Η «κατρακύλα» του αμερικανικού νομίσματος, το παιχνίδι Τραμπ με Σι-Πούτιν για Ταϊβάν-Ουκρανία και οι BRICS
Ηπτώση του δολαρίου έναντι του ευρώ κατά περίπου 15% κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 ήταν μία από τις βασικές τάσεις στον παγκόσμιο οικονομικό στίβο. Η εξέλιξη αυτή ήρθε ως απότοκη της λεγόμενης «θεωρίας του τρελού», όπως έχει χαρακτηριστεί η επιφανειακά τουλάχιστον αλλοπρόσαλλη οικονομική πολιτική Τραμπ. Προφανώς, πίσω και πέρα από το παιχνίδι των δασμών που πότε ανεβαίνουν στο 120% και πότε πέφτουν στο 10% βρίσκεται η σταθερή επιδίωξη του Αμερικανού Προέδρου να μειώσει το έλλειμμα του ισοζυγίου της χώρας του με τους δύο βασικούς εμπορικούς εταίρους της, δηλαδή την Ευρώπη και την Κίνα.
Η πολιτική πίσω από τους αριθμούς
Η λήξη της πρόσφατης συνεδρίασης των BRICS στη Βραζιλία συνοδεύτηκε με τον εκδικητικό δασμό ύψους 50% στον βραζιλιάνικο καφέ από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την οποία ανακοίνωσε ξαφνικά ο Πρόεδρος Τραμπ. Για τους παρακολουθούντες τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Όπως έχουμε σημειώσει σε παλαιότερη αρθρογραφία μας στην ΑΥΓΗ της Κυριακής, η διαμόρφωση των ισοτιμιών του δολαρίου σε τέτοιο επίπεδο που να εξυπηρετούν την πολιτική της μείωσης των εμπορικών ελλειμμάτων, από τη μια, αλλά και τη διατήρηση του αμερικανικού νομίσματος ως αποθεματικού σε παγκόσμιο επίπεδο, από την άλλη, είναι μία από τις βασικές επιδιώξεις της αμερικανικής κυβέρνησης. Και αυτό γιατί η υπέρβαση από το αμερικανικό δημόσιο χρέος του ορίου του 120%-121% έχει κρούσει εδώ και καιρό τον κώδωνα του κινδύνου για τις δυνατότητες χρηματοδότησής του. Ήδη οι ΗΠΑ δανείζονται με δεκαετή ομόλογα με επιτόκιο 4,34%, ενώ η Ελλάδα με 3,26% και η Γερμανία με 2,56%.
Ενας ανατέλλων κίνδυνος για την πολιτική αυτή είναι η διακηρυγμένη πρόθεση του στενού πυρήνα των χωρών που συνθέτουν τους BRICS να προχωρήσουν πιθανώς σε έκδοση κοινού νομίσματος. Οι BRICS αντιπροσωπεύουν σήμερα περισσότερο από το 40% της παγκόσμιας οικονομίας και μαζί με τους συνδεδεμένους εταίρους τους περισσότερο από το 60% των παγκόσμιων εμπορικών συναλλαγών, οι οποίες μέχρι τώρα πραγματοποιούνται σε δολάρια. Η τυχόν έκδοση κοινού νομίσματος από την ανατέλλουσα συμμαχία των χωρών BRICS θα προκαλούσε τεράστια προβλήματα στην ισχύ του δολαρίου, στην αποθεματοποίησή του και στη δυνατότητα χρηματοδότησης του αμερικανικού χρέους με κοπή νέου νομίσματος από την αμερικανική ομοσπονδιακή τράπεζα FED.
H κοινή τράπεζα των BRICS και ο καφές
Η NDB, η τράπεζα των BRICS με έδρα τη Σαγκάη, βρέθηκε στο επίκεντρο κατά τη διάρκεια των πρόσφατων διήμερων συναντήσεων στη Βραζιλία. Μπορεί να έλειψαν ο Ρώσος Πρόεδρος Πούτιν και ο Κινέζος Πρόεδρος Σι, αλλά ήταν παρόντες κορυφαίοι υπουργοί τους. Μεταξύ αυτών ο Ρώσος υπουργός Οικονομικών Αντόν Σιλουάνοφ, o οποίος διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη σύνοδο. Τεκμηρίωσε ότι η NDB μπορεί να εξελιχθεί στην κύρια πλατφόρμα χρηματοδότησης μεγάλων έργων υποδομής στις χώρες των BRICS -ακόμη και για εταίρους εκτός BRICS- παρακάμπτοντας το SWIFT, το οποίο είναι και το βασικό σύστημα πληρωμών και διατραπεζικών μεταφορών κεφαλαίων παγκοσμίως. Οι σχετικές ανακοινώσεις ήταν μία από τις πρακτικές συνέπειες της ιδιαίτερης δουλειάς που έκανε πέρυσι η Ρωσία προετοιμάζοντας τη σύνοδο του Καζάν, όπου και πρωτοπαρουσιάστηκαν, παρόντων των Προέδρων της Κίνας και της Ρωσίας Σι και Πούτιν αντίστοιχα, η ιδέα της έκδοσης κοινού νομίσματος και η δημιουργία κοινού συστήματος πληρωμών από τους BRICS. Η Ρωσία έστειλε στο Ρίο μία ισχυρότατη αντιπροσωπεία, τη δεύτερη μεγαλύτερη σε μέγεθος, που υποστήριξε μια «νέα αρχιτεκτονική γεωοικονομίας και διακανονισμών πληρωμών».
