Παρά την προθεσμία των 50 ημερών του Τραμπ, τα μηνύματα Πούτιν είναι σαφή, ο πόλεμος δεν θα τελειώσει υπό την πίεση της Δύσης

Στο δράμα με τις άπειρες πράξεις και τους ίδιους εναλλασσόμενους πρωταγωνιστές που λέγεται πόλεμος στην Ουκρανία λίγα είναι τα σημάδια ότι η υπόθεση θα πάρει άλλη τροπή. Τα τρία σημεία στα οποία είναι προσδεμένα τα νήματα της σύγκρουσης, Πούτιν, Ζελένσκι, Τραμπ, αλλάζουν θέσεις και αποστάσεις μεταξύ τους, αλλά εξακολουθούν πάντα να ορίζουν ένα «επίπεδο».

Ο πόλεμος μαίνεται, μονότονα, φονικά. Οι Ουκρανοί είναι στην αναμονή για τους Patriot που τους υποσχέθηκε ο Τραμπ, αλλά θα τους πάρουν από τους Ευρωπαίους που, κατά τα φαινόμενα, θα σηκώσουν το βάρος, όπως απαιτεί η φανατική βάση του Make America Great Again (MAGA). Ο πόλεμος επιμένει, το καλοκαίρι δεν έφτασε ακόμη στο γκρίζο ανατολικό μέτωπο. Οι πόλεις έχουν μετατραπεί σε φαντάσματα και οι δρόμοι είναι «στρωμένοι» με κρατήρες.

Οι Ουκρανοί προετοιμάζονται τώρα για την τελική προώθηση της Ρωσίας στην περιοχή της Κοστιαντίνιβκα, αν και η μάχη θα μπορούσε να διαρκέσει μήνες. Το ερώτημα είναι αν οι ρωσικές δυνάμεις θα εξαπολύσουν μετωπική επίθεση όπως στο Μπαχμούτ το 2023 ή θα προσπαθήσουν να «φράξουν» τον θύλακα με μια ορμητική κίνηση ώστε να αναγκάσουν τους Ουκρανούς να υποχωρήσουν, επαναλαμβάνοντας τη στρατηγική που εφάρμοσαν πέρυσι στην κατάληψη της Αβντιίβκα.

Η αναμονή γίνεται βασανιστική. Ακόμη περισσότερο τώρα που ο Τραμπ δίνει διορία πενήντα ημερών στον Πούτιν για να πει «ναι» σε μια διευθέτηση και ειρηνευτική συμφωνία. Μόνο που η Μόσχα αντιλαμβάνεται διαφορετικά την κατάσταση. Ο πρώην Πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ παίζει με τις λέξεις και καλλιεργεί κλίμα. Την Πέμπτη δήλωσε ότι η Ρωσία δεν σχεδιάζει να επιτεθεί στο ΝΑΤΟ ή στην Ευρώπη, αλλά αν η Δύση κλιμακώσει περαιτέρω τον πόλεμο στην Ουκρανία, τότε η Μόσχα θα πρέπει να απαντήσει, αν χρειαστεί ακόμη και με προληπτικά πλήγματα. Οι δηλώσεις του, που μεταδόθηκαν από το πρακτορείο TASS, μαρτυρούν ότι για τη Μόσχα η αντιπαράθεση με τη Δύση κλιμακώνεται.

«Μέχρι τέλους»

Γι’ αυτό ο Βλαντίμιρ Πούτιν στέλνει το πιο ξεκάθαρο, μέχρι στιγμής, μήνυμά του στην άλλη πλευρά: Θα πολεμήσει «μέχρι τέλους», μέχρι να ικανοποιηθούν οι όροι του για ειρήνη, που είναι και όροι της Ρωσίας. Δεν τον αγγίζουν οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για αυστηρότερες κυρώσεις προς όσους συνεχίζουν ν’ αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και οι εδαφικές απαιτήσεις του ενδέχεται να μεγαλώσουν, καθώς οι ρωσικές δυνάμεις προελαύνουν. Τρεις ρωσικές πηγές εξοικειωμένες με τη νοοτροπία που επικρατεί πίσω από τα ψηλά τείχη του Κρεμλίνου έστειλαν ανώνυμα αυτό το μήνυμα μέσω Reuters, κατ’ αποκλειστικότητα.

Η ρωσική θέση είναι ξεκάθαρη. Ο πόλεμος δεν θα τελειώσει υπό την πίεση της Δύσης. Η Ρωσία κατόρθωσε να επιβιώσει από τις αυστηρότερες κυρώσεις που της επιβλήθηκαν ποτέ, άρα μπορεί να αντέξει και χειρότερα. Μεγαλύτερες οικονομικές δυσκολίες, συμπεριλαμβανομένων των απειλούμενων αμερικανικών δασμών που θα στοχεύουν τους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου, δεν πρόκειται να την πτοήσουν. «Ο Πούτιν πιστεύει ότι κανείς δεν έχει ασχοληθεί σοβαρά μαζί του για τις λεπτομέρειες ενός ειρηνευτικού σχεδίου στην Ουκρανία -ούτε οι Αμερικανοί-, οπότε θα συνεχίσει μέχρι να πετύχει αυτό που θέλει» είναι το μήνυμα.

Η θέση ότι η Ρωσία «αγνοείται» ή πως δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης είναι κεντρικής σημασίας για τη γεωπολιτική αφήγηση του Κρεμλίνου. Ο διάλογος που είχε αρχίσει τον Απρίλιο του 2022, λίγους μήνες μετά το ξέσπασμα του πολέμου, στην Κωνσταντινούπολη, όπου ορισμένα προσχέδια συμφωνίας φέρεται ότι είχαν προχωρήσει, αποτελεί σημείο αναφοράς για τη Μόσχα. Οι χώρες της Δύσης, κυρίως οι ΗΠΑ και η Βρετανία, προέτρεψαν τότε τους Ουκρανούς να είναι επιφυλακτικοί και να μην εμπιστεύονται τον Πούτιν. Έτσι ο ίδιος διαμόρφωσε την άποψη ότι η Δύση σαμπόταρε σκόπιμα εκείνες τις πρώιμες συνομιλίες, ενθαρρύνοντας την Ουκρανία να αντισταθεί και να συνεχίσει τον πόλεμο.

Δύσκολη παραδοχή;

Η δυναμική του παιχνιδιού έχει αλλάξει τώρα και είναι ευνοϊκή για τα ρωσικά σχέδια. Ελέγχοντας ήδη σχεδόν το ένα πέμπτο του ουκρανικού εδάφους, οι ρωσικές δυνάμεις έχουν προωθηθεί κατά περίπου 1.415 τ.χλμ. τους τελευταίους τρεις μήνες, σύμφωνα με στοιχεία του DeepStateMap, μιας πλατφόρμας ανοιχτού κώδικα με στρατιωτικές πληροφορίες γύρω από τη σύγκρουση. Κι όχι μόνο αυτό. «Τρώγοντας έρχεται η όρεξη» ανέφερε χαρακτηριστικά η μια από τις τρεις πηγές-και επιβεβαίωσαν ανεξάρτητα οι άλλες δύο- που μίλησαν στο Reuters, που σημαίνει ότι ο Πούτιν θα μπορούσε να επιδιώξει περισσότερα εδαφικά κέρδη βλέποντας πως ο ρωσικός στρατός προελαύνει και ότι οι Ουκρανοί βρίσκονται σε θέση αδυναμίας. Πιθανόν «εκεί» βρίσκεται η εξήγηση της πεποίθησής του ότι κανένας δεν τον ακούει «σοβαρά»: Κανένας δεν θέλει να αποδεχθεί την ιδέα ότι η Ρωσία μπορεί να κερδίσει αυτόν τον πόλεμο. Και δεν θέλει, κατά Πούτιν, να την αποδεχθεί διότι δεν πρόκειται για μια σύγκρουση ανάμεσα στη Ρωσία και στην Ουκρανία, αλλά για μια αναμέτρηση δι’ αντιπροσώπου με τις ΗΠΑ. Γι’ αυτό επιμένει να λέει πως «αν οι Αμερικανοί θέλουν ειρήνη, μπορούν να την κάνουν να συμβεί σε 15 λεπτά».

