Διον. Μπόχτης: «Η Θεσσαλία διαθέτει εξαιρετικό δυναμικό γεωργικής ανάπτυξης – Άμεση η ανταπόκριση του Δήμου Λαρισαίων»
Του Γιώργου Φακή
Σπουδαία νέα προέκυψαν για τον αγροτικό κόσμο της Λάρισας -αλλά και της Θεσσαλίας γενικότερα- τις τελευταίες ημέρες, καθώς στην περιοχή του Μεζούρλου θα δημιουργηθεί το σύμπλεγμα των νέων υποδομών του Ινστιτούτου Βιο-Οικονομίας και Αγρο-Τεχνολογίας (ΙΒΟ) του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ). Το εν λόγω πρότζεκτ εντάσσεται στην πρωτοβουλία ΕΚΕΤΑ 2.0 και θα ολοκληρωθεί πλήρως το 2025.
Συγκεκριμένα, ο Δήμος Λαρισαίων παραχώρησε δημοτικό έκταση 70 στρεμμάτων, ώστε να προχωρήσει το έργο, η χρηματοδότηση του οποίου γίνεται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Οι υπογραφές σε ό,τι αφορά στο Μνημόνιο Συνεργασίας έχουν πέσει (μεταξύ του Δήμου και του ΕΚΕΤΑ) και το επόμενο διάστημα θα σημειωθούν εξελίξεις αναπτυξιακού χαρακτήρα, με γενικότερο θετικό αντίκτυπο για τη Θεσσαλία. Όπως έγινε γνωστό, έχει εγκριθεί προϋπολογισμός 5,7 εκατ. ευρώ, ώστε να δημιουργηθεί ένα σύμπλεγμα κτιριακών υποδομών έκτασης 2.300 τ.μ., ερευνητικών υποδομών αιχμής, business center και πρότυπου ψηφιακού κτιρίου.
Άξιο αναφοράς είναι, επίσης, το γεγονός ότι θα ανοίξουν νέες θέσεις εργασίας, ενώ στις εγκαταστάσεις που θα δημιουργηθούν στο Μεζούρλο θα συγκεντρώνονται οι ερευνητικές δραστηριότητες του Ινστιτούτου. Μάλιστα, όπως ανέφερε στην «Πολιτεία» ο διευθυντής του ΙΒΟ του ΕΚΕΤΑ, Δρ. Διονύσης Μπόχτης «η φυσική θέση της κύριας παραγωγής Έρευνας και Γνώσης είναι η περιοχή της Θεσσαλίας», δείχνοντας με αυτή τη φράση ότι η επιλογή της Λάρισας έγινε με ξεκάθαρη στόχευση, ενώ άμεση ήταν η θετική ανταπόκριση του Δήμου Λαρισαίων για την παραχώρηση της έκτασης.
Ο κ. Μπόχτης με δηλώσεις του στην «Π» τοποθετήθηκε για όλα όσο αφορούν στο πρότζεκτ, δίνοντας σημαντικές πληροφορίες για τις υποδομές που θα δημιουργηθούν λίγα χιλιόμετρα μακριά από το κέντρο της Λάρισας και αποτελέσουν ένα μεγάλο βήμα για την περαιτέρω εξέλιξη του πρωτογενούς τομέα και όχι μόνο.
Αναλυτικά τα όσα ανέφερε ο Διονύσης Μπόχτης:
Πώς έγινε η επιλογή της Θεσσαλίας και ειδικότερα της Λάρισας για την ανάπτυξη του συμπλέγματος των νέων υποδομών του Ινστιτούτου;
-Το Ινστιτούτο Βιο-οικονομίας και Αγρο-τεχνολογίας (ΙΒΟ) δημιουργήθηκε το 2017 ως μετεξέλιξη του Ινστιτούτου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (ΙΕΤΕΘ). Ως εκ τούτου η φυσική θέση της κύριας παραγωγής Έρευνας και Γνώσης του ΙΒΟ είναι η περιοχή της Θεσσαλίας. Παρόλα αυτά, ο βασικός λόγος της επιλογής της συγκεκριμένης «φυσικής» θέσης του ΙΒΟ είναι η σημαντικότητα της περιοχής στην Ελληνική Γεωργική Παραγωγή, δεδομένου ότι η Θεσσαλία ενσωματώνει ένα εξαιρετικό και ιδιαίτερα υψηλό δυναμικό γεωργικής ανάπτυξης. Όσον αφορά ειδικότερα στη θέση της Λάρισας, αυτό οφείλεται στην άμεση και ταχύτατη ανταπόκριση του Δήμου Λαρισαίων στην προοπτική μιας τέτοιας επένδυσης, τον οποίο και ευχαριστούμε ιδιαίτερα για την παραχώρηση της έκτασης των 70 στρεμμάτων στην περιοχή του Μεζούρλου όπου και θα αναπτυχθεί το σύμπλεγμα των υποδομών, αλλά και για τη συνεχή του στήριξη στο όλο εγχείρημα.
