-Από την αίθουσα και τις παραστάσεις, στα αιτήματα και στον ξαφνικό διορισμό συνηγόρων
Φωτ. Θανάσης Καλιακούδας
Του Κωνσταντίνου Κοντοκώστα
Σε ακριβώς ένα μήνα από σήμερα (7/9) θα ανοίξει ξανά τις πόρτες του το Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στο συγκρότημα ΓΑΙΟΠΟΛΙΣ του για να υποδεχτεί δικηγόρους, συγγενείς θυμάτων, δημοσιογράφους, πολίτες και την σύνθεση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας που εκδικάζει την υπόθεση του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη όπου έχασαν την ζωή τους 57 άνθρωποι και τραυματίστηκαν εκατοντάδες ορισμένοι εκ των οποίων σοβαρά.
Την προηγούμενη Τρίτη 28 Ιουλίου ολοκληρώθηκε η τελευταία συνεδρίαση του δικαστηρίου πριν την διακοπή του Αυγούστου. Όταν θα επανέλθει το δικαστήριο την Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου, πολλά από τα θέματα που απασχόλησαν, τους τελευταίους πέντε περίπου μήνες, τους παράγοντες της δίκης θα είναι λυμένα με την έναρξη πλέον της αποδεικτικής διαδικασίας να είναι το ζητούμενο.
Με αφορμή την ολοκλήρωση του πρώτου αυτού σκέλους της δίκης που αφορούσε κυρίως πρακτικά και δικονομικά ζητήματα, η larissanet παρουσιάζει τις σημαντικότερες στιγμές της πολύκροτης δίκης.
Η αίθουσα
Το πρώτο ζήτημα που απασχόλησε το δικαστήριο ήταν η αίθουσα. Η δίκη διεξάγεται στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα του Συνεδριακού Κέντρου με ξεχωριστά δωμάτια για τις ανάγκες της δίκης και μια δεύτερη αίθουσα ακροατηρίου στο ισόγειο.
Στην πρώτη συνεδρίαση στις 23 Μαρτίου δικηγόροι και συγγενείς θυμάτων διαμαρτυρήθηκαν για το μικρό μέγεθος της αίθουσας που μετά βίας χωρούσε τους συνηγόρους. Μετά τις έντονες αντιδράσεις η πρώτη τροποποίηση έγινε με την αφαίρεση γυψοσανίδων και την ενοποίηση του χώρου του φουαγιέ με την κύρια δικαστική αίθουσα.
Η μεγαλύτερη όμως αλλαγή ήρθε τον Μάιο, όταν και το δικαστήριο διέκοψε για ένα μήνα προκειμένου να γίνουν εκτεταμένες αλλαγές στην αίθουσα. Έτσι αφού αφαιρέθηκαν και άλλοι χώροι το συνολικό εμβαδόν της αίθουσας διαμορφώθηκε από τα 283,75 τ.μ. στα 452,01 τ.μ. και προστέθηκαν περισσότερα έδρανα για τους δικηγόρους και καθίσματα για το κοινό ενώ διαμορφώθηκε και ένα ξεχωριστό σημείο με θέσεις για τους δημοσιογράφους.
Η υποστήριξη της κατηγορίας και το δημόσιο
Αφού διευθετήθηκε το θέμα της αίθουσας, το επόμενο ζήτημα ήταν οι παραστάσεις για την υποστήριξη της κατηγορίας. Αρχικά δήλωσαν παράσταση συγγενείς θυμάτων, τραυματίες και επιζήσαντες της σιδηροδρομικής τραγωδίας, Δικηγορικοί Σύλλογοι και το σωματείο των μηχανοδηγών, Πανελλήνια Ένωση Προσωπικού Έλξης.
Ωστόσο η παράσταση που προκάλεσε τις μεγαλύτερες αντιδράσεις για τις οικογένειες των θυμάτων και τους συνηγόρους τους ήταν αυτή του Ελληνικού Δημοσίου καθώς στρέφονταν μόνο κατά των τριών κατηγορούμενων σταθμαρχών και του τότε προϊσταμένου Επιθεώρησης του ΟΣΕ.
Οι συγγενείς και οι συνήγοροί τους αντέδρασαν τονίζοντας πως η παράσταση του Δημοσίου βγάζει από το “κάδρο” των ευθυνών τους άλλους 32 κατηγορούμενους και στρέφει την προσοχή στο κυβερνητικό “αφήγημα” και στη θεωρία του “ανθρώπινου λάθους” και όχι στην απουσία των συστημάτων ασφαλείας για τα οποία κατηγορούμενοι είναι υψηλόβαθμα στελέχη οργανισμών του ελληνικού σιδηροδρόμου.
Τελικά το δικαστήριο απέρριψε τις παραστάσεις των Δικηγορικών Συλλόγων, παρά τον αρχικό ενθουσιασμό των εκπροσώπων της Ολομέλειας, μετά την θετική εισαγγελική πρόταση, και έκανε δεκτή την παράσταση του Ελληνικού Δημοσίου.
Επίσης απέρριψε την δήλωση παράστασης του σωματείου και έκανε δεκτές τις δηλώσεις των συγγενών θυμάτων και τον τραυματιών.
Τα αιτήματα της ανάκρισης επανήλθαν στην δίκη
Μετά το στάδιο των δηλώσεων ακολούθησε το στάδιο των αιτημάτων με την πλευρά της υποστήριξης της κατηγορίας να υποβάλλει ποικίλα αιτήματα όπως την οπτικοακουστική κάλυψη και μετάδοση της δίκης, την κλήση νέων μαρτύρων, την αναβάθμιση των κατηγοριών και την άσκηση διώξεων για νέα αδικήματα.
Με την εξαίρεση των αιτημάτων για την κάλυψη της δίκης και της κλήσης νέων μαρτύρων, όλα τα υπόλοιπα αιτήματα είχαν τεθεί και κατά το στάδιο της κύριας ανάκρισης που διενεργούσε από τον Μάρτιο του 2023 μέχρι τον Αύγουστο του 2025 ο ειδικός εφέτης ανακριτής κ. Σωτήρης Μπακαΐμης.
Τα αιτήματα αφορούσαν την αναβάθμιση των κατηγοριών για τα δύο στελέχη της Hellenic Train που κατηγορούνται μόνο για πλημμελήματα και την δίωξη τους και για το κακούργημα της διατάραξης της ασφάλειας των συγκοινωνιών που αντιμετωπίζει η συντριπτική πλειοψηφία των υπολοίπων κατηγορουμένων, την μεταβολή της κατηγορίας της ανθρωποκτονίας από αμέλεια σε ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο και την άσκηση ποινικής δίωξης για τα αδικήματα της έκρηξης και της έκθεσης.
Τα συγκεκριμένα αιτήματα είχαν απορριφθεί κατά το στάδιο της ανάκρισης είτε με διάταξη του εφέτη ανακριτή είτε με βουλεύματα του Συμβουλίου Εφετών Λάρισας. Στη δίκη, το δικαστήριο επιφυλάχθηκε να αποφανθεί για μετά το πέρας της αποδεικτικής διαδικασίας ή κατά τη διάρκεια της αν προκύψει κάποιο νέο στοιχείο. Να σημειωθεί πως παρόμοια ήταν και η εισαγγελική πρόταση.
Και ξαφνικά κατηγορούμενος χωρίς δικηγόρο
Στις αρχές Ιουλίου και ενώ η υπόθεση ήταν ήδη στον τέταρτο μήνα, στα αυτιά της προέδρου έφτασε μια πληροφορία πως ένας εκ των 36 κατηγορουμένων δεν είχε νομική εκπροσώπηση. Όταν η πρόεδρος κάλεσε τον συγκεκριμένο κατηγορούμενο – υπάλληλος της ΕΡΓΟΣΕ- να διευκρινίσει τι ισχύει, ο τελευταίος πράγματι επιβεβαίωσε πως λόγω οικονομικής δυσχέρειας επιθυμεί τον διορισμό δικηγόρου από το δικαστήριο.
Σε εκείνο το σημείο η εύλογη απορία των υπολοίπων συνηγόρων ήταν αν εξαιτίας αυτού του διορισμού θα υπάρξει μεγαλύτερη καθυστέρηση στη δίκη λόγω αναγκαστικής διακοπής για να μελετήσει ο διορισμένος συνήγορος τη δικογραφία.
Κάτι τέτοιο όμως δεν έγινε καθώς το δικαστήριο είχε προβλέψει για το ενδεχόμενο της νομικής εκπροσώπησης και είχε έτοιμη λίστα με δικηγόρους από τον Δικηγορικό Σύλλογο Λάρισας, που θα μπορούσαν να μπουν στην υπόθεση αν προέκυπτε ανάγκη.
Μάλιστα προκειμένου να ανταπεξέλθουν στον όγκο της δικογραφίας το δικαστήριο όρισε τρεις συνηγόρους για τον κατηγορούμενο που είναι και το μέγιστο επιτρεπτό για υποθέσεις κακουργημάτων. Από τη στιγμή δε που οι συνήγοροι δεν ζήτησαν διακοπή για να μελετήσουν τη δικογραφία, η δίκη προχώρησε κανονικά χωρίς άλλη καθυστέρηση.
