Σπύρος Σουρμελίδης

Από την αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, στην αμφισβήτηση της κυριαρχίας στο μισό Αιγαίο και στο μεγαλύτερο μέρος της Ανατολικής Μεσογείου

Η Τουρκία δεν διαπραγματεύεται με την Ελλάδα, διαπραγματεύεται με τους Αμερικανούς και τους Ευρωπαίους για τα συμφέροντά της ευρύτερα στην περιοχή. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο υπάρχουν η αντιπαλότητα και η διαπραγμάτευση με την Ελλάδα. Η απόφαση του Ερντογάν να «θεσμοθετήσει» διά νόμου την επιθυμία διχοτόμησης του Αιγαίου εντάσσεται όμως σε ένα συνολικό σχέδιο, το οποίο δεν είναι δικό του. Εδώ και δεκαετίες η Άγκυρα επιθυμεί να μειώσει τα δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο, με απειλές για τα χωρικά ύδατα και με ισχυρισμούς σε βάρος της επήρειας (δικαιωμάτων) των ελληνικών νησιών.

Η Τουρκία θέλει το μεγαλύτερο τμήμα της Ανατολικής Μεσογείου, όπως επίσης και το δικαίωμα να δρα όπως αυτή νομίζει στο μισό Αιγαίο. Ο νόμος που θα εμφανιστεί ανεξαρτήτως των διατυπώσεων και των λεπτομερειών είναι σε συνέχεια του casus belli, της θεωρίας των «γκρίζων ζωνών», του τουρκολιβυκού μνημονίου. Εκτός αυτών, τα επιχειρήματά της (νομικά και άλλα) πολλαπλασιάζονται με κάθε ευκαιρία. Έτσι, από τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών» επιστρατεύτηκε και η ερμηνεία των παλαιών συμφωνιών για την αποστρατικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου. Άρα, από την αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων (οικονομικά κατά βάση) ανεβαίνουμε κλίμακα, στην αμφισβήτηση της κυριαρχίας. Η οποία συνδέεται με την ασφάλεια, την άμυνα και το απόλυτο δικαίωμα σε μια περιοχή (σε στεριά ή σε θάλασσα).

Πριν από λίγες μέρες ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας Γιασάρ Γκιουλέρ επανέλαβε τις θέσεις της Άγκυρας για τις εξελίξεις στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και στην Κύπρο, υποστηρίζοντας ότι τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Τουρκίας στις συγκεκριμένες περιοχές βασίζονται σε «ιστορικά, νομικά και νόμιμα θεμέλια». Αναφέρθηκε στη στρατιωτικοποίηση νησιών τα οποία -σύμφωνα με την τουρκική θέση- θα έπρεπε να διατηρούν μη στρατιωτικό καθεστώς, σημειώνοντας ότι τέτοιες ενέργειες είναι ασύμβατες με τις σχέσεις καλής γειτονίας, το πνεύμα της συμμαχίας και το Διεθνές Δίκαιο. Ξεκαθάρισε επίσης ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να παραμείνει αδιάφορη απέναντι σε οποιαδήποτε ενέργεια θεωρεί ότι στρέφεται κατά των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, της ασφάλειας και των συμφερόντων της στις θαλάσσιες περιοχές της.

Ο συνολικός εκβιασμός

Η κλιμάκωση της αμφισβήτησης δεν έρχεται σε χρόνο ουδέτερο. Έρχεται κάθε φορά που αμφισβητείται η ύπαρξη της Τουρκίας στη μοιρασιά που συντελείται στην περιοχή. Η αντιπαράθεση με το Ισραήλ ξεκίνησε από το 2010 για τη μοιρασιά του ενεργειακού πλούτου της περιοχής αλλά και τη διαμόρφωση κουρδικών κρατών σε Ιράκ και Συρία. Την ίδια εποχή η Τουρκία κλιμακώνει την αντιπαράθεσή της με Κύπρο και Ελλάδα για τον θαλάσσιο ενεργειακό πλούτο.

Τώρα που οι δυνάμεις αναδιατάσσονται στην Μέση Ανατολή (πόλεμος στο Ιράν κ.λπ.) η Τουρκία κλιμακώνει τη διεκδίκησή της σε βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου. Απαιτώντας και με αυτόν τον τρόπο από Αμερικανούς και Ευρωπαίους να την υπολογίζουν. Έτσι η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν όπως και οι Γερμανοί σπεύδουν στην Άγκυρα για να δώσουν νέες υποσχέσεις. Ενώ ο Τραμπ καλοπιάνει τον μεγάλο ηγέτη Ερντογάν.

Το ερώτημα είναι τι απ’ όλα αυτά αντιλαμβάνεται η Αθήνα και πώς σκοπεύει να τα αντιμετωπίσει. Σε αυτό το ερώτημα η απάντηση που διαφαίνεται είναι η ενδυνάμωση των ενεργειακών σχέσεων Ελλάδας-ΗΠΑ και Ελλάδας-Ισραήλ. Συμφωνίες όμως εύθραυστες και αμφιλεγόμενες, και λόγω Τραμπ αλλά και λόγω Νετανιάχου.

www.avgi.gr

❝ ετικέτες ❞ #ΤΟΥΡΚΙΑ