά τα 36 μέτρα και έκταση που καλύπτει πάνω από 5 στρέμματα, περιέχει περίπου 340.000 κυβικά μέτρα κιμωλίας και χώματος. Η χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα τοποθετεί την κατασκευή του γύρω στο 2400 π.Χ.
Ο λόφος χτίστηκε σε στάδια, με κάθε στρώμα του να τοποθετείται το ένα πάνω στο άλλο σε διάστημα μερικών δεκαετιών.
Αυτό που κάνει τον λόφο Silbury τόσο μυστηριώδη είναι αυτό που του… λείπει: δεν υπάρχει ταφικός θάλαμος, ούτε θησαυρός, ούτε στοιχεία κατοίκησης, ούτε προφανής πρακτική λειτουργία. Πολλές έρευνες έχουν καταλήξει στο ίδιο αινιγματικό συμπέρασμα: οι άνθρωποι έφτιαξαν τον λόφο αυτό, απλά και μόνο επειδή… μπορούσαν.
Μερικοί ερευνητές προτείνουν ότι ήταν μια συμβολική αναπαράσταση ενός ιερού βουνού ή της Θεάς της Γης. Άλλοι υποστηρίζουν ότι ήταν ένα εδαφικό σημάδι ή ένα κοινό έργο που σχεδιάστηκε για να ενώσει διαφορετικές φυλές.
Great Serpent Mound, Οχάιο, ΗΠΑ
Πρόκειται για έναν λόφο πάνω στον οποίο κάποιοι σκάλισαν το σχήμα ενός φιδιού, το οποίο φαίνεται πλήρως μόνο από τον ουρανό.
Από ψηλά, λοιπόν, φαίνεται το φίδι με την τυλιγμένη ουρά, το ελικοειδές σώμα που αποτελείται από επτά καμπύλες και από το ανοιχτό στόμα με οβάλ σχήμα, που που ερμηνεύεται από ορισμένους ως αυγό, τον ήλιο ή ίσως το ίδιο το μάτι του φιδιού.
Λίγα πράγματα ξέρουμε για το ποιος δημιούργησε αυτό το σχήμα, πότε και γιατί. Η χρονολόγηση έχει αποδειχθεί αμφιλεγόμενη, με τους πρώτους αρχαιολόγους να τον αποδίδουν στον πολιτισμό Adena (800 π.Χ.-100 μ.Χ.), ενώ η χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα στη δεκαετία του 1990 υπέδειξε την κατασκευή του γύρω στο 1070 μ.Χ.
Το κεφάλι του φιδιού ευθυγραμμίζεται με το ηλιοβασίλεμα κατά το θερινό ηλιοστάσιο, ενώ οι καμπύλες φαίνεται να ακολουθούν τις θέσεις της ισημερίας και του ηλιοστασίου. Μερικοί ερευνητές έχουν προτείνει ότι οι τρεις προεξέχουσες καμπύλες του σώματος του φιδιού ευθυγραμμίζονται με την ανατολή του ηλίου κατά το θερινό ηλιοστάσιο, το ηλιοβασίλεμα κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο και τις ανατολές της ισημερίας, υποδηλώνοντας ότι λειτουργούσε ως ηλιακό ημερολόγιο.
Η θέση του κοντά σε έναν κρατήρα πρόσκρουσης μετεωρίτη (που τώρα έχει σε μεγάλο βαθμό διαβρωθεί) έχει οδηγήσει σε θεωρίες ότι αντιπροσωπεύει ένα «κοσμικό φίδι».
Το οβάλ σχήμα στο κεφάλι του φιδιού έχει προκαλέσει και αυτό ιδιαίτερη συζήτηση. Εάν αντιπροσωπεύει ένα αυγό, η εικόνα μπορεί να σχετίζεται με μύθους δημιουργίας και γονιμότητας. Εάν αντιπροσωπεύει τον ήλιο, ολόκληρος ο λόφος μπορεί να είναι ένα τελετουργικό τοπίο αφιερωμένο στη λατρεία του ήλιου.
Υπόγειο Ħal Saflieni, Μάλτα
Κάτω από τους δρόμους της πόλης Πάολα στη Μάλτα, βρίσκεται ένας εκπληκτικός προϊστορικός αρχαιολογικός χώρος: το Υπόγειο του Χαλ Σαφλιένι, ένα υπόγειο συγκρότημα λαξευμένο από συμπαγή ασβεστόλιθο που χρονολογείται πριν από 5.000 χρόνια.
Ανακαλύφθηκε τυχαία το 1902 και είναι ο μόνος γνωστός προϊστορικός υπόγειος ναός στον κόσμο. Αποτελείται από τρία επίπεδα και φτάνει σε βάθος τα 10 μέτρα κάτω από το έδαφος. Το μεσαίο επίπεδο περιέχει τους πιο περίτεχνους χώρους, όπως το δωμάτειο μαντείου και τον κύριο θάλαμο.
Το Υπόγειο Ħal Saflieni ξεχωρίζει για τις ακουστικές του ιδιότητες. Τη δεκαετία του 1970, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι ορισμένοι θάλαμοι, ιδιαίτερα το δωμάτιο μαντείου, παράγουν ισχυρή ακουστική αντήχηση, περίπου 110 Hz. Έτσι, όταν μια ανδρική φωνή μιλάει ή ψάλλει σε αυτόν τον θάλαμο, η φωνή αυτή ενισχύεται τόσο που μπορεί να γίνει αισθητή από όλο το σώμα.
Γιοναγκούνι, Ιαπωνία
Στα κρυστάλλινα νερά του νησιού Yonaguni, του δυτικότερου κατοικημένου νησιού της Ιαπωνίας κοντά στην Ταϊβάν, βρίσκεται μια από τις πιο μυστηριώδεις υποβρύχιες κατασκευές στον κόσμο.
Η «ιαπωνική Ατλαντίδα», όπως έχει γίνει γνωστή, ανακαλύφθηκε το 1986 και ουσιαστικά είναι μια υποβρύχια πόλη σε επίπεδα ανάμεσα στα βράχια και κάτι που μοιάζει με σκαλιστά σκαλοπάτια.
Είναι απλά ένας φυσικός γεωλογικός σχηματισμός ή τα ερείπια μιας ανθρωπογενούς κατασκευής από το τέλος της τελευταίας Εποχής των Παγετώνων; Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με σιγουριά το ερώτημα αυτό.
www.ieidiseis.gr
❝ ετικέτες ❞ #ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΜΝΗΜΕΙΑ
