Του Κωνσταντίνου Κοντοκώστα
Στα τυπογραφεία των νομικών εκδοτικών οίκων αυτή την περίοδο οι εργασίες είναι εντατικές καθώς ετοιμάζονται για κυκλοφορία οι νέοι ποινικοί κώδικες προς χρήση κάθε λειτουργού της δικαιοσύνης, δικηγόρων, δικαστών κτλ.
Εν μέσω πολλών διαμαρτυριών το νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης με τίτλο «Παρεμβάσεις στον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας για την επιτάχυνση και την ποιοτική αναβάθμιση της ποινικής δίκης – Εκσυγχρονισμός του νομοθετικού πλαισίου για την πρόληψη και την καταπολέμηση της ενδοοικογενειακής βίας» ψηφίστηκε κατά πλειοψηφία από το σώμα της βουλής πριν από μερικές εβδομάδες. Όλες οι παρατάξεις της αντιπολίτευσης καταψήφισαν το νομοσχέδιο τονίζοντας μεταξύ άλλων πως είναι αναχρονιστικό και επιστημονικά ατεκμηρίωτο.
Είναι αλλαγές που ως επί το πλείστον χαρακτηρίζονται από την αύξηση των ανωτάτων ορίων κάθειρξης, την αυστηροποίηση των ποινών και των προϋποθέσεων της υφ όρον απόλυσης και την έκτιση της στερητικής της ελευθερίας ποινής έστω μέρους, ακόμη και για χαμηλά πλημμελήματα.
Κάποια σχετικά παραδείγματα είναι η αύξηση του ελάχιστου ορίου ποινής για το έγκλημα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια από τους 3 μήνες στα 2 έτη και αυτό της εξύβρισης από έως 1 έτος σε 2. Αν κάποιος καταδικαστεί σε φυλάκιση επί πλημμελήματος που υπερβαίνει τα 3 έτη, το δικαστήριο διατάζει την πραγματική έκτιση της ποινής σε σωφρονιστικό κατάστημα ενώ ακόμα και για ποινές μικρότερες των 3 ετών αν το δικαστήριο κρίνει πως ή μετατροπή της ποινής σε χρηματική ή η παροχή κοινωφελούς εργασίας δεν επιτρέπεται με βάση το ύψος της ποινής ή κρίνει πως δεν είναι επαρκής για να αποτρέψει τον καταδικασθέντα από την τέλεση άλλων αξιόποινων πράξεων και ότι για τον σκοπό αυτόν είναι αναγκαία η έκτιση μέρους της στερητικής της ελευθερίας ποινής, μπορεί να διατάξει την πραγματική εκτέλεση του μέρους αυτού, η διάρκεια του οποίου δεν μπορεί να είναι κατώτερη των τριάντα (30) ημερών ούτε ανώτερη των έξι (6) μηνών.
Αλλαγές έρχονται επίσης και στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας όπως η κατάργηση των Πενταμελών Εφετείων και η αντικατάσταση τους από τα Τριμελή Εφετεία, η εκτεταμένη αύξηση της καθ’ ύλην αρμοδιότητας των Μονομελών Πλημμελειοδικείων και η αντίστοιχη αύξηση της ύλης του Μονομελούς Εφετείου, η καταρχήν μη κλήτευση στο ακροατήριο των αστυνομικών και των λοιπών προανακριτικών υπαλλήλων κ.α.
Τις αλλαγές στον ποινικό κώδικα στηλίτευσε πρόσφατα και ο Δικηγορικός Σύλλογος Λάρισας σε σχετική συνέντευξη Τύπου που παρέθεσε στο πλαίσιο των μαζικών κινητοποιήσεων που πραγματοποιούν οι Δικηγορικοί Σύλλογοι τους τελευταίους τέσσερις μήνες. Σε εκείνη την συνέντευξη Τύπου ο αντιπρόεδρος του ΔΣΛ, κ. Στέλιος Καλογεράς δήλωσε μεταξύ άλλων πως η αλλαγή στον Ποινικό Κώδικα στηρίζεται στην αυστηροποίηση των ποινών προκειμένου να μειωθεί η εγκληματικότητα. Μια λογική που θεωρείται «ξεπερασμένη» όπως χαρακτηριστικά ανέφερε και η οποία επηρεάζεται από την πίεση της κοινής γνώμης και τα τηλεοπτικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.