Η γραμμή Πούτιν δεν έχει αλλάξει ούτε κατά ένα χιλιοστό, σε αντίθεση με τις εναλλαγές της αμερικανικής πολιτικής, απόρροια της αλλαγής φρουράς στον Λευκό Οίκο αλλά και των παλινωδιών του Τραμπ. Ουσιαστικά απαιτεί και επιμένει σε μια διαπραγμάτευση μεταξύ υπερδυνάμεων εποχής Ψυχρού Πολέμου, όπως η Γιάλτα ή το Ελσίνκι, όπου η Ουκρανία δεν θα είναι ένας αυτοδύναμος και ανεξάρτητος παράγοντας, αλλά μια οντότητα που η τύχη της θα αποφασιστεί στο πλαίσιο της ευρύτερης αμερικανορωσικής νέας συμφωνίας καταμερισμού ζωνών επιρροής. Τη λογική αυτή είχε απορρίψει εκ προοιμίου η κυβέρνηση Μπάιντεν, θεωρώντας την, υπό την οπτική των δικών της προτεραιοτήτων, ξεπερασμένη ιστορικά, ένα κατάλοιπο του Ψυχρού Πολέμου χωρίς θέση στον σημερινό κόσμο. Η κυριαρχία της Ουκρανίας πρέπει να γίνει σεβαστή και αυτή είναι που θα αποφασίσει ποιον δρόμο θα ακολουθήσει στο μέλλον. Έτσι εξηγείται γιατί ο Πούτιν δεν βλέπει κανέναν να διαπραγματεύεται «σοβαρά».

Πολλαπλά μηνύματα

Οι άνθρωποι που επικοινωνούν τα μηνύματά του λένε ότι εκτιμά τη σχέση με τον Τραμπ και πως είχε καλές συζητήσεις με τον απεσταλμένο του Στιβ Ουίτκοφ, αλλά «τα συμφέροντα της Ρωσίας είναι πάνω απ’ όλα». Οι ρωσικοί όροι για ειρήνη στην Ουκρανία περιλαμβάνουν μια νομικά δεσμευτική συμφωνία ότι το ΝΑΤΟ δεν θα επεκταθεί κι άλλο προς τ’ ανατολικά, εγγυήσεις για την ουκρανική ουδετερότητα και περιορισμούς στις ένοπλες δυνάμεις της, προστασία των ρωσόφωνων που ζουν στ’ ανατολικά και βέβαια αποδοχή των εδαφικών κερδών της Ρωσίας στη διάρκεια του πολέμου.

Η εκτίμηση υπό τη ρωσική οπτική -που επέχει θέση μηνύματος στη Δύση- είναι ότι πιθανόν θα κλιμακωθεί η σύγκρουση τους επόμενους μήνες και οι κίνδυνοι από τις εντάσεις που συνεπάγεται η αύξηση των τριβών μεταξύ των δύο μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων του κόσμου θα μεγαλώσουν. Δύο από τις ρωσικές πηγές που επικαλείται το Reuters ανέφεραν ότι η Ρωσία έχει το πάνω χέρι στο πεδίο της μάχης και η προσανατολισμένη στον πόλεμο οικονομία της υπερβαίνει σε στρατιωτική παραγωγική ικανότητα εκείνη του ΝΑΤΟ σε βασικά πυρομαχικά, όπως τα βλήματα πυροβολικού. Ως εκ τούτου, προβλέπεται να συνεχιστεί ο πόλεμος. Κατά τους ανθρώπους του, ο Πούτιν θεωρεί τους στρατηγικούς στόχους της Μόσχας πολύ πιο σημαντικούς από οποιεσδήποτε πιθανές οικονομικές απώλειες προκαλέσουν οι δυτικές πιέσεις και δεν ανησυχεί διόλου για τις απειλές του Τραμπ να επιβάλει δασμούς στην Κίνα και στην Ινδία που αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο, αν η Ρωσία δεν συναινέσει σε ειρηνευτική συμφωνία εντός 50 ημερών.

