Στην Ελλάδα μειώνονται συνεχώς τα κονδύλια για την αποκατάσταση των καμένων δασών και το αποτέλεσμα είναι αποκαρδιωτικό

Ηέκταση που κάηκε στην Ελλάδα το 2023, ως ποσοστό της συνολικής έκτασης της χώρας, ήταν υπερτριπλάσια του ετήσιου μέσου όρου της περιόδου 2000-2022». Αυτό διαπιστώνει και καταγράφει έκθεση του ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για τις πυρκαγιές στις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα στα μέσα Ιουνίου.

Η ιδιαίτερα καταστροφική πυρκαγιά στη Χίο πριν από μερικές ημέρες, αλλά και οι μικρότερες που εκδηλώθηκαν στη διάρκεια του πρόσφατου καύσωνα υπενθύμισαν με τον πιο δραματικό τρόπο ότι ο μηχανισμός δασοπροστασίας και δασοπυρόσβεσης στην Ελλάδα πάσχει σημαντικά. Ακόμα χειρότερα είναι τα πράγματα με την αποκατάσταση των περιοχών που καίγονται, καθώς σύμφωνα με την προαναφερθείσα πρόσφατη έκθεση του ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου η χώρα μας είναι ίσως η μοναδική που συρρικνώνει συνεχώς σε απόλυτους αριθμούς τα κονδύλια για την αποκατάσταση των καμένων περιοχών. Κάθε χρόνο εκδηλώνονται στην Ε.Ε. πάνω από 1.000 μεγάλες δασικές πυρκαγιές που κατακαίουν κατά μέσο όρο περισσότερα από 350.000 εκτάρια.

ADVERTISING

Η χρηματοδότηση

Στην περίπτωση της Ελλάδας και της Πορτογαλίας, σύμφωνα με την έκθεση, η πρόσθετη εφάπαξ χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό Ανθεκτικότητας και Ανάπτυξης (ΜΑΑ) είναι σημαντική σε σύγκριση με τη συνολική χρηματοδότηση από τα τακτικά χρηματοδοτικά μέσα [ΕΓΤΑΑ, Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και Ταμείο Συνοχής] κατά την περίοδο 2014-2020. Όσον αφορά την Ελλάδα, και καθώς οι πρώτες πληρωμές είχαν πραγματοποιηθεί μόλις το 2020, τον Μάιο του 2024 είχε καταβληθεί κάτι λιγότερο από το 10% των προγραμματισμένων κονδυλίων. Οι ελληνικές Αρχές απέδωσαν τα χαμηλά ποσοστά απορρόφησης κονδυλίων του ΕΓΤΑΑ εν μέρει στη χρηματοδότηση από τον ΜΑΑ και εν μέρει στην ανεπαρκή στελέχωση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στις δυσκολίες χρήσης των πλατφορμών για τα έργα του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης και στη μη εξοικείωση των δασικών υπηρεσιών με τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων.

Περικοπές στην αναδάσωση

Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, το 2023 η Ελλάδα τροποποίησε και αύξησε τα κονδύλια για δράσεις πρόληψης των δασικών πυρκαγιών σε σχέση με το αρχικό σχέδιο του 2021. Ως αποτέλεσμα της μεταβολής αυτής τα κονδύλια για δασοκομικές εργασίες υπό τη διαχείριση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπερδιπλασιάστηκαν. Κι ενώ τα κονδύλια για δράσεις αναδάσωσης μειώθηκαν στο 1/4, προβλέφθηκε νέος προϋπολογισμός για μέτρα πρόληψης, ύψους 470 εκατ. ευρώ.

Εντυπωσιακό είναι, επίσης, το καταγεγραμμένο στην έκθεση στοιχείο του μηδενισμού του κονδυλίου ύψους 24 εκατ. ευρώ για την ανακατασκευή και τη λήψη μέτρων ασφαλείας σε εγκαταλελειμμένα εργοστάσια. Σύμφωνα με τις κυβερνητικές δεσμεύσεις τις οποίες καταγράφει η έκθεση στην Ελλάδα, οι εργασίες πρόληψης, όπως ο καθαρισμός δασών, η συντήρηση δασικών οδών και υφιστάμενων αντιπυρικών ζωνών και η δημιουργία μεικτών αντιπυρικών ζωνών, αναμένεται να καλύψουν περισσότερα από 100.000 εκτάρια (470 εκατ. ευρώ). Αυτά βεβαίως επί χάρτου…