Αίτημα αναβολής λόγω Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Αφού τακτοποιήθηκαν πλέον τα ζητήματα με τα αιτήματα των συνηγόρων υποστήριξης της κατηγορίας και του ορισμού συνηγόρων σε κατηγορούμενο ήρθε η στιγμή να “ακουστεί” η πλευρά της υπεράσπισης.
Κάποιοι συνήγοροι υπεράσπισης για λόγους οικονομίας της δίκης ανέπτυξαν τους αυτοτελείς τους ισχυρισμούς πριν την απαγγελία της κατηγορίας από την εισαγγελέα. Άλλοι υπέβαλλαν αιτήματα με σημαντικότερο αυτό που αφορούσε την αναβολή της δίκης.
Το αίτημα υπέβαλαν συνήγοροι υπεράσπισης κατηγορουμένων στελεχών της ΕΡΓΟΣΕ οι οποίοι είναι επίσης κατηγορούμενοι στην δικογραφία που χειρίζεται το ελληνικό κλιμάκιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την Σύμβαση 717. Οι συνήγοροι ζήτησαν την αναβολή ή την αναστολή της δίκης στην βάση του άρθρου 59 -παράγραφος 1- του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας που αναφέρει πως “Όταν η απόφαση σε ποινική δίκη εξαρτάται από άλλη υπόθεση για την οποία έχει ασκηθεί ποινική δίωξη, η πρώτη αναβάλλεται ωσότου εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση στη δεύτερη δίκη”.
Ζήτησαν δηλαδή να αναβληθεί η δίκη στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας μέχρι να εκδικαστεί πρώτα η δίκη από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αν τελικά παραπεμφθούν σε δίκη οι κατηγορούμενοι.
Το αίτημα απορρίφθηκε από το δικαστήριο όπως απορρίφθηκαν και οι ενστάσεις
ακυρότητας του κλητηρίου θεσπίσματος και το αίτημα να κηρυχθεί απαράδεκτη η ποινική δίωξη σε βάρος πρώην προέδρου της ΕΡΓΟΣΕ λόγω εκκρεμοδικίας. Επίσης απορρίφθηκαν οι ενστάσεις απαραδέκτου της ποινικής δίωξης λόγω δεδικασμένου για συγκεκριμένους κατηγορούμενους της ΕΡΓΟΣΕ.
Η απαγγελία της κατηγορίας και η επόμενη μέρα
Η αυλαία στη δίκη πριν την διακοπή του Αυγούστου έπεσε την Τετάρτη 28 Ιουλίου με την απαγγελία της κατηγορίας από την εισαγγελέα.
Συνολικά κατηγορούμενοι στην υπόθεση είναι 36 άτομα στελέχη και υπάλληλοι του ΟΣΕ της ΕΡΓΟΣΕ, του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών, της Hellenic Train και της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων για παραλείψεις που έχουν να κάνουν με την υλοποίηση τη σύμβασης 717, την εποπτεία του σιδηροδρομικού δικτύου, την μετάταξη του σταθμάρχη, την λειτουργία στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Λάρισας το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου και την έλλειψη μέτρων ασφαλείας στο επίδικο κομμάτι της σιδηροδρομικής γραμμής Λάρισα – Νέοι Πόροι.
Πέντε είναι τα αδικήματα για τα οποία κατηγορούνται κατά περίπτωση. Για το κακούργημα της επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς με ενδεχόμενο δόλο, με επικίνδυνες για την ασφάλεια της συγκοινωνίας πράξεις, από τις οποίες μπορούσε να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα και κίνδυνος για ανθρώπους και που είχε ως αποτέλεσμα: α) τον θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων, β) τη βαριά σωματική βλάβη περισσότερων ανθρώπων και γ) τη σημαντική βλάβη σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας, τελεσθείσα και κατ’ εξακολούθηση και από κοινού κατηγορούνται 33 άτομα.
Για τα τρία πλημμελήματα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια κατά συρροή, της βαριάς σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο κατά συρροή και της απλής σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο κατά συρροή κατηγορούνται 35 άτομα. Για το πλημμέλημα της παράβασης καθήκοντος κατηγορούνται 3 άτομα.