Ο Τραμπ ασκεί περιορισμένη επιρροή στον Πούτιν και δεν μπορεί να του «υπαγορεύσει» οτιδήποτε, καθώς αντιλαμβάνεται ότι είναι «ένα απρόβλεπτο άτομο που μπορεί να κάνει δυσάρεστα πράγματα», ωστόσο προτιμά να μην τον ενοχλεί υπερβολικά και γι’ αυτό επιδίδεται σε ελιγμούς. Από την άλλη, η αναδίπλωση του Τραμπ, η δέσμευση ξανά των ΗΠΑ να υποστηρίξουν στρατιωτικά την Ουκρανία και η προοπτική επιβολής νέων αυστηρότερων κυρώσεων σε βάρος της Μόσχας φαίνεται πως δημιουργούν νέα δυναμική. Το εμπόριο μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας είναι σε μηδαμινά επίπεδα αυτή τη στιγμή, επομένως οι διμερείς κυρώσεις δεν θα σήμαιναν πολλά. Αλλά αν ο Τραμπ επιβάλει δευτερογενείς κυρώσεις σε χώρες που αγοράζουν ρωσικά προϊόντα, ιδίως ενεργειακές προμήθειες, έχει δυνητικά την ικανότητα να πνίξει την οικονομία και την πολεμική μηχανή της Μόσχας. Όμως σε μια τέτοια περίπτωση θα στοχοποιούσε δύο σημαντικούς και αναντικατάστατους εταίρους των ΗΠΑ, την Ινδία και την Κίνα, που είναι ταυτόχρονα και κορυφαίοι αγοραστές ρωσικών ενεργειακών πόρων. Η κίνησή του θα μπορούσε να διαταράξει τις σχέσεις των ΗΠΑ με αυτές τις γιγάντιες δυνάμεις και να προκαλέσει άλλη μια σοβαρή αναταραχή στην παγκόσμια οικονομία. Το ασταθές ιστορικό του Προέδρου στην επιβολή και εν συνεχεία στην αναστολή εφαρμογής δασμών στο πλαίσιο των εμπορικών πιέσεών του υποδηλώνει ότι ενδεχομένως δεν θα προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση και πως κατά πάσα πιθανότητα μπλοφάρει.

Παράθυρο «ευκαιριών»

Οι φαινομενικά παράδοξες μετατοπίσεις του Τραμπ φαίνεται πως έχουν τελικά κάποιο λειτουργικό ρόλο, προσφέροντας ένα παράθυρο για ευρύτερους επαναπροσδιορισμούς με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Επιτρέπουν σε όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, μεταξύ αυτών και στους Ευρωπαίους, να αναπροσαρμοστούν στις νέες πραγματικότητες. Δίνουν ακόμη χρόνο και στον ίδιο τον Τραμπ να αποφασίσει πού θέλει «να το πάει» με την Ουκρανία, λένε οι πικρόχολοι.

Η προθεσμία των 50 ημερών που έχει θέσει ο Πρόεδρος για μια συμφωνία ειρήνευσης προσφέρει εκ των πραγμάτων παράθυρο ευκαιρίας επτά εβδομάδων στη Μόσχα για να εντατικοποιήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της προκειμένου να βρεθεί σε ακόμη πιο πλεονεκτική θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αναλόγως, και οι Ουκρανοί θα έχουν τον χρόνο να ενισχύσουν τις γραμμές άμυνάς τους γύρω από την Κοστιαντίνιβκα ώστε να μην αφήσουν τους Ρώσους να την καταλάβουν, ενισχύοντας το «κράτημά» τους στ’ ανατολικά.

Ο Ζελένσκι πιθανόν να προσπαθήσει να έρθει πιο κοντά με τον Τραμπ, ειδικά μετά την «απογοήτευση» του τελευταίου για τον Πούτιν και τη θεαματική αλλαγή στάσης του με την απόφασή του να ξαναστείλει εξελιγμένα αμερικανικά όπλα στο Κίεβο. Θα μπορούσαν, επίσης, να συνδιαμορφώσουν τη θέση της Ουκρανίας σε τυχόν μελλοντικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, αν και η μέχρι τώρα εμπειρία έχει δείξει πως δεν πρέπει κάποιος να γίνεται… φορτικός στον Πρόεδρο. Όπως σχολιάζει το CNN, ενώ οι προειδοποιήσεις για τη βούληση του Πούτιν να διεξαγάγει έναν πόλεμο διαρκείας εξακολουθούν να ισχύουν, υπάρχει μια μικρή πιθανότητα μερικές ακόμη εβδομάδες να είναι αρκετές για να τον πείσουν να ελέγξει διεξοδικά πιθανούς «αστερίσκους» σε μια συμφωνία που ίσως του παραδώσει ουκρανικά εδάφη και την οποία θα μπορούσε να παρουσιάσει στο εσωτερικό ως νίκη για τη ρωσική περηφάνια και ασφάλεια και ως ήττα για τη Δύση. Την Τρίτη ο Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος, υπερασπιζόμενος το χρονοδιάγραμμα του τελεσιγράφου του. «Πολλές απόψεις αλλάζουν πολύ γρήγορα, μπορεί να μην είναι σε 50 ημέρες, μπορεί να είναι πολύ νωρίτερα από 50 ημέρες» είπε σιβυλλικά ο Πρόεδρος.