“Απρόβλεπτες συνέπειες”
Με αφορμή την ψήφιση του νομοσχεδίου η larissanet απευθύνθηκε στον πρόεδρο του ΔΣΛ κ. Τρύφωνα Τσάτσαρο ο οποίος μας ανέφερε αρχικά τα εξής: «Οι πρόσφατες τροποποιήσεις του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, σύμφωνα με τους εμπνευστές τους, (υποτίθεται ότι) ανταποκρίνονται στο αίτημα της κοινωνίας για πάταξη της μικρομεσαίας εγκληματικότητας και επιτάχυνση της ποινικής δίκης. Δυστυχώς, θεωρώ πως ούτε το ένα θα επιτευχθεί, αλλά ούτε και το άλλο. Αντιθέτως μάλιστα, θεωρώ βέβαιο ότι με την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων, θα οδηγηθούμε σε ακραία ανεπιεικείς και προβληματικές καταστάσεις, με απρόβλεπτες συνέπειες».
Και συνεχίζει τονίζοντας πως με τις αλλαγές η φυλακή έρχεται πιο “κοντά” στον παραβάτη «καθημερινών» πλημμεληματικών πράξεων: “Εκ των πλέον βασικών αξόνων της συγκεκριμένης μεταρρύθμισης, είναι η άκριτη αυστηροποίηση των ποινών, ενώ με τις αλλαγές που θεσπίσθηκαν αναφορικά με την (μη) δυνατότητα αναστολής εκτέλεσής τους, είναι προφανές ότι η φυλακή είναι πια «κοντά» όχι μόνον για τους συστηματικούς παραβάτες αλλά και για τον μέσο πολίτη, καθώς σε πολλά «καθημερινά» πλημμελήματα, σε παραβάσεις δηλ. στις οποίες θεωρητικά μπορούν να υποπέσουν πολλοί συμπολίτες μας ακόμη και εκ τυχαίων λόγων, θα έχουμε, έστω εν μέρει, πραγματική έκτιση ποινών φυλάκισης».
Σχετικά με τις τροποποιήσεις στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και συγκεκριμένα σε ότι αφορά την προδικασία ο κ. Τσάτσαρος προσθέτει: «Άλλος ένας βασικός άξονας της εν λόγω μεταρρύθμισης, είναι η «διευκόλυνση» της παραπομπής των υποθέσεων στο ακροατήριο μέσω της κατάργησης ή συρρίκνωσης θεσμών της ποινικής προδικασίας (πχ προκαταρκτικών, δικαστικών συμβουλίων), οι οποίοι (θεσμοί) ήταν όμως έως σήμερα η δικλείδα ασφαλείας για την εξασφάλιση αποτροπής άστοχων παραπομπών σε Δίκη αλλά και περιττής επιβάρυνσης των πινακίων. Αξίζει στο σημείο αυτό να σημειωθεί ότι μέσω των θεσμών αυτών, των θεσμικών δηλαδή αυτών φίλτρων, ένας μεγάλος αριθμός υποθέσεων (πχ. μηνύσεις προδήλως αβάσιμες ή αστήρικτες), δεν οδηγούνταν ποτέ στα ακροατήρια, αφενός προφυλάσσοντας ανθρώπους από μια περιττή επώδυνη ακροαματική διαδικασία κι αφετέρου αποφεύγοντας την άσκοπη υπερφόρτωση των πινακίων, με ό,τι αυτό θα συνεπαγόταν για την επιβράδυνση της διαδικασίας».
Κλείνοντας ο πρόεδρος του ΔΣΛ αναφέρει πως σύμφωνα με τη γνώμη του οι πρόσφατες τροποποιήσεις “αποπνέουν προσβλητική έλλειψη εμπιστοσύνης στον Έλληνα δικαστή, καθώς, με το αυστηρό πλαίσιο ποινών που εισάγουν, τον δεσμεύουν υπέρμετρα, στερώντας του σε πολλές περιπτώσεις τη δυνατότητα να συγκεκριμενοποιήσει τις γενικές διατάξεις του νόμου και να αποφασίσει ανάλογα με τις ιδιαίτερες συνθήκες της υπόθεσης και την προσωπικότητα του δράστη, για την ποινή και τον τρόπο έκτισής της. Οι ανωτέρω λόγοι -και δεν είναι φυσικά οι μόνοι-, εξηγούν εναργώς τους λόγους για τους οποίους το δικηγορικό σώμα αντέδρασε εξ αρχής σθεναρά με τις κινητοποιήσεις του απέναντι στις συγκεκριμένες τροποποιήσεις. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι οι εξελίξεις σύντομα θα δικαιώσουν το σύνολο της επιχειρηματολογίας μας και θα μας κατατάξουν στην σωστή πλευρά της ιστορίας”.
Να σημειωθεί πως σήμερα(σ.σ. 8/3) το απόγευμα στην αίθουσα εκδηλώσεων του ΔΣΛ θα πραγματοποιηθεί επιστημονική εκδήλωση με θέμα τις τροποποιήσεις στους Κώδικες. Εισηγητής θα είναι ο Επίκουρος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Ιωάννης Ναζίρης.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
❝ ετικέτες ❞ #ΝΕΟΣ ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ
