Η παραδοσιακή διαδικασία της κοινωνικής κινητικότητας, από την εργατική τάξη στη μεσαία τάξη, είναι μία από τις «κεφαλαιοποιητικές» εργασίες στις ελεύθερες οικονομίες – με την έννοια πως ο χρόνος και οι αποταμιεύσεις επενδύονται στην υψηλή εκπαίδευση, με αποτέλεσμα να «κεφαλαιοποιείται» η μελλοντική εργασία, αυξάνοντας την παραγωγικότητα.

Δυστυχώς η διαδικασία αυτή όχι μόνο έχει σταματήσει στην Ελλάδα αλλά, πολύ χειρότερα, η υφιστάμενη εργασία υψηλής παραγωγικότητας μεταναστεύει στο εξωτερικό (brain drain) – οπότε η χώρα χάνει όλες τις επενδύσεις της σε έμψυχο δυναμικό (εκτιμώνται στις 200.000 € ανά άτομο), μειώνεται η παραγωγικότητα της εργασίας και τελικά καταρρέει η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας (οπότε οι μισθοί, οι επενδύσεις κλπ.).

Είναι χαρακτηριστικό εδώ αυτό που είπε το γραφείο προϋπολογισμού της Βουλής για την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 830 € – δηλαδή περίπου κατά 10% από το 2009 (!), όταν ο πληθωρισμός έχει μειώσει κατά πολύ την αγοραστική αξία των 830 € σχετικά με τότε. Όπως ανέφερε, «η αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 6,4% βρίσκεται οριακά μέσα στις δυνατότητες της οικονομίας, αν δεν τις ξεπερνάει»! Αυτήν την οικονομία έχουμε – κατάντημα δυστυχώς.

Το κεφάλαιο τώρα σε μία οικονομία της πληροφορίας, όπως είναι σήμερα οι περισσότερες δυτικές και όχι μόνο, δεν περιορίζεται στα μετρητά χρήματα, στη γη ή στα μηχανήματα – αφού οι γνώσεις και οι δεξιότητες συνιστούν κεφάλαιο, καθώς επίσης οι σχέσεις με μέντορες, προμηθευτές, δανειστές, συναδέλφους, επενδυτές κλπ.

Ο δεύτερος τρόπος δε αξιοποίησης της εργασίας, είναι η εξοικονόμηση χρημάτων και η επένδυση τους σε περιουσιακά στοιχεία που είτε παράγουν εισόδημα, είτε κερδίζουν σε αξία – όπως μία μικρή επιχείρηση, ένα σπίτι, η γη, η μίσθωση ακινήτων και τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία (ομόλογα, μετοχές με μερίσματα ή με προοπτικές ανόδου της τιμής τους κλπ.).

Περαιτέρω, ο λιτός, επενδυτικός, μακροπρόθεσμος προγραμματισμός και η αναβαλλόμενη κατανάλωση, είναι απαραίτητες προϋποθέσεις όσον αφορά την κεφαλαιοποίηση της εργασίας – αφού έτσι μετατρέπεται η εργασία σε περιουσιακά στοιχεία που παράγουν εισόδημα ή υπεραξίες. Όσο λοιπόν η ιδιοκτησία ενός νοικοκυριού περιουσιακών στοιχείων που παράγουν μη δεδουλευμένο εισόδημα αυξάνεται, τόσο αυξάνεται το εισόδημα και ο πλούτος του.

Το γεγονός αυτό με τη σειρά του αυξάνει την οικονομική ασφάλεια του νοικοκυριού και δημιουργεί ένα «κομπόδεμα» που μπορεί να μεταφερθεί στην επόμενη γενιά – βελτιώνοντας τη δική της αφετηρία και την ασφάλεια της, μέσω της κληρονομιάς περιουσιακών στοιχείων που παράγουν κεφαλαιακό εισόδημα.

Από την άλλη πλευρά, όσο η παραγωγικότητα αυξάνει την αξία της εργασίας, (σημειώνοντας πως η παραγωγικότητα είναι συνάρτηση των επενδύσεων που έχουν καταρρεύσει προ πολλού στην Ελλάδα, μαζί με το σχηματισμό παγίου κεφαλαίου), η μεσαία τάξη μπορεί να αξιοποιήσει τα μελλοντικά κέρδη της (μισθοί) σε περιουσιακά στοιχεία – δανειζόμενη χρήματα για να αγοράσει ένα σπίτι κοκ.

Εάν τώρα το ενυπόθηκο δάνειο είναι σταθερού επιτοκίου και το εισόδημα αναμένεται να αυξηθεί με την άνοδο της παραγωγικότητας, τότε πρόκειται για μία κατάσταση «win-win» – με την έννοια πως το κεφάλαιο κερδίζει μία προβλέψιμη, χαμηλού κινδύνου απόδοση από την υποθήκη, λόγω της ανόδου της τιμής του σπιτιού, ενώ το νοικοκυριό της μεσαίας τάξης έχει μερίδιο σε ένα οικογενειακό σπίτι.

Εν προκειμένω (σημειώνοντας πως δεν πρέπει να δανείζεται ποτέ κανείς για καταναλωτικούς σκοπούς αλλά μόνο για επενδυτικούς, αφού μόνο έτσι μπορεί να κερδίσει την αποπληρωμή του δανείου του μαζί με τους τόκους), το σπίτι είναι ένα περιουσιακό στοιχείο που λειτουργεί ως μηχανισμός αποταμίευσης – επειδή οι δόσεις ξεπληρώνουν σταδιακά το χρέος και αυξάνουν τα «ίδια κεφάλαια» του νοικοκυριού.

Δυστυχώς όμως, οι παραπάνω διαδικασίες της κεφαλαιοποίησης της μεσαίας τάξης έχουν σταματήσει σε αρκετές χώρες και κυρίως στην Ελλάδα, όπως αναφέραμε – στην οποία έχει ξεκινήσει προ πολλού η αντίστροφη διαδικασία, η αποκεφαλαιοποίηση της μεσαίας τάξης που συνεχίζεται με αυξανόμενους ρυθμούς.

Τα σπίτια πλειστηριάζονται ή πωλούνται, οι αποταμιεύσεις είναι αρνητικές, η εκπαίδευση βαδίζει από το κακό στο χειρότερο κοκ. – οπότε, εάν δεν αλλάξει η τάση, το χρεοκοπημένο οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο δηλαδή, η μεσαία τάξη μαζί με τη δημοκρατία και τη χώρα, θα οδηγηθούν στον αφανισμό.

Vassilis Viliardos

❝ ετικέτες ❞ #ΜΕΣΑΙΑ ΤΑΞΗ