Η εισαγγελέας ξεκίνησε την απαγγελία των κατηγοριών από τον πρώτο κατηγορούμενο, τον σταθμάρχη της βραδινής βάρδιας ο οποίος δεν προέβη σε αυτόματη χάραξη και δεν ρύθμισε σωστά χειροκίνητα την κυκλοφορία, ούτε έλεγξε τον τοπικό πίνακα χειρισμού ώστε να βεβαιωθεί ότι η επιβατική αμαξοστοιχία κινείται στην γραμμή ανόδου και όχι στην γραμμή καθόδου όπως έγινε το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου. Μαζί με τον σταθμάρχη κατηγορούνται και οι δύο συνάδελφοι του από την απογευματινή βάρδια οι οποίοι αποχώρησαν πριν την ολοκλήρωση της βάρδιας τους αφήνοντας μόνο του τον σταθμάρχη να ρυθμίσει την κυκλοφορία. Επίσης κατηγορείται ο τότε προϊστάμενος του Τμήματος Επιθεώρησης Λάρισας της Υπηρεσίας Υποστήριξης Κυκλοφορίας Κεντρικής και Νοτίου Ελλάδας της Διεύθυνσης Κυκλοφορίας του ΟΣΕ, ο οποίος τοποθέτησε τον σταθμάρχη στη βραδινή βάρδια και ενώ σύμφωνα με το κατηγορητήριο γνώριζε ότι ήταν άπειρος για ένα τέτοιο πόστο. Επίσης κατηγορούνται δύο μέλη της επιτροπής μετατάξεων του ΟΣΕ και ο πρόεδρος του ΟΣΕ που ενέκριναν το 2022 την μετάταξη του σταθμάρχη στο πλαίσιο της κινητικότητας και ενώ ο ίδιος ξεπερνούσε το ηλικιακό όριο που είχε τεθεί και επιπλέον δεν ήταν ειδικός στον τομέα μεταφορών και οδικής ασφάλειας.
Οι παραλείψεις που αποδίδονται σε δέκα στελέχη του ΟΣΕ, πρώην πρόεδροι και διευθύνοντες σύμβουλοι του Οργανισμού, Διευθυντές Διευθύνσεων Σιδηροδρομικών Συστημάτων και Γενικοί Διευθυντές Γενικής Διεύθυνσης Δικτύου, έχουν να κάνουν μεταξύ άλλων με την μη επισκευή των βλαβών που αφορούσαν την λειτουργία της σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης στο επίδικο τμήμα του σιδηροδρομικού δικτύου μεταξύ Σιδηροδρομικού Σταθμού Λάρισας και Σιδηροδρομικού Σταθμού Νέων Πόρων, με την παράλειψη επιβολής εγκυκλίου βραδυπορίας για τον περιορισμό της ταχύτητας των αμαξοστοιχιών στο συγκεκριμένο τμήμα και για την παράλειψη ορισμού δύο σταθμαρχών στην βραδινή βάρδια του Σιδηροδρομικού Σταθμού Λάρισας.
Για 16 στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ – τρεις πρώην πρόεδροι, αντιπρόεδροι και διευθύνοντες σύμβουλοι ένας Διευθυντής Έργων, δύο Προϊστάμενοι Διεύθυνσης Έργων, επιβλέποντες μηχανικοί και επιβλέποντες σιδηροδρομικών συστημάτων από το 2016 μέχρι την 28η Φεβρουαρίου του 2023- οι παραλείψεις αφορούν την μη ολοκλήρωση της σύμβασης 717 που είχε ως αντικείμενο την “Ανάταξη και Αναβάθμιση του συστήματος Σηματοδότησης- Τηλεδιοίκησης και Αντικατάστασης 70 Αλλαγών Τροχιάς σε Εντοπισμένα Τμήματα του Άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Προμαχώνας (πλην τμήματος Τιθορέα – Δομοκός)” με τις εφτά συνολικές παρατάσεις που δόθηκαν και μια συμπληρωματική σύμβαση.
Από τους φορείς εποπτείας του ελληνικού σιδηροδρόμου παραπέμφθηκε η πρώην πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων και από το υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών παραπέμφθηκαν ένας πρώην αναπληρωτής Προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Μεταφορών και η τότε Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Σιδηροδρομικών Μεταφορών. Μερικές από τις παραλείψεις που τους αποδίδονται είναι ότι δεν προέβησαν σε συστάσεις και υποδείξεις στον ΟΣΕ για την συντήρηση και ανάταξη στο επίδικο κομμάτι του σιδηροδρομικού δικτύου και δεν επέβαλλαν διοικητικές κυρώσεις.
Για το σύστημα ραδιοεπικοινωνίας GSM-R κατηγορούνται από την Hellenic Train μόνο για πλημμελήματα o τότε Διευθύνων Σύμβουλος και ο Τεχνικός Διευθυντής της εταιρίας.
Την Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου θα τοποθετηθούν οι κατηγορούμενοι επί των κατηγοριών που απήγγειλε η εισαγγελέας. Αφού γίνει αυτό η πρόεδρος θα γνωστοποιήσει τη λίστα των μαρτύρων του κατηγορητηρίου και αυτών που πρότεινε η πλευρά της υποστήριξης της κατηγορίας και η πλευρά της υπεράσπισης των κατηγορουμένων.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
❝ ετικέτες ❞ #ΔΙΚΗ ΓΙΑ ΤΕΜΠΗ