Είναι ξεκάθαρο ότι στη δεύτερη θητεία του ο μεγιστάνας λειτουργεί πολύ περισσότερο με το ένστικτο του πολιτικού υπολογισμού και πολύ λιγότερο με την «εσάνς» της υπερφίαλης διασημότητας. Δεν μπορεί να παραβλέπει τη δυναμική στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικάνων, αντιλαμβανόμενος ότι το να φαίνεται περισσότερο ως ο ισχυρός πολιτικός ηγέτης και λιγότερο ως ο «φιλικός προς τον Πούτιν» Πρόεδρος τον βοηθά ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών για το Κογκρέσο, εφόσον θέλει να κερδίσει την ψήφο των αναποφάσιστων και των νοσταλγών της αμερικανικής ισχύος.

Αλλος πληρώνει τα όπλα για τον Ζελένσκι 

Πόσο μάλλον τώρα που έχει βρει τρόπο να στέλνει όπλα στην Ουκρανία χωρίς να τα πληρώνει η Αμερική. Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα δώσουν τα δικά τους και στη συνέχεια οι ΗΠΑ θα τους πουλήσουν καινούργια για να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους! Ακούγεται εύκολο, αλλά δεν είναι, διότι θα πρέπει πρώτα να συμφωνηθεί ποιος θα προσφέρει τα πολύτιμα συστήματά του, ειδικά τις συστοιχίες Patriot που ζητά απεγνωσμένα το Κίεβο. Αξιωματούχος του ΝΑΤΟ δήλωσε ότι η Συμμαχία θα συντονίσει τις παραδόσεις όπλων μέσω ενός μηχανισμού γνωστού ως «Βοήθεια και Εκπαίδευση Ασφάλειας του ΝΑΤΟ για την Ουκρανία», που εδρεύει στη Γερμανία και είναι υπεύθυνος για τον συντονισμό της δυτικής στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο.

Αρκετές ευρωπαϊκές -και μη- χώρες ήδη έχουν δεσμευτεί να υποστηρίξουν την πρωτοβουλία, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, της Νορβηγίας, της Δανίας, της Ολλανδίας, της Σουηδίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Φινλανδίας και του Καναδά, αλλά οι λεπτομέρειες βρίσκονται ακόμη υπό συζήτηση. Συνάντηση εκπροσώπων των χωρών που διαθέτουν συστήματα Patriot και των δωρητών της Ουκρανίας θα γίνει την Τετάρτη υπό την προεδρία του ανώτατου στρατιωτικού διοικητή του ΝΑΤΟ με στόχο την εξεύρεση επιπλέον συστοιχιών για το Κίεβο.

Ο Κουρτ Βόλκερ, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, δήλωσε ότι ο Τραμπ βρήκε έναν τρόπο να εξισορροπήσει την υποστήριξή του προς την Ουκρανία με την πολιτική πραγματικότητα στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, όπου ο σκληρός πυρήνας του κινήματος MAGA παραμένει στην πλευρά του απομονωτισμού και αντιτίθεται σθεναρά σε οποιαδήποτε συνέχιση της στρατιωτικής υποστήριξης των ΗΠΑ στην Ουκρανία. Έτσι, το να χρηματοδοτούν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι τις προμήθειες αμερικανικών όπλων δείχνει απόλυτα συνεπές με όσα διακήρυττε ο Τραμπ προεκλογικά στα πλήθη του MAGA υπό τα θερμά και παρατεταμένα χειροκροτήματά τους: «Πρέπει να πληρώσετε… Αν δεν πληρώσετε, δεν πρόκειται να σας προστατεύσουμε, εντάξει;».

www.avgi.gr

❝ ετικέτες ❞ #ΟΥΚΡΑΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