ΝΔ / Οι επιλογές της τινάζουν στον αέρα τον ενεργειακό σχεδιασμό

Ολος ο ενεργειακός σχεδιασμός βρίσκεται «στον αέρα», καθώς η απουσία ηλεκτρικού χώρου ναρκοθετεί το πεδίο και βάζει σε κίνδυνο τα νέα έργα

Μεγαλώνει το τελευταίο διάστημα η δυσαρέσκεια στην αγορά ενέργειας εξαιτίας της λανθασμένης στρατηγικής της Ν.Δ. σε σχέση με τον τρόπο ανάπτυξης των έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Δεν είναι βιαστικό το συμπέρασμα ότι τελικά όλος ο σχεδιασμός ευνοεί μόνο τα «μεγάλα» έργα και λειτουργεί εις βάρος των ενεργειακών κοινοτήτων, αλλά και γενικότερα των μικρών και μεσαίων έργων.

Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή. Έπειτα από μια περίοδο στην οποία είχαν συσσωρευτεί αρκετές αιτήσεις φωτοβολταϊκών έργων -πολλά εκ των οποίων δεν υλοποιήθηκαν- η αγορά από το 2018 έχει αρχίσει και αποκτά και πάλι έναν κανονικό ρυθμό. Όμως τα τελευταία δυόμισι χρόνια παρατηρείται και πάλι το ίδιο φαινόμενο, δηλαδή να υπάρχει πρόβλημα στο δίκτυο εξαιτίας του αντικειμενικά μεγάλου ενδιαφέροντος και των πολλών αιτήσεων που έχουν να εξετάσουν οι διαχειριστές.

Φωτογραφικές ρυθμίσεις για λίγους και εκλεκτούς

Το υπουργείο Ενέργειας, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, αυτά τα δύο χρόνια προσπάθησε με Υπουργικές Αποφάσεις να δώσει κάποιες λύσεις, όμως πολλές από αυτές ήταν φωτογραφικές, με αποτέλεσμα τελικά να εξυπηρετούνται λίγοι και εκλεκτοί. Παράλληλα, προβλέφθηκε με νομοθετική διάταξη για τους ιδιοκτήτες παλιών έργων που είχαν κουρευτεί οι συμφωνημένες ταρίφες (2014) να συνάψουν διμερείς συμβάσεις, εγχέοντας ενέργεια στο σύστημα. Όμως σήμερα όλος ο ενεργειακός σχεδιασμός βρίσκεται «στον αέρα», καθώς η απουσία ηλεκτρικού χώρου ναρκοθετεί το πεδίο και βάζει σε κίνδυνο τα νέα έργα. Με φόντο αυτές τις εξελίξεις, βέβαια, παράγοντες της αγοράς εκτιμούν πως τελικά θα προχωρήσουν μόνο τα υβριδικά έργα. Από την άλλη, η έλλειψη υποδομών αποθήκευσης παρατείνει το πρόβλημα. Βέβαια, αυτές τις ημέρες θα τρέξουν οι διαγωνιστικές διαδικασίες, όμως τα πρώτα έργα αναμένονται από το 2025… Υπενθυμίζεται πως συνολικά θα δημοπρατηθούν 1.000 MW. Με το πρώτο κύμα έργων να αφορά ισχύ 400 MW, θα ακολουθήσει μια διαγωνιστική διαδικασία το τρίτο τρίμηνο του έτους, με τη δημοπρατούμενη ισχύ να φτάνει τα 300 MW, και άλλη μία το τέταρτο τρίμηνο για ακόμα 300 MW.

Εξαγορές έργων, μεγάλη αναμονή αδειοδότησης

Με φόντο αυτά τα δεδομένα, γεννιέται το ερώτημα πόσα έργα τελικά θα προχωρήσουν δεδομένου ότι υπάρχει το πρόβλημα με τις χρονοβόρες διαδικασίες στον ΔΕΔΔΗΕ. Όπως έχει επισημανθεί από παραγωγούς απ’ όλο το φάσμα των έργων ΑΠΕ, μπορεί η αναμονή για όρους σύνδεσης στον Διαχειριστή να διαρκεί μίνιμουμ 12 μήνες. Την ίδια ώρα, παρατηρείται το φαινόμενο να υπάρχουν εξαγορές έργων, οι οποίες, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, γίνονται σε καθημερινό επίπεδο. Με τα δεδομένα αυτά, ακόμη ένα ερώτημα είναι εάν οι προβλέψεις του Νόμου 4951 για απελευθέρωση ηλεκτρικού χώρου 2 GW αρκούν για να σηκώσουν το βάρος και των έργων αυτοπαραγωγής, δηλαδή τόσο των φωτοβολταϊκών στις στέγες όσο και των συστημάτων στις επιχειρήσεις. Αναλυτές εκτιμούν πως το περιθώριο αυτό δεν αρκεί. Υπενθυμίζεται ότι με βάση τις προβλέψεις του περσινού νόμου θα διανεμηθεί ένα 40% στα νοικοκυριά, ένα 30% σε αγροτικές επιχειρήσεις και ένα 30% σε εμπορικά συστήματα. Πάντως, το μόνο σίγουρο είναι πως, πέρα από τα νέα έργα, έρχεται μια σειρά από παλιότερα που δεν έχουν καταφέρει ακόμα να πάρουν όρους σύνδεσης. Πρόκειται για έργα που μπορεί να βρίσκονται χωρίς όρους σύνδεσης μέχρι και 17 μήνες και ενώ, όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς, ο ΔΕΔΔΗΕ τους έχει ζητήσει το σύνολο του κόστους μαζί με τον ΦΠΑ. Αναφέρουν, μάλιστα, πως σε ορισμένες περιπτώσεις ο Διαχειριστής δεν έχει εκδώσει τιμολόγια. Σε κάθε περίπτωση, ζητούν από την Πολιτεία ισότιμη πρόσβαση στο δίκτυο, ενώ κάνουν λόγο για αδικία σε σχέση με την επιβολή εισφοράς 6%. Τέλος, ζητούν με τη σειρά τους να υπάρξει πρόβλεψη για συμμετοχή των «μικρών» παικτών στην αποθήκευση ενέργειας.

Παράλληλα, συνεχίζεται να υπάρχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για τα φωτοβολταϊκά στις στέγες, για τα οποία οι αιτήσεις έχουν ξεπεράσει μέχρι στιγμής τις 11.000, με αναλυτές να θεωρούν βέβαια ότι το πρόγραμμα αυτό θα έπρεπε να είχε ξεκινήσει αρκετούς μήνες πριν και όχι λίγο πριν τις εκλογές. Επιπλέον, αρκετά είναι τα ερωτήματα για το μέλλον των ενεργειακών κοινοτήτων, ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση που προκαλεί νέα προβλήματα στη λειτουργία τους. Ο αριθμός τους στη χώρα μας είναι αρκετά μεγάλος και, εκτός από ομάδες πολιτών, μπαίνουν στο παιχνίδι και δήμοι ανά την επικράτεια. Τα οφέλη είναι αρκετά με δεδομένο πως ένα μέρος της ενέργειας που παράγεται μπορεί να επιστρέψει στην κοινωνία με σκοπό να στηριχθούν πολίτες που δεν μπορούν να αποπληρώσουν τους λογαριασμούς ρεύματος. Είναι, άλλωστε, γεγονός πως η ενεργειακή φτώχεια αποτελεί πλέον ένα μεγάλο κοινωνικό ζήτημα.