Του Κωνσταντίνου Κοντοκώστα
Σε ιστορικά υψηλά ποσοστά, έχει φτάσει τους τελευταίους μήνες ο αριθμός των κρατουμένων στο Κατάστημα Κράτησης Λάρισας. Για 554 θέσεις που είναι η χωρητικότητα της φυλακής, στις αρχές Μαρτίου βρέθηκαν 260 κρατούμενοι περισσότεροι δηλαδή πληρότητα που άγγιξε το 146,93% και αποτελεί “ρεκόρ” από το 2019 που υπάρχουν διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία από την Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής.
Στις 16 Ιουλίου οπότε και έχουμε τα τελευταία στατιστικά, ο αριθμός των κρατουμένων ανήλθε σε 758. Οι συνέπειες του υπερπληθυσμού στις φυλακές δεν μπορούν να αγνοηθούν.
Όπως είχε αναφέρει στη larissanet ο ποινικολόγος και πρώην Γενικός Γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής κ. Ευτύχης Φυτράκης: “ο υπερπληθυσμός προκαλεί, εξ αντικειμένου, απάνθρωπες συνθήκες, ενώ ακυρώνει προσπάθειες, από το προσωπικό αλλά και εξωτερικούς φορείς, για τη βελτίωση της καθημερινής ζωής «πίσω από τα σίδερα». Αυτό αποβαίνει σε βάρος της ασφάλειας των φυλακών και των ανθρώπων που δουλεύουν εκεί αλλά και της κοινωνίας”.
Το πρόβλημα του υπερπληθυσμού στις ελληνικές φυλακές είναι διαχρονικό και έχει φέρει στη χώρα μας αρκετές καταδίκες και πρόστιμα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για παραβίαση του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Πρόσφατα δημοσιεύτηκε η απόφαση «Γεωργαντζιάς κ.ά. κατά Ελλάδας», όπου το Δικαστήριο διαπιστώνει ομόφωνα παραβίαση του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, εξαιτίας του μόνιμου και σοβαρού υπερπληθυσμού στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Λάρισας.
Στην απόφαση του το ΕΔΔΑ επισημαίνει προηγούμενες δυσμενείς αποφάσεις του για τις Φυλακές Λάρισας, τα εθνικά στατιστικά στοιχεία και τις διαπιστώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων μετά από αυτοψία στις Φυλακές το 2013.
Η περίοδος αναφοράς στην υπόθεση «Γεωργαντζιάς κ.ά. κατά Ελλάδας» ήταν το 2017 μέχρι το 2019. Εκείνη την περίοδο αρχίζει να καταγράφεται ήδη μια αύξηση στον αριθμό των κρατουμένων σε πανελλαδικό επίπεδο ωστόσο τον Ιανουάριο του 2026 καταγράφηκαν ποσοστά που σπάνια ξαναεμφανίστηκαν τα τελευταία 23 χρόνια. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στατιστικά στα μέσα Ιουλίου ο αριθμός των κρατουμένων στην χώρα έφτασε τους 13.766 τη στιγμή που η χωρητικότητα είναι 10.763.
Η αύξηση είναι εμφανώς ανοδική από το 2025 με τον νομικό κόσμο να θεωρεί ως μια από τις βασικές αιτίες τις τροποποιήσεις στον Ποινικό Κώδικα(Ν 5090/2024) που τέθηκαν σε ισχύ από τον Μάιο του 2024.
Θ. Παπαλιάγκας: Οι ποινικοί νομοθέτες είναι μακριά από την πραγματικότητα
Όπως εξηγεί στη larissanet ο γνωστός Λαρισαίος δικηγόρος και αναπληρωτής τομεάρχης Θεσμών και Διαφάνειας του ΠΑΣΟΚ κ. Θωμάς Παπαλιάγκας οι κυριότεροι παράγοντες που οδηγούν στον υπερπληθυσμό είναι η αυστηροποίηση του Ποινικού Κώδικα και η οικονομική ανέχεια.
