Το άρθρο 4 για τελευταία φορά είχε ενεργοποιηθεί το 2022.
Ραγδαίες εξελίξεις μετά την ενεργοποίηση του άρθρου 4 του NATO από την Πολωνία, κάτι που έχει συμβεί μόλις επτά φορές από την ίδρυση της βορειοατλαντικής συμμαχίας, με τον Ντόναλντ Τουσκ να δηλώνει ότι έγιναν 19 παραβιάσεις του εναέριου χώρου της χώρας του και ότι η Πολωνία βρίσκεται πιο κοντά σε ένοπλη σύγκρουση από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Τι σημαίνει η ενεργοποίηση του άρθρου 4
Το άρθρο 4 για τελευταία φορά είχε ενεργοποιηθεί το 2022 όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία προβλέπει ότι ένα κράτος-μέλος του NATO μπορεί να ξεκινήσει επίσημες διαβουλεύσεις με τη συμμαχία «όποτε κρίνει ότι η εδαφική ακεραιότητα, η πολιτική ανεξαρτησία ή η ασφάλεια απειλείται».
Σύμφωνα με το άρθρο 4 της ιδρυτικής συνθήκης του ΝΑΤΟ, τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλλουν ένα ζήτημα στην επιτροπή του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου (συχνά αποκαλούμενο απλά «το Συμβούλιο» ή «το NAC» – το κύριο όργανο λήψης πολιτικών αποφάσεων του ΝΑΤΟ) και να το συζητήσουν με τους συμμάχους.
Το άρθρο ορίζει:
«Τα μέρη θα διαβουλεύονται μεταξύ τους όποτε, κατά τη γνώμη οποιουδήποτε από αυτά, απειλείται η εδαφική ακεραιότητα, η πολιτική ανεξαρτησία ή η ασφάλεια οποιουδήποτε από τα μέρη».
Κάθε κράτος μέλος μπορεί να επικαλεστεί επίσημα το άρθρο 4 της Συνθήκης του Βορείου Ατλαντικού. Μόλις επικαλεστεί, το ζήτημα συζητείται και μπορεί ενδεχομένως να οδηγήσει σε κάποια μορφή κοινής απόφασης ή δράσης εκ μέρους της Συμμαχίας. Όποιο και αν είναι το σενάριο, τα άλλα μέλη που κάθονται γύρω από το τραπέζι του Συμβουλίου ενθαρρύνονται να αντιδράσουν σε μια κατάσταση που έχει τεθεί υπόψη τους από ένα κράτος μέλος.
Οι 7 φορές που έχει τεθεί σε ισχύ
10 Φεβρουαρίου 2003:
Η Τουρκία επικαλέστηκε επίσημα το Άρθρο 4, ζητώντας διαβουλεύσεις στο NAC σχετικά με την αμυντική βοήθεια από το NATO σε περίπτωση απειλής για τον πληθυσμό ή το έδαφός της λόγω ένοπλης σύγκρουσης στο γειτονικό Ιράκ. Το ΝΑΤΟ συμφώνησε σε ένα πακέτο αμυντικών μέτρων και διεξήγαγε την επιχείρηση «Display Deterrence» από τα τέλη Φεβρουαρίου έως τις αρχές Μαΐου 2003.
22 Ιουνίου 2012
Η Τουρκία ζήτησε τη σύγκληση του NAC βάσει του άρθρου 4, μετά την κατάρριψη ενός από τα μαχητικά της αεροσκάφη από τις συριακές δυνάμεις αεροπορικής άμυνας.
3 Οκτωβρίου 2012
Η Τουρκία ζήτησε διαβουλεύσεις στο πλαίσιο του άρθρου 4 του NAC, όταν πέντε Τούρκοι πολίτες σκοτώθηκαν από συριακά βλήματα. Μετά από αυτά τα περιστατικά, στις 21 Νοεμβρίου 2012, η Τουρκία ζήτησε την ανάπτυξη πυραύλων Patriot. Το ΝΑΤΟ συμφώνησε σε αυτό το αμυντικό μέτρο για να βοηθήσει την Τουρκία να υπερασπιστεί τον πληθυσμό και το έδαφός της και να συμβάλει στην αποκλιμάκωση της κρίσης κατά μήκος των συνόρων.
3 Μαρτίου 2014
Η Πολωνία επικαλέστηκε το άρθρο 4 μετά την αύξηση των εντάσεων στη γειτονική Ουκρανία, ως αποτέλεσμα των επιθετικών ενεργειών της Ρωσίας.
26 Ιουλίου 2015
Η Τουρκία ζήτησε τη σύγκληση του NAC λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις και για να ενημερώσει τους Συμμάχους για τα μέτρα που έλαβε.
28 Φεβρουαρίου 2020
Η Τουρκία ζήτησε διαβουλεύσεις μετά τον θάνατο Τούρκων στρατιωτών σε αεροπορικές επιδρομές του συριακού καθεστώτος και της Ρωσίας, που το υποστηρίζει, στην επαρχία Ιντλίμπ.
24 Φεβρουαρίου 2022
Η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Εσθονία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία ζήτησαν τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων βάσει του άρθρου 4 μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
www.documentonews.gr
❝ ετικέτες ❞ #ΝΑΤΟ
