Η NASA παρουσίασε μια φαντασμαγορική τρισδιάστατη απεικόνιση του ουρανού, αποκαλύπτοντας εκατοντάδες εκατομμύρια γαλαξίες σε αόρατα μήκη κύματος
Έναν εντυπωσιακό, τρισδιάστατο χάρτη ολόκληρου του σύμπαντος παρουσίασε η NASA, ανοίγοντας νέους δρόμους στην κατανόηση της εξέλιξης των γαλαξιών και των θεμελιωδών δομών του κοσμικού χώρου. Ο χάρτης δημιουργήθηκε από το διαστημικό τηλεσκόπιο SPHEREx, το οποίο «βλέπει» σε 102 μήκη κύματος υπέρυθρου φωτός, αποκαλύπτοντας εκατοντάδες εκατομμύρια γαλαξίες και φωτίζοντας μυστήρια που ξεκινούν από τα πρώτα κλάσματα του δευτερολέπτου μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Στην πρώτη ολοκληρωμένη χαρτογράφηση ολόκληρου του ουρανού προχώρησε η NASA, αξιοποιώντας τις δυνατότητες του διαστημικού τηλεσκοπίου SPHEREx. Το αποτέλεσμα είναι μια εντυπωσιακή, τρισδιάστατη απεικόνιση του σύμπαντος, στην οποία αποκαλύπτονται κοσμικά νέφη σκόνης σε αποχρώσεις του κόκκινου, περιοχές υδρογόνου σε έντονο μπλε, καθώς και άστρα που εμφανίζονται σε λευκούς, πράσινους και γαλάζιους τόνους.
Η πανοραμική εικόνα δεν περιορίζεται στα χρώματα που μπορεί να αντιληφθεί το ανθρώπινο μάτι. Αντιθέτως, βασίζεται στην ικανότητα του SPHEREx να καταγράφει υπέρυθρα μήκη κύματος, αποκαλύπτοντας δεκάδες αποχρώσεις αόρατες για τον άνθρωπο. Μέσα από αυτά τα δεδομένα, οι επιστήμονες αποκτούν ένα πολύτιμο εργαλείο για τη μελέτη της δομής και της εξέλιξης του σύμπαντος.
Τα διαφορετικά χρώματα λειτουργούν ως «κοσμικός χάρακας», επιτρέποντας στους αστρονόμους να υπολογίσουν την απόσταση εκατοντάδων εκατομμυρίων γαλαξιών από τη Γη. Η τρισδιάστατη χαρτογράφηση δείχνει πώς αυτοί οι γαλαξίες κατανέμονται στον χώρο, αποκαλύπτοντας μοτίβα και συγκεντρώσεις σε τεράστιες κλίμακες. Οι πιο απομακρυσμένοι γαλαξίες εμφανίζονται πιο κόκκινοι, ενώ όσοι βρίσκονται πιο κοντά αποτυπώνονται σε μπλε αποχρώσεις, εξαιτίας της λεγόμενης «κόκκινης μετατόπισης», ενός φαινομένου που σχετίζεται με τη διαστολή του σύμπαντος.
Τα δεδομένα που συλλέγονται από το SPHEREx, το οποίο τέθηκε σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη τον Μάρτιο, αναμένεται να ρίξουν φως στο πώς μεταβλήθηκαν οι γαλαξίες κατά τη διάρκεια σχεδόν 14 δισεκατομμυρίων ετών κοσμικής ιστορίας. Παράλληλα, οι επιστήμονες ελπίζουν ότι θα αντλήσουν νέες πληροφορίες για την προέλευση των βασικών συστατικών της ζωής στον Γαλαξία μας.
Σύμφωνα με τη NASA, τα 102 διαφορετικά μήκη κύματος υπέρυθρου φωτός που καταγράφει το τηλεσκόπιο είναι πανταχού παρόντα στο σύμπαν, παρότι δεν είναι ορατά στον άνθρωπο. Η παρατήρηση ολόκληρου του ουρανού με αυτή τη μεθοδολογία δίνει τη δυνατότητα απάντησης σε θεμελιώδη ερωτήματα, ακόμη και για γεγονότα που συνέβησαν απειροελάχιστα κλάσματα του δευτερολέπτου μετά τη Μεγάλη Έκρηξη και επηρέασαν την τρισδιάστατη κατανομή των γαλαξιών.
Παρότι και το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb λειτουργεί στο υπέρυθρο φάσμα, το πεδίο παρατήρησής του είναι σημαντικά μικρότερο. Μέχρι σήμερα, καμία αποστολή δεν έχει επιχειρήσει χαρτογράφηση ολόκληρου του ουρανού σε τόσο μεγάλο εύρος χρωμάτων όσο το SPHEREx.
Το SPHEREx, του οποίου το όνομα προέρχεται από τα αρχικά της αποστολής «Φασματοφωτόμετρο για την Ιστορία του Σύμπαντος, την Εποχή της Επαναϊονισμού και τον Εξερευνητή Πάγων», κινείται σε τροχιά περίπου 400 μίλια πάνω από τη Γη. Κάνει περίπου 14,5 περιφορές ημερησίως, καταγράφοντας χιλιάδες εικόνες κάθε μέρα, ενώ μετατοπίζεται συνεχώς ώστε να καλύψει ολόκληρο τον ουράνιο θόλο.
Κατά τη διετή διάρκεια της αποστολής του, το τηλεσκόπιο θα ολοκληρώσει συνολικά τέσσερις πλήρεις σαρώσεις του ουρανού, συγκεντρώνοντας στοιχεία για περισσότερους από 450 εκατομμύρια γαλαξίες και πάνω από 100 εκατομμύρια άστρα στον Γαλαξία μας.
Η λειτουργία του βασίζεται σε έξι ανιχνευτές, καθένας από τους οποίους διαθέτει ειδικό φίλτρο με 17 διαφορετικές χρωματικές ζώνες. Έτσι, κάθε λήψη περιλαμβάνει 102 ξεχωριστά χρώματα, μετατρέποντας κάθε χάρτη του ουρανού σε ένα σύνολο 102 επιμέρους χαρτών. Αυτή η πολυχρωματική προσέγγιση επιτρέπει ακριβέστερους υπολογισμούς αποστάσεων και μια πρωτοφανή τρισδιάστατη απεικόνιση της κοσμικής κατανομής.
Η αποστολή υλοποιείται υπό τη διαχείριση του Jet Propulsion Laboratory της NASA στο Caltech, ενώ το τηλεσκόπιο και το διαστημικό σκάφος κατασκευάστηκαν από την BAE Systems. Στην επιστημονική ανάλυση των δεδομένων συμμετέχουν ερευνητές από δέκα ιδρύματα στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Νότια Κορέα και την Ταϊβάν. Το συνολικό κόστος της αποστολής εκτιμάται στα 488 εκατομμύρια δολάρια.
Τα δεδομένα επεξεργάζονται και αρχειοθετούνται στο IPAC του Caltech και διατίθενται ελεύθερα στο κοινό. Όπως δήλωσε ο διευθυντής του JPL, Dave Gallagher, το SPHEREx αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς μια αποστολή μεσαίου μεγέθους μπορεί να αποδώσει επιστημονικά αποτελέσματα μεγάλης κλίμακας, μετατρέποντας φιλόδοξες ιδέες σε εργαλεία που ανοίγουν τον δρόμο για νέες ανακαλύψεις.
www.ieidiseis.gr
❝ ετικέτες ❞ #ΝΑΣΑ
