• Τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ αποκαλύπτουν ότι 4,7 εκατομμύρια πολίτες λαμβάνουν τουλάχιστον μία συνταγή αντιβιοτικού ετησίως, ενώ η χώρα παραμένει πρωταθλήτρια στην Ευρώπη στην κατανάλωση αντιμικροβιακών φαρμάκων.

ΗΕλλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στην κορυφή της Ευρώπης στην κατανάλωση αντιβιοτικών, την ώρα που η μικροβιακή αντοχή εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία. Τα νέα δεδομένα που παρουσιάστηκαν από το Επιστημονικό Ινστιτούτο του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου, αξιοποιώντας στοιχεία της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης της ΗΔΙΚΑ για την περίοδο 2018-2024, αποκαλύπτουν ότι περισσότεροι από 4,7 εκατομμύρια πολίτες – το 45,1% του πληθυσμού – έλαβαν τουλάχιστον μία συνταγή αντιβιοτικού μέσα στο 2024.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν εξετάζεται η ποιότητα της συνταγογράφησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο υπουργείο Υγείας παρουσία του υπουργού Άδωνι Γεωργιάδη, μόλις το 9% των χορηγούμενων αντιβιοτικών συνδέεται με διαγνώσεις που εντάσσονται στα εγκεκριμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα λοιμωδών νοσημάτων. Αντίθετα, το μεγαλύτερο μέρος των συνταγών καταγράφεται εκτός των προβλεπόμενων πρωτοκόλλων, γεγονός που αναδεικνύει σοβαρά περιθώρια βελτίωσης στην ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών.

Τα θεραπευτικά πρωτόκολλα της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης καλύπτουν συχνές λοιμώξεις όπως οι ουρολοιμώξεις, η οξεία ρινοκολπίτιδα, η φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, η πνευμονία, η οξεία βρογχίτιδα και η λοιμώδης γαστρεντερίτιδα. Παρ’ όλα αυτά, μόνο το 9% των αντιβιοτικών χορηγήθηκαν το 2024 εντός αυτών των πρωτοκόλλων.

Η κρυφή διάσταση της «έκρηξης» μετά το 2020

Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της μελέτης αφορά την υποχρεωτική ηλεκτρονική συνταγογράφηση αντιβιοτικών που εφαρμόστηκε τον Σεπτέμβριο του 2020. Η καταγεγραμμένη κατανάλωση αυξήθηκε κι έτσι ενώ το 2018 φαίνεται να πήραν τουλάχιστον ένα κουτί με αντιβιοτικά 2,9 εκατομμύρια άτομα στην Ελλάδα, το 2024 ο αριθμός αυτό εκτοξεύτηκε στα 4,7 εκατομμύρια. Αυτό συνέβη ότι επειδή αυξήθηκε πραγματικά η χρήση αντιβιοτικών, αλλά επειδή αποτυπώθηκαν πλέον ηλεκτρονικά χιλιάδες χορηγήσεις που προηγουμένως δεν καταγράφονταν στο σύστημα. Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι πριν από την εφαρμογή του μέτρου περίπου τέσσερις στις δέκα συσκευασίες αντιβιοτικών δεν καταγράφονταν ηλεκτρονικά ή χιρηγούνταν χωρίς συνταγή!

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς επέτρεψε για πρώτη φορά την ακριβέστερη επιτήρηση της χρήσης αντιβιοτικών σε εθνικό επίπεδο.

Η Ελλάδα επιμένει στα «λάθος» αντιβιοτικά

Το πλέον ανησυχητικό εύρημα της έρευνας αφορά το είδος των αντιβιοτικών που χρησιμοποιούνται. Σύμφωνα με την ταξινόμηση AWaRe του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τα αντιβιοτικά κατηγορίας «Access» αποτελούν τις θεραπείες πρώτης επιλογής και έχουν μικρότερο κίνδυνο να ενισχύσουν τη μικροβιακή αντοχή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως στόχο έως το 2030 το 65% της κατανάλωσης αντιβιοτικών να προέρχεται από αυτή την κατηγορία.

Στην Ελλάδα όμως το ποσοστό αυτό παραμένει περίπου στο 40%, δηλαδή 20 έως 25 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό στόχο. Αυτό σημαίνει ότι οι Έλληνες ασθενείς λαμβάνουν συχνότερα αντιβιοτικά ευρέος φάσματος της κατηγορίας «Watch», τα οποία συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης ανθεκτικών μικροβίων.

Ιδιαίτερα αυξημένη παραμένει η χρήση κινολονών, μιας κατηγορίας αντιβιοτικών για την οποία διεθνώς έχουν εκδοθεί επανειλημμένες προειδοποιήσεις εξαιτίας τόσο των ανεπιθύμητων ενεργειών όσο και του κινδύνου εμφάνισης ανθεκτικών στελεχών.

Ποιοι παίρνουν περισσότερα αντιβιοτικά

Η ανάλυση δείχνει ότι στους άνδρες η κατανάλωση αυξάνεται σημαντικά μετά την ηλικία των 55 ετών και κορυφώνεται μετά τα 80. Στις γυναίκες καταγράφεται αυξημένη χρήση ήδη από τις ηλικίες 20-45 ετών, εύρημα που αποδίδεται κυρίως στις λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος.

Παράλληλα, οι συχνότερες διαγνώσεις για τις οποίες χορηγούνται αντιβιοτικά αφορούν λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, γεγονός που επαναφέρει τη συζήτηση για τη χρήση αντιβιοτικών σε περιπτώσεις ιώσεων, όπου τα φάρμακα αυτά δεν έχουν καμία θεραπευτική αποτελεσματικότητα.

Η επόμενη μάχη

Οι επιστήμονες που συμμετείχαν στην παρουσίαση υπογράμμισαν ότι η χώρα χρειάζεται ένα νέο μοντέλο διαχείρισης των αντιμικροβιακών φαρμάκων, με έμφαση στη βελτίωση της διαγνωστικής ακρίβειας, στην εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, στην ενημέρωση των πολιτών και στην ενίσχυση των μηχανισμών επιτήρησης.

Όπως επισημάνθηκε, η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει μόνο πρόβλημα υψηλής κατανάλωσης αντιβιοτικών. Αντιμετωπίζει κυρίως πρόβλημα ακατάλληλης χρήσης τους, σε μια περίοδο κατά την οποία η ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών διεθνώς παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη και η μικροβιακή αντοχή απειλεί να καταστήσει αναποτελεσματικά ακόμη και τα ισχυρότερα διαθέσιμα φάρμακα.

www.tovima.gr

❝ ετικέτες ❞ #ΑΝΤΙΒΙΩΤΙΚΑ