Τι περιλαμβάνει το όλο πρότζεκτ; Θα ήθελα να μας δώσετε βασικές πληροφορίες, αλλά και χρήσιμες λεπτομέρειες.
-Το έργο ανάπτυξης των ερευνητικών υποδομών του ΙΒΟ στη Λάρισα αποτελεί μέρος του έργου ΕΚΕΤΑ 2.0 το οποίο εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2021 υπό το πρίσμα του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0 από το Συμβούλιο Οικονομικών Δημοσιονομικών Θεμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υπό χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάπτυξης και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Στη βάση της δέσμευσης προς το Ταμείο Ανάκαμψης και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η ολοκλήρωση του έργου αναμένεται να λάβει χώρα στα τέλη του 2025.
Μέσα από το έργο ΕΚΕΤΑ 2.0 το ΙΒΟ αποκτά μια μοναδική ευκαιρία ενίσχυσης της αριστείας του Ινστιτούτου μέσω της κατασκευής κτιρίων και του εξοπλισμού τους με τον πλέον σύγχρονο επιστημονικό εξοπλισμό. Με το έργο αυτό αναμένεται εκθετική αύξηση της ικανότητάς του Ινστιτούτου να προσφέρει ερευνητικές υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας σε εταίρους από τον κόσμο της έρευνας, της βιομηχανίας και της γεωργικής ανάπτυξης, καθώς και να συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη της επιχειρηματικής καινοτομίας σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Το iBO-Hive (όπως ονομάζεται η υποδομή που θα αναπτυχθεί στη Λάρισα) θα αποτελέσει κυψέλη καινοτομίας, έρευνας και ανάπτυξης για όλους τους άξονες έρευνας του ΙΒΟ. Η υποδομή περιλαμβάνει:
• Υπερσύγχρονες κτιριακές υποδομές έκτασης 2.300 m2 στέγασης του επιστημονικού προσωπικού με πάνω από 250 θέσεις εργασίες επιστημόνων.
• Τρία θεματικά εργαστήρια που θα αποτελούν ένα οικοσύστημα διεπιστημονικών ερευνητικών μονάδων. 1) Agrο-Intel – Γεωργία έντασης γνώσης, Γεωργία Ακριβείας, Ευφυής Γεωργία, Ψηφιακή Γεωργία, Ρομποτική Γεωργία. 2) Agri-Zero – μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος μέσω ενεργειακά ευφυών συστημάτων, αξιολόγηση της αλληλεπίδρασης των δραστηριοτήτων της πρωτογενούς παραγωγής με το περιβάλλον. 3) Agri-Ergo – Εργονομία και Βιο-μηχανική στις γεωργικές εργασίες και την ποιότητα ζωής, αλληλεπίδραση ανθρώπων – μηχανών σε γεωργικά περιβάλλοντα, ανάπτυξη τεχνολογιών για την πρόγνωση και αξιολόγηση δυσλειτουργιών και βλαβών της ανθρώπινης εργασίας στη γεωργία.
• Πρότυπος ρομποτικός αγρός (i-ha) για εφαρμοσμένη έρευνα στη γεωργία του μέλλοντος. Η υποδομή θα αποτελέσει Ευρωπαϊκή πρωτοτυπία και θα λειτουργήσει ως χώρος μελέτης και ελέγχου των εφαρμογών των τεχνολογιών αιχμής στην γεωργία που θα αναπτύσσονται από τις ερευνητικές ομάδες του ΙΒΟ. Παράλληλα θα λειτουργήσει και ως χώρος επίδειξης για την διάχυση των αποτελεσμάτων από τις έρευνες και εφαρμογές των νέων τεχνολογιών.
• Agri-Business Centre, ένα κέντρο για τη διάχυση των αποτελεσμάτων της έρευνας και τη διασύνδεσή του Ινστιτούτου με τους παραγωγούς, τους γεωπόνους, τις εταιρείες ανάπτυξης τεχνολογιών και όλους τους εμπλεκόμενους ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς στην αγροτική και βιώσιμη ανάπτυξη.
