Μια εκδρομή έξω από τα συνηθισμένα. Μακριά από τα γνώριμα ορεινά θέρετρα της Ελάτης και του Περτουλίου. Κοντά, όμως, στα Τρίκαλα και ακόμα πιο κοντά στη σιωπή του βουνού
Το μονοπάτι του Ασκληπιού δεν είναι γνωστό. Δεν το βρίσκεις εύκολα στον χάρτη. Αν δεν είσαι ντόπιος ή αν δεν έχεις ακούσει ιστορίες από ανθρώπους της περιοχής, δύσκολα θα το συναντήσεις. Κι όμως, βρίσκεται μμόλις λίγα χιλιόμετρα έξω από τα Τρίκαλα, κοντά στο χωριό Γοργογύρι, εκεί όπου ο Κόζιακας ορθώνει απότομα, πάνω από το ίσωμα του θεσσαλικού κάμπου, τις ελατοσκέπαστες πλαγιές του.
Από τα Τρίκαλα ξεκινά μια εύκολη εξόρμηση. Χωρίς πολυκοσμία. Χωρίς βιασύνη. Ενα ταξίδι μακριά από τις συνωστισμένες διαδρομές που ακολουθούν οι περισσότεροι, κατευθυνόμενοι προς τους δημοφιλείς προορισμούς της Ελάτης και του Περτουλίου.
Εδώ, στις ανατολικές πλαγιές του, το θεσσαλικό βουνό αποκαλύπτει ίσως την πιο άγνωστη πλευρά του. Μονοπάτια σκιερά. Δάση από αρχαίες βελανιδιές. Πέτρινα γεφύρια και μοναστήρια, δεμένα με το τοπίο. Ιχνη ανθρώπων που έζησαν, πέρασαν και άφησαν το αποτύπωμά τους χαραγμένο στον χρόνο.
Το Γοργογύρι και το μονοπάτι του Ασκληπιού
Μόλις 18 χιλιόμετρα χωρίζουν την πρωτεύουσα του νομού από το χωριό Γοργογύρι, που το συναντάμε σε υψόμετρο περίπου 200, χτισμένο στα ριζά του Ανατολικού Κόζιακα. Σύμφωνα με τον θρύλο, ο Ασκληπιός, θεός της ιατρικής στην αρχαία Ελλάδα, ανέβαινε εδώ στις πλαγιές του Κόζιακα -του αρχαίου Κερκέτιου Ορους- αναζητώντας τα βότανα που χρησιμοποιούσε για τη θεραπεία διάφορων παθήσεων.
Λίγο έξω από το χωριό, σε μια πραγματικά παραδεισένια κόγχη του βουνού, κυλούν με δύναμη τα νερά του Κεφαλοπόταμου, παραπόταμου του Πηνειού. Ανάμεσα σε αιωνόβια πλατάνια και βελανιδιές έχει χαραχτεί μια εντυπωσιακή και ιδιαίτερα καλαίσθητη πεζοπορική διαδρομή, που κινείται παράλληλα με το ποτάμι.
Ο Κεφαλοπόταμος, καθώς κατηφορίζει τις απόκρημνες πλαγιές του Κόζιακα, δημιουργεί μικρούς, σκαλωτούς καταρράκτες. Στροβιλίζει με θόρυβο τα κρυστάλλινα νερά του, ανάμεσα σε βράχια και κορμούς δέντρων, γεμίζοντας το τοπίο ήχους και κίνηση.
Οι ντόπιοι ονόμασαν αυτή την πεζοπορική διαδρομή «Μονοπάτι του Ασκληπιού» και καλούν τους επισκέπτες να τη γνωρίσουν. Η αρχή του μονοπατιού είναι εμφανής και διαθέτει μικρό χώρο στάθμευσης. Η διαδρομή εξελίσσεται ομαλά για περίπου 1.000 μέτρα, με ήπιες κλίσεις, πάντα δίπλα στο ποτάμι. Ξύλινες κουπαστές, σκαλοπάτια και μικρά γεφυράκια -αν και σε ορισμένα σημεία χρειάζονται συντήρηση- διευκολύνουν την πεζοπορία.