“Με τον Κώδικα του Φλωρίδη αυστηροποιήθηκαν πολύ τα πράγματα, δεδομένου ότι τώρα είναι αρκετά πιο δύσκολο να μετατραπεί ή να ανασταλεί μία πλημμεληματική ποινή. Έτσι, αναγκαστικά μπαίνουν να εκτίσουν ποινές άνθρωποι ακόμα και για λίγους μήνες. Αυτό συντελεί στον υπερπληθυσμό. Δεύτερον, πολλοί άνθρωποι δεν έχουν χρήματα να πληρώσουν καν τη μετατροπή κάποιων ποινών. Οπότε σε πολλούς ανθρώπους δεν μπορούν να εκτελεστούν οι μετατροπές των ποινών σε χρηματικές. Έτσι, όσοι δεν έχουν να πληρώσουν ή δεν έχουν δικαίωμα ή δυνατότητα για μετατροπή της ποινής τους σε κοινωφελή εργασία αναγκαστικά εκτίουν ακόμη και μικρές ποινές”.
Για το Κράτος Δικαίου και τον υπερπληθυσμό στις φυλακές ο κ. Παπαλιάγκας σχολιάζει: “Είναι πρόβλημα για το Κράτος Δικαίου ο υπερπληθυσμός των φυλακών. Το πρόβλημα όμως είναι δομικό της πολιτείας και αφορά πρώτα στην καλή νομοθέτηση. Όσο οι κανόνες δικαίου απέχουν από την πραγματικότητα τόσο θα γεμίζουν οι φυλακές. Αν δεν δει κατάματα ο ποινικός νομοθέτης την πραγματικότητα, θα τυποποιούνται ως αδικήματα πράξεις που στην πραγματική ζωή είναι συνήθεις πρακτικές και δεν είναι ουσιαστικά αδικήματα ούτε τα βλέπει έτσι ο κόσμος. Αντίθετα, άλλα πραγματικά αδικήματα δεν τυποποιούνται ως αδικήματα και απορρυθμίζουν την κοινωνία. Οι ποινικοί νομοθέτες είναι πολύ πίσω από τα πράγματα και μακριά από την πραγματικότητα”.
Το θέμα του υπερπληθυσμού τέθηκε πρόσφατα στον κ. Παπαλιάγκα και από σωφρονιστικούς υπαλλήλους του Καταστήματος Κράτησης Λάρισας, οι οποίοι είχαν ειδοποιήσει ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού ότι η κατάσταση έτεινε να καταστεί ανεξέλεγκτη, με σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια, προβλήματα στην εξασφάλιση κλινών και αυξανόμενη πίεση στο ήδη περιορισμένο προσωπικό.
“Καταρχάς εξαντλούνται και οι εξωτερικοί και οι εσωτερικοί φρουροί των φυλακών. Δεν έχουν ρεπό. Δουλεύουν πολύ περισσότερες ώρες από τις νόμιμες και πρακτικά έξι με επτά μέρες την εβδομάδα. Οι εσωτερικοί φρουροί ούτε πληρώνονται αρκετά καλά ούτε τους δίνει χρόνο η υπηρεσία για να ξεκουραστούν, δεν έχουν προσωπικό χρόνο. Είναι εκτεθειμένοι στους κρατουμένους και υπερβάλλουν εαυτούς για να μπορέσουν να λειτουργήσουν εύρυθμα οι φυλακές” αναφέρει ο κ. Παπαλιάγκας σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εσωτερικοί φρουροί επισημαίνοντας ακόμα το ζήτημα που υπάρχει για το αν πρέπει να υπαχθούν στο ειδικό μισθολόγιο των σωμάτων ασφαλείας.
“Για τους εξωτερικούς είναι ακόμα χειρότερα. Δουλεύουν 6 με 7 μέρες με εντολή της Διεύθυνσης των Φυλακών, συχνά 50 ώρες αντί για 35,5 και με αρκετές αιφνιδιαστικές μεταγωγές, γιατί έχουν την επιπλέον τεράστια ευθύνη της μεταγωγής στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο και της φρούρησής τους όχι μόνο των κρατουμένων στη φυλακή της Λάρισας αλλά και από άλλα οκτώ Σωφρονιστικά Καταστήματα που υπάγονται στην 5η Υγειονομική Περιφέρεια. Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με την χρηστή διοίκηση σε επίπεδο Διεύθυνσης Φυλακών. Υπάρχουν πολύ έντονα παράπονα από τους εργαζομένους και από την εσωτερική φρουρά και από την εξωτερική”.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
❝ ετικέτες ❞ #ΦΥΛΑΚΕΣ ΛΑΡΙΣΑΣ
