Σπύρος Σουρμελίδης

Ο λόγος για το νέο δάνειο, ύψους 1,2 δισ. ευρώ, που θα πάρει η Ελλάδα για εξοπλισμούς στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης

Ανακοινώθηκε από τον πρωθυπουργό, όμως οι διαπραγματεύσεις δεν έγιναν από τον υπουργό Άμυνας Νίκο Δένδια. Ο λόγος για το νέο δάνειο, ύψους 1,2 δισ. ευρώ, που θα πάρουμε για εξοπλισμούς στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ν. Δένδιας βρίσκεται σε απόσταση, πρακτικά και ουσιαστικά, από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Το ίδιο συνέβαινε και όταν ήταν υπουργός Εξωτερικών. Αν και αρμόδιος υπουργός, δεν ήταν ενήμερος για όλες τις κινήσεις, τις διαπραγματεύσεις και τις αποφάσεις του πρωθυπουργού για την εξωτερική πολιτική. Η σχέση παραμένει ίδια και τώρα που ο κ. Δένδιας βρίσκεται στο υπουργείο Άμυνας. Μόνο που και τα δύο υπουργεία είναι κρίσιμα, άρα όσα συμβαίνουν και αποφασίζονται είναι κρίσιμα για τη χώρα.

H σχέση αυτή, μεταξύ πρωθυπουργού και Ν. Δένδια, δεν έχει αλλάξει, την ώρα που η χώρα υλοποιεί ένα τεράστιο πρόγραμμα εξοπλισμών. Γι’ αυτό και η αποστροφή του υπουργού Άμυνας από το βήμα της Βουλής, «θα ήθελα περισσότερα […] αλλά εγώ δεν το έχω διαπραγματευθεί» το πρόγραμμα SAFE, έχει τη σημασία της. Συμπλήρωσε ότι «είμαι από τους ελάχιστους σε αυτή τη χώρα που έχει διαβάσει και το SAFE και ό,τι πρακτικό το συνοδεύει…», αφήνοντας μάλιστα να εννοηθεί ότι θα προκύψουν και προβλήματα στο μέλλον. Και δεν έμεινε μόνο στις παραπάνω αιχμές. Ο Ν. Δένδιας άφησε να εννοηθεί ότι υπάρχει υπέρβαση του δημοσιονομικού ορίου δανεισμού, την οποία χαρακτήρισε «φοβερή» διότι έτσι η χώρα χάνει την αξιοπιστία της. Και αυτό γιατί τελικώς «το δάνειο είναι δάνειο», και, παρά το γεγονός ότι είναι χαμηλότοκο, δεν υπάρχει κάποιο ιδιαίτερο όφελος. Πρόσθεσε, πάντως, ότι το μακροπρόθεσμο εξοπλιστικό 12+8 ετών που έχει κατατεθεί και για το οποίο ενημερώθηκε η αρμόδια Επιτροπή της Βουλής «ήταν εντός του συμφωνημένου με το υπουργείο Οικονομικών δημοσιονομικού πλαισίου. Οτιδήποτε εκτός δημοσιονομικού πλαισίου αποτελούσε απλό ευχολόγιο».

Σπόντες και για τη συμμετοχή της Τουρκίας στο SAFE

Ο Ν. Δένδιας φαίνεται πως είναι επιφυλακτικός και σε ό,τι αφορά τον χειρισμό για τη συμμετοχή της Τουρκίας στον ευρωπαϊκό επανεξοπλισμό. Εξηγεί: «Οι χώρες οι οποίες τοποθετήθηκαν επικριτικά απέναντι της αρχικής μορφής του SAFE ήταν η Ελλάδα, η Γαλλία, η Κύπρος, η Κροατία και η Σλοβενία. Οι χώρες αυτές δεν έχουν blocking minority (σ.σ.: βέτο της μειοψηφίας). Άρα, η Ελλάδα μπορούσε μόνο να διαπραγματευθεί, δεν μπορούσε να αποκλείσει. Άρα, η οποιαδήποτε εδώ ξιφούλκηση περί μη υπεράσπισης του εθνικού συμφέροντος δεν έχει καμία έννοια. Το ερώτημα λοιπόν ήταν, επ’ αυτού του δεδομένου τι μπορούσε να κάνει η χώρα; Ο κανονισμός SAFE έχει δύο διαφορετικές κατηγορίες: τη συμμετοχή σε εξοπλιστικό πρόγραμμα με ποσοστό 35% και τη συμμετοχή με 100%. Στο 35% δεν υφίσταται ζήτημα. Πάμε στο 100%. Στο 100%, μετά από ρητή απαίτηση μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας, εμποδίστηκε να υπάρχει ρητή αναφορά στον Κανονισμό περί ανάγκης ομοφωνίας για τη συμμετοχή τρίτων χωρών. Δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν είχε blocking minority στο Συμβούλιο, δεν μπορούσε να το σταματήσει. Υπήρξε μια συμβιβαστική λύση. Η Επιτροπή δήλωσε προφορικά και η δήλωσή της κατεγράφη στα πρακτικά, δεν περιλαμβάνεται στο κείμενο του Κανονισμού, ότι οτιδήποτε φέρει θα το φέρει με διατάξεις που παραπέμπουν σε ομοφωνία».