Θα ανοίξουν νέες θέσεις εργασίας;
-Το ΙΒΟ έχει ήδη να επιδείξει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης έχοντας ήδη φτάσει το επίπεδο των σχεδόν 100 θέσεων εργασίας επιστημόνων και εξειδικευμένου τεχνικού προσωπικού με κύρια πηγή χρηματοδότησης τα ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα. Προφανώς και αναμένεται ότι οι υποδομές αυτές θα έχουν έναν επιταχυντικό ρόλο στην περαιτέρω ανάπτυξη του Ινστιτούτου. Επιπλέον, πρόκειται για τη δημιουργία ενός οικοσυστήματος, όπου πέρα των θέσεων εργασίας του ΙΒΟ, θα δημιουργηθεί πολλαπλασιαστική ζήτηση θέσεων μέσω των εταιρειών τεχνοβλαστού (spin-off) που θα προκύψουν από την εφαρμοσμένη έρευνα αλλά και τη συνεργασία του ΙΒΟ με τους παραγωγικούς φορείς – ένας από τους βασικότερους στόχους του Ινστιτούτου.
Ποια θα είναι τα οφέλη για τον αγροτικό κλάδο και τον πρωτογενή τομέα γενικότερα;
-Στην παρούσα οικονομική συγκυρία στην οποία έχει περιέλθει η χώρα μας, ο τομέας της γεωργίας δεν θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστος με τη μείωση της ζήτησης και τον περιορισμό των διαθέσιμων πόρων για τη στήριξη και την ανάπτυξή της. Παράλληλα, υφίσταται εντονότερα τις συνέπειες από την αστάθεια των αγορών, αλλά και τις επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή, που επιτείνει τον περιορισμό της απόδοσης των καλλιεργειών, την απώλεια παραγωγής και την περαιτέρω πτώση του αγροτικού εισοδήματος. Η αργή προσαρμογή σε σύγχρονους τρόπους άσκησης της γεωργίας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μη ικανοποιητική ενσωμάτωση νέων τεχνικών και τεχνολογιών στην παραγωγική διαδικασία. Η συνολική μείωση του κόστους παραγωγής -με ταυτόχρονη παραγωγή προϊόντων ποιότητας με την εισαγωγή καινοτομίας και ερευνητικών αποτελεσμάτων στην παραγωγική διαδικασία- μπορεί επίσης να οδηγήσει σε τόνωση/αύξηση της ανταγωνιστικότητας του πρωτογενή τομέα.
Παρόλα αυτά το ερώτημα που παραμένει είναι η μεταφορά και υιοθέτηση των τεχνολογιών αυτών από τον κόσμο της αγροτικής παραγωγής. Βασική αρχή του ΙΒΟ είναι διασύνδεσή του με την πραγματική παραγωγή. Η νέα του φυσική θέση θα δώσει την άμεση πρόσβαση των αποτελεσμάτων της εφαρμοσμένης έρευνας του Ινστιτούτου στην αγροτική παραγωγή.
Μέσω του ΙΒΟ που θα γίνει στη Λάρισα, ανοίγουν νέοι ορίζοντες για το μέλλον της παραγωγής;
-Η ακαδημαϊκή και ερευνητική υποδομή της Θεσσαλίας θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή για τον αγροδιατροφικό τομέα, δεδομένου ότι έχει ήδη δημιουργηθεί μία κρίσιμη μάζα ερευνητικού προσωπικού ιδιαίτερα υψηλού επιπέδου με γνώσεις συναφείς προς την περιφερειακή οικονομία. Προς αυτή την κατεύθυνση, το ΙΒΟ/ΕΚΕΤΑ είναι δυνατόν να συμβάλλει στην ανταγωνιστικότητα των αλυσίδων αξίας και την αύξηση της περιφερειακής προστιθέμενης αξίας μέσω του εκσυγχρονισμού των συντελεστών του αγροδιατροφικού συμπλέγματος, μέσα από διαδικασίες τεχνολογικής αναβάθμισης και καινοτομίας, αλλά και διεργασιακές, οργανωσιακές και προωθητικές καινοτομίες.
Πώς θα λειτουργήσει το όλο πρότζεκτ και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα;
-Όσον αφορά στο χρονοδιάγραμμα, στην παρούσα φάση οι κρίσιμες ημερομηνίες είναι οι εξής:
• Μέχρι τα μέσα του Μαΐου 2022 θα πρέπει να υποβληθούν προς έγκριση οι προμελέτες του ΙΒΟ/ΕΚΕΤΑ.
• Μέσα του Ιούλιου 2022 αναμένεται να ξεκινήσει η επιλεξιμότητα των δαπανών μελέτης και κατασκευής.
• Η δημοπράτηση και η ανάθεση στον ανάδοχο του έργου αναμένεται να γίνει στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2023.
Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε στην Κυριακάτικη «Πολιτεία Λαρισαίων»
Ο Δρ. Διονύσης Μπόχτης
