Σαν σήμερα 22 Απριλίου: O σεισμός που γκρέμισε την Κόρινθο και άνοιξε τις φυλακές

Περίπου 3.000 σπίτια καταστράφηκαν

Στις 22 Απριλίου 1928, λίγο μετά τις 10 το βράδυ, η Κορινθία χτυπήθηκε από έναν από τους πιο καταστροφικούς σεισμούς του Μεσοπολέμου. Η ισχυρή δόνηση, που υπολογίζεται στα 6,3 Ρίχτερ, ισοπέδωσε την Κόρινθο, προκάλεσε τεράστιες ζημιές και στο Λουτράκι και άφησε πίσω της τουλάχιστον 20 νεκρούς, περίπου 30 τραυματίες και χιλιάδες άστεγους. Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία, περίπου 3.000 σπίτια καταστράφηκαν, ενώ 15.000 άνθρωποι έμειναν χωρίς στέγη.

Η καταστροφή ήταν δυσανάλογα μεγάλη σε σχέση με το μέγεθος του σεισμού. Αυτό οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στην κακή ποιότητα πολλών κτισμάτων της εποχής, που δεν μπορούσαν να αντέξουν μια τόσο βίαιη δόνηση. Οι μαρτυρίες των ημερών περιγράφουν μια πόλη διαλυμένη, με δημόσια κτήρια κατεστραμμένα, δρόμους γεμάτους ερείπια και κατοίκους που προσπαθούσαν μέσα στη νύχτα να καταλάβουν τι είχε απομείνει όρθιο.

Από τις πιο εντυπωσιακές και σχεδόν κινηματογραφικές πλευρές εκείνης της νύχτας ήταν όσα συνέβησαν στις φυλακές της Νέας Κορίνθου. Η κατάρρευση του κτηρίου μέσα στο χάος του σεισμού έδωσε την ευκαιρία σε κρατουμένους να αποδράσουν μαζικά. Σε αρκετές μεταγενέστερες ιστορικές αναφορές σημειώνεται ότι πολλοί φυλακισμένοι βγήκαν από τα γκρεμισμένα κελιά, αν και αρκετοί συνελήφθησαν σύντομα με τη συνδρομή των κατοίκων και των αρχών. Το επεισόδιο αυτό έδωσε στον σεισμό μια διάσταση που ξεπέρασε την ίδια τη φυσική καταστροφή και τον πέρασε γρήγορα στη συλλογική μνήμη της εποχής.

Η Κόρινθος εκείνων των χρόνων ήταν μια πόλη ήδη ευάλωτη. Ο σεισμός του 1928 δεν άφησε πίσω του μόνο θύματα και συντρίμμια. Έφερε στην επιφάνεια και τις αδυναμίες του κράτους απέναντι σε μια μεγάλη φυσική καταστροφή: την έλλειψη αντισεισμικής πρόνοιας, την αργή οργάνωση της ανακούφισης και τη δυσκολία άμεσης επικοινωνίας με την υπόλοιπη χώρα, καθώς οι υποδομές είχαν υποστεί σοβαρές βλάβες. Ο Τύπος της εποχής κατέγραψε με δραματικούς τόνους το μέγεθος της συμφοράς και την αγωνία των κατοίκων.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1500: Ο πορτογάλος εξερευνητής Πέδρο Αδράλες Καμπράλ είναι ο πρώτος Ευρωπαίος που φτάνει στη Βραζιλία και την ονομάζει «Γη του Αληθινού Σταυρού».

1827: Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης τραυματίζεται θανάσιμα σε συμπλοκή κοντά στο Φάληρο, κατά τις επιχειρήσεις για την ανακούφιση της πολιορκημένης Ακρόπολης. Ο θρυλικός «γιος της καλόγριας» πεθαίνει την επόμενη ημέρα από τα τραύματά του, στερώντας από την Ελληνική Επανάσταση έναν από τους σημαντικότερους και ικανότερους στρατιωτικούς ηγέτες της.

1897: Διεξάγεται η μάχη των Φαρσάλων στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897. Οι ελληνικές δυνάμεις υπό τον ταξίαρχο Κωνσταντίνο Σμολένσκη αποκρούουν με επιτυχία τις σφοδρές τουρκικές επιθέσεις, διατηρώντας τις θέσεις τους και ανεβάζοντας το ηθικό του ελληνικού στρατού.