Η περιγραφή παραπέμπει και πάλι στον κ. Μητσοτάκη, ο οποίος αφήνει να εννοηθεί ότι η Ελλάδα θα έχει τη δυνατότητα να εμποδίσει τη συμμετοχή της Τουρκίας σε ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα. Ο κ. Δένδιας, όμως, εξηγεί ότι αυτό μένει να το δούμε, αφού πρόκειται μόνο για προφορική δέσμευση. Να σημειώσουμε δε ότι η μεγάλη χώρα που εμπόδισε την άσκηση βέτο είναι η Γερμανία. Για ακόμα μία φορά το Βερολίνο δεν δίνει σημασία στον Κ. Μητσοτάκη και τελικώς στην ασφάλεια της Ελλάδας.

Το πρόγραμμα SAFE των 150 δισ.

Στις 29 Ιουλίου η κυβέρνηση Μητσοτάκη υπέβαλε αμέσως συμμετοχή (αίτημα για δάνεια στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μηχανισμού SAFE με σκοπό την ενίσχυση των εθνικών στρατιωτικών δαπανών) μαζί με ακόμα 17 χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι χώρες που συμμετέχουν είναι το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Εσθονία, η Ισπανία, η Γαλλία, η Κροατία, η Ιταλία, η Κύπρος, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Τσεχία, η Ρουμανία, η Σλοβακία, η Φινλανδία και η Ελλάδα. Σύμφωνα με τον επίτροπο Άμυνας της Ε.Ε. Αντριούς Κουμπίλιους, τα αιτήματα αυτά ανέρχονται συνολικά σε 127 δισ. ευρώ, από έναν συνολικό προϋπολογισμό 150 δισ. ευρώ που διατίθεται για το SAFE. Ξεχωρίζει η Πολωνία με αίτημα 45 δισ. ευρώ για τον εκσυγχρονισμό του οπλοστασίου της και την ενίσχυση της στρατηγικής της θέσης. Τα ποσά που ζητούν οι άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, παραμένουν εμπιστευτικά, αλλά ενδέχεται να ποικίλλουν ανάλογα με τις προτεραιότητές τους. Ο Κανονισμός του SAFE περιορίζει τα τρία κύρια κράτη-δικαιούχους στο 60% του συνολικού προϋπολογισμού. Έως το τέλος Νοεμβρίου η Κομισιόν θα αξιολογήσει τα εθνικά σχέδια επενδύσεων, τα οποία θα περιγράφουν λεπτομερώς τα έργα και τα ζητούμενα ποσά. Μετά την έγκριση μπορεί να εκταμιευθεί προχρηματοδότηση έως και 15% των εγκεκριμένων κονδυλίων για την έναρξη έργων που έχουν προτεραιότητα.

Κοστίζουν ακριβά οι αμυντικές δαπάνες

Η Ελλάδα πληρώνει ακριβά την άμυνά της εδώ και δεκαετίες, δαπανώντας ένα σημαντικό ποσοστό του ΑΕΠ για την ασφάλειά της. Χωρίς βεβαίως να ξεχνάμε τις ρεμούλες, τις μίζες κ.λπ., κ.λπ. Είναι εντυπωσιακή η διαφορά με την Τουρκία, καθώς η Ελλάδα δαπανά 2,1 φορές μεγαλύτερο ποσοστό του ΑΕΠ σε σχέση με τη γείτονα σε στρατιωτικές δαπάνες. Η Ελλάδα δαπανά το 3,2% του ΑΕΠ, που σημαίνει σήμερα 7,2 δισ. ευρώ τον χρόνο, ενώ η Τουρκία το 1,5%. Φυσικά, σε απόλυτους αριθμούς η Τουρκία παραμένει ο κυρίαρχος της περιοχής με συνολικές αμυντικές δαπάνες ύψους 15,8 δισ. δολαρίων, ποσού υπερδιπλάσιου από της Ελλάδας. Η Ελλάδα, επίσης, δαπανά σχεδόν διπλάσιο ποσοστό του ΑΕΠ για την άμυνα σε σχέση με την Αλβανία, τη Βουλγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία. Η Βουλγαρία δαπανά 1,9 δισ. δολάρια, η Αλβανία περίπου 400 εκατομμύρια, ενώ η Βόρεια Μακεδονία μόλις 267 εκατομμύρια.

www.avgi.gr

❝ ετικέτες ❞ #ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