Ιδιαίτερα θερμή αποδοχή γνώρισε το σχέδιο αυτό από τον Πρόεδρο της Βραζιλίας Λούλα. Μία ημέρα μετά τη λήξη της συνόδου σε επιστολή του που αναρτήθηκε στο Truth Social ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα επιβάλουν στη Βραζιλία δασμολογικό συντελεστή 50% από την 1η Αυγούστου, κατηγορώντας την κυβέρνηση της χώρας ότι επιτίθεται στην ελευθερία του λόγου και ενορχηστρώνει «κυνήγι μαγισσών» εναντίον του ακροδεξιού πρώην Προέδρου της Βραζιλίας Ζαΐρ Μπολσονάρου. Η Βραζιλία είναι η κορυφαία παραγωγός του υψηλής ποιότητας καφέ arabica στον κόσμο και κυριότερος διεθνής πελάτης της είναι οι ΗΠΑ. Και η κίνηση Τραμπ, προφανώς εκδικητική ή και εκβιαστική, άλλον είχε ως στόχο. Παρότι επικαλέστηκε τον φίλο του ακροδεξιό πρώην πρωθυπουργό της Βραζιλίας, είναι εμφανές ότι ο στόχος ήταν και είναι ο Λούλα, και η ένθερμη υποστήριξή του στο σχέδιο των BRICS για το κοινό νόμισμα και την κοινή τράπεζα.
Ουκρανία, Ταϊβάν, Τραμπ, Πούτιν και Σι
Οι ανησυχίες της αμερικανικής ηγεσίας για την πιθανότητα έκδοσης κοινού νομίσματος, που ενισχύθηκαν μετά τις ρωσικές εισηγήσεις για τη λειτουργία της κοινής τράπεζας των BRICS, έχουν φθάσει σε τέτοιο επίπεδο που έγκυρα διεθνή ειδησεογραφικά μέσα σε ανάλυσή τους υποστηρίζουν πως ο Τραμπ είναι έτοιμος να συμβιβαστεί με την ιδέα της προσάρτησης της Ταϊβάν από την Κίνα ως αντάλλαγμα στη μη έκδοση κοινού νομίσματος.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η πολιτική του έναντι του Πούτιν, τον οποίο αρχικά προσέγγισε «αδειάζοντας» τον Ζελένσκι και κατσαδιάζοντάς τον δημόσια. Για τον ίδιο λόγο οι αρχικά επαπειλούμενοι δασμοί άνω του 100% επί των κινεζικών προϊόντων μειώθηκαν στο 20% ή στο 30% ή και λιγότερο προκειμένου να βρεθεί έδαφος συνεννόησης με την κινεζική κρατική ηγεσία και τον Πρόεδρο Σι. Πρόκειται, βεβαίως, για πολιτική «καρότου και μαστίγιου», καθώς συνεχίζονται η έμπρακτη υποστήριξη του καθεστώτος Ζελένσκι αλλά και οι απειλές σε άλλα επίπεδα προς την Κίνα, η οποία μάλλον έχει επιλέξει τον ρόλο της ήρεμης δύναμης στον διεθνή γεωπολιτικό στίβο.
Οι οικονομικές συνέπειες στην Ευρώπη
Η επιβολή δασμών στα ευρωπαϊκά προϊόντα από τις ΗΠΑ έχει προκαλέσει έντονες ανησυχίες για πιθανή ύφεση, όμως προς το παρόν οι φόβοι αυτοί διασκεδάζονται από τις μαζικές ροές δολαριακών κεφαλαίων προς την Ευρώπη, οι οποίες μετατρέπονται σε ευρώ και επενδύονται σε μετοχές και ακίνητα. Εξέλιξη που οδηγεί σε μεγάλη άνοδο τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, μεταξύ των οποίων και το ελληνικό. Η πτώση του δολαρίου, από την άλλη, κάνει φθηνότερα τα αμερικανικά assets, γεγονός που αποτυπώνεται και στην πορεία των αμερικανικών χρηματιστηρίων. Όλα καλά, λοιπόν; Μάλλον όχι, καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι, μεταξύ των οποίων και οι τράπεζες, κεντρικές ή μη, που προτιμούν τη λάμψη του χρυσού και τη θεωρητική σιγουριά του, τοποθετώντας τεράστια κεφάλαια σε αυτόν και εκτοξεύοντας την τιμή του πάνω από τα 3.300 δολάρια την ουγκιά.
Σημεία των καιρών… Η άνοδος του χρυσού σήμαινε πάντοτε την αύξηση της αβεβαιότητας για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας και τις αγωνίες για την αναδιαμόρφωση του γεωπολιτικού status.
www.avgi.gr
❝ ετικέτες ❞ #ΗΠΑ