1906: Αρχίζουν στην Αθήνα οι Μεσολυμπιακοί Αγώνες, μία διεθνής αθλητική διοργάνωση που πραγματοποιείται στο Παναθηναϊκό Στάδιο, δέκα χρόνια μετά τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896. Οι αγώνες γνωρίζουν μεγάλη επιτυχία και συμβάλλουν στην ενίσχυση και εδραίωση του Ολυμπιακού θεσμού σε μια κρίσιμη περίοδο για τη συνέχισή του, αν και αργότερα δεν αναγνωρίστηκαν επίσημα ως Ολυμπιάδα από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή.

1912: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της εφημερίδας Pravda, το επίσημο όργανο του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Πρώτος εκδότης της ήταν ο Ιωσήφ Βισαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι, γνωστότερος ως Στάλιν.

1915: Η Γερμανία χρησιμοποιεί για πρώτη φορά σε μαζική και αποτελεσματική κλίμακα δηλητηριώδες αέριο στο πεδίο της μάχης, εξαπολύοντας χλώριο εναντίον συμμαχικών στρατευμάτων στη Δεύτερη Μάχη του Υπρ στο Βέλγιο, κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η επίθεση προκάλεσε πανικό και βαριές απώλειες, ανοίγοντας ένα νέο, τρομακτικό κεφάλαιο στην ιστορία του πολέμου και της χημικής πολεμικής.

1928: Σφοδρός σεισμός πλήττει την Κορινθία, προκαλώντας 20 νεκρούς και καταστροφή 3.000 σπιτιών. Στη Νέα Κόρινθο καταρρέουν ακόμη και οι φυλακές, με αποτέλεσμα μαζική απόδραση κρατουμένων.

1931: Εγκαινιάζεται το Μουσείο Μπενάκη στην Αθήνα, παρουσία του Ελευθερίου Βενιζέλου. Η ίδρυση του μουσείου σηματοδοτεί ένα ιστορικό ορόσημο για την πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας και αποτελεί το πρώτο οργανωμένο μουσείο ιστορικής και λαογραφικής τέχνης στη χώρα.

1941: Το ελληνικό αντιτορπιλικό «Ύδρα» βυθίζεται από σφοδρή γερμανική αεροπορική επίθεση έξω από τις Λαγούσες. Το περιστατικό συγκλονίζει το Πολεμικό Ναυτικό και προστίθεται στη λίστα των απωλειών από τη γερμανική εισβολή.

1963: Πραγματοποιείται το ιδρυτικό συνέδριο της ΕΦΕΕ (Εθνική Φοιτητική Ένωση Ελλάδας) στο θέατρο «Χατζηχρήστου» στην Αθήνα. Πρόκειται για κομβική στιγμή της ελληνικής φοιτητικής νεολαίας, με τον Γιάννη Τζανετάκο να εκλέγεται πρώτος πρόεδρος λίγες μέρες αργότερα.

1970: Γιορτάζεται για πρώτη φορά η Παγκόσμια Ημέρα της Γης, μια πρωτοβουλία που ξεκινά από τις ΗΠΑ για την ευαισθητοποίηση στην προστασία του περιβάλλοντος. Σταδιακά, η μέρα καθιερώνεται παγκοσμίως και συμβολίζει την αφύπνιση για την κλιματική κρίση.

2004: Στη Ριονγκτσόν της Βόρειας Κορέας, πάνω από 160 άνθρωποι σκοτώνονται και 1.300 τραυματίζονται όταν δύο τρένα που μετέφεραν εύφλεκτα υλικά συγκρούονται, προκαλώντας γιγαντιαία έκρηξη. Η κυβέρνηση ζητά διεθνή βοήθεια, αλλά αρνείται βοήθεια από τη Νότια Κορέα και την Κίνα.

Γεννήσεις

1724 – Ιμμάνουελ Καντ (Immanuel Kant) (22 Απριλίου 1724 – 12 Φεβρουαρίου 1804), Γερμανός φιλόσοφος, μία από τις θεμελιώδεις μορφές της νεότερης φιλοσοφίας. Με έργα όπως οι τρεις «Κριτικές» του αναμόρφωσε ριζικά τη σκέψη γύρω από τη γνώση, την ηθική και την αισθητική, επηρεάζοντας καθοριστικά ολόκληρη τη μεταγενέστερη ευρωπαϊκή φιλοσοφία. Η σκέψη του παραμένει κεντρικό σημείο αναφοράς για τη φιλοσοφία του Διαφωτισμού και της νεωτερικότητας.