Σε κάποια σημεία θα συναντήσετε ξυλόγλυπτες μορφές, εμπνευσμένες από τοπικούς μύθους. Είναι έργα του ξυλογλύπτη Αγγελου Πατσιατζή.
Το μονοπάτι συνεχίζεται συνολικά για περίπου 2.800 μέτρα, όμως δεν είναι απαραίτητο να το διανύσετε ολόκληρο. Λίγα μόνο μέτρα αρκούν για να θαυμάσετε την απεραντοσύνη και την ομορφιά της φύσης.
● Κι αν η πεζοπορία σάς ανοίξει την όρεξη, στο χωριό θα βρείτε παραδοσιακές ταβέρνες για καλό, ντόπιο φαγητό.
Ανηφορίζοντας για την Κόρη της Σαμαρίνας
Εμείς, προς το παρόν, αφήνουμε τις γαστρονομικές απολαύσεις και προσπαθούμε να κορέσουμε το έντονο αίσθημα της εξερεύνησης, που εδώ, σε αυτά τα απίθανα μέρη, αναβλύζει από τα βάθη της ψυχής και σε ωθεί φυσικά προς ακόμα περισσότερες διαδρομές.
Υστερα από μια γερή ανάβαση έξι χιλιομέτρων και δεκαπέντε συνεχόμενων κλειστών στροφών, φτάνουμε στο χωριό Κόρη Κόζιακα. Πρόκειται για ένα σχετικά νέο χωριό, που δημιουργήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα. Βρίσκεται σε υψόμετρο σχεδόν 900, χτισμένο σε σημείο με εντυπωσιακή πανοραμική θέα προς τον θεσσαλικό κάμπο.
Το έχτισαν Σαμαρινιώτες που είχαν μετακομίσει στα Τρίκαλα, καθώς αναζητούσαν έναν ορεινό τόπο που να τους θυμίζει τη γενέτειρά τους, τη θρυλική Σαμαρίνα του Σμόλικα. Ετσι γεννήθηκε η Κόρη της Σαμαρίνας. Εδώ ο επισκέπτης έρχεται για να θαυμάσει την απέραντη θέα, να δει το Τρύπιο Λιθάρι και να αφεθεί στη σιωπηλή, άγρια και αυθεντική φύση του βουνού.
● Τον χειμώνα το χωριό δεν έχει κατοίκους. Και αν έχει χιονίσει ή επικρατεί παγετός, καλό είναι να μην επιχειρήσετε την ανάβαση, καθώς ο δρόμος γίνεται ιδιαίτερα ολισθηρός και επικίνδυνος.
Προς την ιστορική Μονή Δουσίκου
Ακολουθώντας τον ορεινό δρόμο που οδηγεί από το Γοργογύρι προς την Πύλη, στις νότιες απολήξεις του Κόζιακα, κάνουμε μια μικρή αλλά απολύτως απαραίτητη παράκαμψη. Στόχος μας η ιστορική Μονή Δουσίκου, ένα από τα σπουδαιότερα και παλαιότερα μοναστήρια της Θεσσαλίας.
Το μοναστήρι βρίσκεται χτισμένο σε υψόμετρο 650, σε μια απόκρημνη, πυκνοδασωμένη πλαγιά του βουνού. Η πρόσβαση εδώ είναι σχετικά εύκολη, ακολουθώντας ανηφορικό και με απότομες στροφές ασφάλτινο δρόμο από το χωριό Αγιος Βησσαρίων.
Το καθολικό της μονής χτίστηκε το 1527 από τον Αγιο Βησσαρίωνα Α’, αργότερα αρχιεπίσκοπο Λαρίσης, πάνω στα ερείπια παλαιότερου μοναστηριού.