Ο «σχεδιασμός» της κυβέρνησης

Το υφιστάμενο σχέδιο αντιπυρικής προστασίας των δασών είναι του 2015 (!) και το οποίο εστίαζε τότε στην πρόληψη. Μετά το 2020 το σχέδιο δράσης δεν έχει επικαιροποιηθεί (!), όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση. Ως συνέχεια, τα περιφερειακά σχέδια προστασίας των δασών προβλέπεται να ολοκληρωθούν από την κυβέρνηση Μητσοτάκη (χωρίς ακόμη να έχουν γνωστοποιηθεί…) το 2025. Από την άλλη, υπάρχει ως σχεδιασμός επί χάρτου η Εθνική Στρατηγική για τα Δάση 2018-2038, η οποία περιλαμβάνει ειδικούς στόχους για την αντιπυρική προστασία των δασών και κατευθύνσεις δράσεων για την προστασία από τις δασικές πυρκαγιές. Συμπληρώνεται από το σχέδιο δράσης 2019-2021, το οποίο καλύπτει τις δράσεις, την παρακολούθηση και τον προϋπολογισμό. Έκτοτε δεν έχουν εγκριθεί περαιτέρω σχέδια, όπως σημειώνεται στην έκθεση.

Πρόληψη και «μεγάλα κονδύλια»

Παρότι η κυβέρνηση το 2024 ανακοίνωσε με τυμπανοκρουσίες το σχέδιο «Αιγίς» για αγορά νέων εναέριων πυροσβεστικών μέσων αλλά και πυροσβεστικών οχημάτων, συνολικής αξίας 2,1 δισ. ευρώ, επί του πεδίου τα αποτελέσματα μέχρι στιγμής είναι πενιχρά και αυτό δυστυχώς στην περίπτωση της Ελλάδας αποδεικνύεται και φέτος. Είναι παραπάνω από εμφανές ότι η κυβερνητική προσπάθεια εντοπίζεται κυρίως σε μεγάλες παραγγελίες υψηλής αξίας, ενώ όλοι σχεδόν οι διαγωνισμοί για την αναδάσωση καμένων περιοχών, που κοστίζουν 100 φορές λιγότερο από την αγορά νέου εξοπλισμού, έχουν αποβεί άγονοι.

Είμαστε πρωταθλητές

Σύμφωνα με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ε.Ε. (EFFIS / EE), η Ελλάδα, όπου το 2024 κάηκαν συνολικά 444.500 στρέμματα αγροτοδασικών εκτάσεων, είναι μεταξύ των 27 κρατών-μελών πρωταθλήτρια στις καμένες εκτάσεις, ενώ καταλαμβάνει την 5η θέση μεταξύ των κρατών της Ευρώπης (κράτη εντός και εκτός Ε.Ε.) και των αντίστοιχων της Μεσογείου (Β. Αφρική και Μέση Ανατολή). Στις τέσσερις πρώτες θέσεις κατατάσσονται η Ουκρανία (9.105.510 στρέμματα), η Τουρκία (1.200.890), η Βόρεια Μακεδονία (951.810) και η Αλβανία (466.230).

Η περσινή ήταν για την Ελλάδα η δεύτερη συνεχόμενη χρονιά «πρωταθλητισμού» στις πυρκαγιές. Και το 2023 εκδηλώθηκαν 174 πυρκαγιές, με συνέπεια να καούν 175.759 εκτάρια, όταν η Γαλλία είχε 675 περιστατικά, αλλά τα εκτάρια που κάηκαν ήταν μόλις 27.872! Η Ιταλία είχε πολλές πυρκαγιές (1.378), με 107.231 καμένα εκτάρια. Το 2023 στην Ελλάδα κάηκε το 1/3 της συνολικής έκτασης στην Ευρώπη. Δεύτερη χειρότερη χρονιά -από το 2010 και μετά, σύμφωνα με τους πίνακες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής- είναι το 2021 επί κυβέρνηση Μητσοτάκη.

❝ ετικέτες ❞ #ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