1870 – Βλαντιμίρ Λένιν (Vladimir Lenin) (22 Απριλίου 1870 – 21 Ιανουαρίου 1924), Ρώσος επαναστάτης και πολιτικός, από τις πιο ιστορικά καθοριστικές μορφές του 20ού αιώνα. Υπήρξε ηγέτης της Μπολσεβικικής Επανάστασης του 1917, ιδρυτής του σοβιετικού κράτους και κεντρική φυσιογνωμία στην εγκαθίδρυση του κομμουνιστικού καθεστώτος στη Ρωσία. Η πολιτική του κληρονομιά επηρέασε βαθιά την παγκόσμια ιστορία, την Αριστερά και τις διεθνείς ιδεολογικές συγκρούσεις του αιώνα.

1937 – Τζακ Νίκολσον (Jack Nicholson), Αμερικανός ηθοποιός, από τις πιο εμβληματικές μορφές του αμερικανικού κινηματογράφου. Ξεχώρισε με ερμηνείες σε ταινίες όπως τα «One Flew Over the Cuckoo’s Nest», «Chinatown» και «The Shining», χτίζοντας μια μοναδική περσόνα που συνδύασε ένταση, ειρωνεία και εκρηκτική παρουσία. Θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους ηθοποιούς της γενιάς του και από τις μεγάλες φυσιογνωμίες του Χόλιγουντ.

1982 – Κακά (Kaká), Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής, από τα πιο λαμπρά ονόματα του παγκόσμιου ποδοσφαίρου των 2000s. Κατέκτησε τη Χρυσή Μπάλα και αναδείχθηκε κορυφαίος παίκτης της FIFA το 2007, ενώ συνδέθηκε κυρίως με τη Μίλαν και με την εθνική Βραζιλίας, με την οποία κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002. Το ταλέντο, η κομψότητα και η διεθνής ακτινοβολία του τον καθιέρωσαν ως ποδοσφαιρικό σύμβολο της εποχής του.

1983 – Βαγγέλης Μάντζιος, Έλληνας ποδοσφαιριστής, επιθετικός που ξεχώρισε στο ελληνικό ποδόσφαιρο κυρίως με τις φανέλες του Πανιωνίου και του Παναθηναϊκού. Υπήρξε διεθνής με την Εθνική Ελλάδας και κατέγραψε σημαντική παρουσία και στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, σε μια καριέρα που τον ανέδειξε σε αναγνωρίσιμη μορφή του ελληνικού πρωταθλήματος της δεκαετίας του 2000.

Θάνατοι

1616 – Μιγκέλ ντε Θερβάντες (Miguel de Cervantes) (29 Σεπτεμβρίου 1547 – 22 Απριλίου 1616), Ισπανός συγγραφέας, η σημαντικότερη μορφή της ισπανικής λογοτεχνίας και μία από τις κορυφαίες της παγκόσμιας γραμματείας. Δημιουργός του «Δον Κιχώτη», έργου-σταθμού που θεωρείται από τα πρώτα σύγχρονα μυθιστορήματα, άσκησε τεράστια επιρροή στη λογοτεχνία με τη φαντασία, την ειρωνεία και τη βαθιά ανθρωποκεντρική του ματιά. Το όνομά του παραμένει συνώνυμο της λογοτεχνικής καινοτομίας και της διαχρονικής αφήγησης.

1954 – Ευγένιος Ευγενίδης (22 Δεκεμβρίου 1882 – 22 Απριλίου 1954), Έλληνας εφοπλιστής και εθνικός ευεργέτης, από τις σημαντικές μορφές της ελληνικής επιχειρηματικής και κοινωφελούς δράσης του 20ού αιώνα. Δραστηριοποιήθηκε διεθνώς στη ναυτιλία, δημιουργώντας έναν ισχυρό επιχειρηματικό όμιλο, ενώ με τη διαθήκη του ίδρυσε το Ίδρυμα Ευγενίδου. Το έργο του Ιδρύματος, με επίκεντρο την εκπαίδευση και τη διάδοση της επιστήμης και της τεχνολογίας, διατηρεί μέχρι σήμερα ισχυρό αποτύπωμα στην ελληνική κοινωνία.