Η Μονή Δουσίκου υπήρξε ένα από τα πλουσιότερα μοναστήρια της κεντρικής και βόρειας Ελλάδας. Διέθετε μεγάλη ακίνητη περιουσία στη Θεσσαλία και στη Μολδοβλαχία, όπου ο Αγιος Βησσαρίων ήταν ιδιαίτερα αγαπητός. Το μοναστήρι κάηκε από τους Τούρκους το 1823 και καταστράφηκε μεγάλο μέρος της πολύτιμης βιβλιοθήκης του.
Ενα γεφύρι που άνοιγε δρόμους στην Πίνδο
Ακολούθησαν νέες καταστροφές: πυρκαγιά και βομβαρδισμός το 1943, όταν οι Γερμανοί έθεσαν σε εφαρμογή σχέδιο εκκαθάρισης των προπυργίων του ΕΛΑΣ στην ορεινή Ελλάδα. Σήμερα το μοναστήρι είναι ανδρικό, επισκέψιμο, αλλά άβατο για τις γυναίκες.
Το σύντομο αλλά συναρπαστικό οδοιπορικό μας, εδώ στα πρανή του Ανατολικού Κόζιακα, ολοκληρώνεται σε ένα από τα πιο εμβληματικά σημεία της Θεσσαλίας, κοντά στο χωριό Πύλη. Πρόκειται, φυσικά, για το περίφημο πέτρινο γεφύρι που δρασκελίζει, με ένα στιβαρό τόξο, τα νερά του Πορταϊκού ποταμού.
Είναι το γεφύρι της Πόρτας. Σύμφωνα με τη σωζόμενη επιγραφή, χτίστηκε το 1514 με χρηματοδότηση του Βησσαρίωνα Β’, επισκόπου Ελασσόνας και μητροπολίτη Σταγών.
Μέχρι το 1936, πριν από τη διάνοιξη αμαξιτών δρόμων, το γεφύρι βρισκόταν σε κομβικό σημείο. Αποτελούσε τη μοναδική σύνδεση ανάμεσα στα χωριά του Ασπροποτάμου και των Τζουμέρκων με τον θεσσαλικό κάμπο. Από εδώ περνούσαν άνθρωποι, κοπάδια και εμπορεύματα.
Σήμερα βρίσκεται πάνω στη δημοφιλή ταξιδιωτική διαδρομή που οδηγεί προς την Ελάτη, το Περτούλι και το Χιονοδρομικό Κέντρο στα Λιβάδια Περτουλίου. Είναι ιδανικό σημείο για στάση και ξεκούραση, πριν από την ανηφορική συνέχεια.
Σε μικρή απόσταση συναντάμε και ένα μικρό βυζαντινό αρχιτεκτονικό κόσμημα: την τρίκλιτη, θολωτή, σταυρεπίστεγη βασιλική της Πόρτα Παναγιάς, που χτίστηκε το 1283 από τον Ιωάννη Αγγελο Κομνηνό Δούκα.
● Πριν πάρετε τον δρόμο της επιστροφής, αξίζει να σταματήσετε για φαγητό σε κάποια από τις καλές ταβέρνες της Πύλης, όπως το «Χάνι Σουφλιά» και το «Παρδαλό Κατσίκι». Από εδώ μπορείτε να συνεχίσετε το ταξίδι σας είτε προς τα χωριά του Ασπροποτάμου και τα Τζουμέρκα, είτε προς το Μουζάκι, την Αργιθέα και τη λίμνη Πλαστήρα.
Διαμονή
Στα Τρίκαλα θα βρείτε πληθώρα ποιοτικών επιλογών διαμονής, που συνδυάζουν άνεση, φιλοξενία και προσιτές τιμές για κάθε προϋπολογισμό. Αν επιθυμείτε να βρίσκεστε κοντά στην προτεινόμενη διαδρομή και να απολαύσετε την περιοχή με μεγαλύτερη ευκολία, η Πύλη αποτελεί ιδανική επιλογή. Εκεί μπορείτε να επιλέξετε τη διαμονή σας σε ένα από τα παρακάτω καταλύματα:
«Alkioni Boutique Hotel», τηλ. 24340 22242
«Guesthouse Alexandros», τηλ. 24340 22935
