Φιλότιμες προσπάθειες καταβάλλει η κυβέρνηση διά του υπουργού Επικρατείας να πείσει τους πολίτες ότι δεν έχουν… αντιληφθεί σωστά την οικονομική τους κατάσταση!
Νίκος Παπαδημητρίου
Σε μια μάχη με πολύ… παρελθόν, αλλά στην ουσία παρόν (και άρα, μέλλον) επιδόθηκαν χθες ο Ακης Σκέρτσος, εκ μέρους της κυβέρνησης, και η Ευγενία Φωτονιάτα, εκ μέρους της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης. Το θέμα που απασχόλησε τον υπουργό Επικρατείας και την υπεύθυνη Πολιτικού Σχεδιασμού της ΕΛΑΣ ήταν το γνωστό και από πρόσφατη δημοσκόπηση ζήτημα: Πότε περνούσαμε καλύτερα; Το 2019 ή το 2026;
Υπουργός και στέλεχος της αντιπολίτευσης παρέθεσαν τα επιχειρήματα και τα στοιχεία τους, σε μια έμμεση αντιπαράθεση (με άλλα λόγια, δεν προκύπτει από κάπου ότι ο ένας απαντούσε στον άλλον).
Πριν, όμως, περάσουμε στην παράθεση των στοιχείων, μια παρατήρηση επί της αρχής: η σύγκριση με το 2019 θυμίζει… φάουλ από τα αποδυτήρια. Πρόκειται για το πρώτο έτος μετά τη δεκαετή μνημονιακή κρίση και αποτυπώνει την κατάσταση σε μια καθημαγμένη χώρα, που παίρνει τις πρώτες ανάσες της πάνω από το νερό. Αλλά και η τετραετία του ΣΥΡΙΖΑ είναι τα τελευταία αρκετά μέτρα με μνημονιακές πολιτικές και ενώ έχουν προηγηθεί τα δύο πρώτα μνημόνια, που επέβαλαν οι αλόγιστες οικονομικές πολιτικές των «γαλαζοπράσινων» κυβερνήσεων… Αντιθέτως, αυτό που θα είχε, ίσως, μεγαλύτερη σημασία είναι να συγκρίνει κανείς το σήμερα με το 2009 φέρ’ ειπείν.
Σε κάθε περίπτωση, η αντιπαράθεση των δύο πολιτικών στελεχών έχει το δικό της ενδιαφέρον.
Η ανάρτηση Σκέρτσου
Πρώτος… χτύπησε ο Α. Σκέρτσος, συγκρίνοντας το 2019 με το 2026, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα και την πορεία σύγκλισης (ή απόκλισης) της χώρας μας από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Στον μέσο ρυθμό ανάπτυξης (ετήσια μεταβολή ΑΕΠ), το 2015 – 2018 η χώρα μας κατείχε την 27η θέση με ρυθμό 0,9%, όταν η Ευρώπη των «27» έτρεχε με ρυθμό 2,3%. Στην περίοδο 2019 – 2025, η Ελλάδα είναι στη 12η θέση, με 1,9% και μέσο ευρωπαϊκό όρο στο 1,3%.
Δεύτερο πεδίο σύγκρισης, ο μέσος ρυθμός αύξησης πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος νοικοκυριών (ετήσια μεταβολή): στα χρόνια της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ η Ελλάδα ήταν στο 1% (23η στην κατάταξη) και οι «27» στο 1,8%. Αλμα καταγράφει ο υπουργός Επικρατείας στα χρόνια της «γαλάζιας» διακυβέρνησης: ούσα στην 5η θέση, η χώρα μας είχε ρυθμό 3,5%, με την Ευρώπη στο 1,4%.
Κρίσιμος ο δείκτης της ανεργίας: 17,3% τον Ιούνιο του 2019 που ήταν και η χειρότερη επίδοση, όταν ο μέσος ευρωπαϊκός όρος ήταν στο 6,7%. Επτά χρόνια αργότερα, η ανεργία εδώ είναι στο 7,9% (5η θέση) και 6,1% στην Ευρώπη.
Το 52% των ερωτηθέντων απάντησε ότι είχε μεγαλύτερη οικονομική άνεση το 2019 και το 27% σήμερα, σε έρευνα της Metron Analysis για το Mega
Στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ (ως % μέσου όρου Ε.Ε.), το 2019 στο 66% και το 2025 στο 68%. Ενώ με κριτήριο την κατά κεφαλήν κατανάλωση (ως % μέσου όρου Ε.Ε.), πριν από επτά χρόνια ήταν στο 77% και πέρυσι στο 80%.
Αναφορά, εκ μέρους του υπουργού Επικρατείας, και στο δημόσιο χρέος (ως % του ΑΕΠ): 183% τότε (2019), 137% φέτος.
Τέλος, για τις τραπεζικές καταθέσεις, τότε ήταν στα 116,7 δισ. ευρώ και τώρα στα 156,4 δισ. ευρώ.
Ενώ το πολιτικό σχόλιο του υπουργού του Μαξίμου ήταν: «Ο Αλέξης Τσίπρας υποστηρίζει ότι οι Ελληνες ζούσαν καλύτερα το 2019 από ό,τι σήμερα. Επενδύει στη λήθη που φέρνει μαζί της η απόσταση από τον χρόνο και εξωραΐζει το παρελθόν».
Πηγές της ΕΛΑΣ
Πριν πάμε στα όσα δήλωσε η Ευγενία Φωτονιάτα, πηγές του Πολιτικού Σχεδιασμού της Συμπαράταξης έκαναν κάποιες επιμέρους παρατηρήσεις: για την κατά κεφαλήν κατανάλωση, φέρ’ ειπείν, μπορεί η Ελλάδα να σκαρφάλωσε τρεις ποσοστιαίες μονάδες την εξαετία Μητσοτάκη, αλλά την ίδια στιγμή, οι γείτονές μας έτρεχαν με… χίλια: 9 μονάδες η Ρουμανία, 11 η Κροατία και 17 η Βουλγαρία. Επιπροσθέτως, το εισόδημα κατατρώγουν η ακρίβεια και ο πληθωρισμός, ενώ στο κριτήριο των τραπεζικών καταθέσεων θα πρέπει να δει κανείς και την κατανομή: πόσοι από πόσα. Χωρίς να παραγνωρίζει κανείς την ευρύτερη σημασία εξεύρεσης εργασίας, θα πρέπει από την άλλη να δει μήπως ένας άνεργος μετατράπηκε σε έναν φτωχό εργαζόμενο…
Η ανακοίνωση Φωτονιάτα
Σύμφωνα με την υπεύθυνη Πολιτικού Σχεδιασμού της ΕΛΑΣ, «μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης, εκτός μνημονίων, με ρυθμισμένο χρέος και με 36 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, έχει ενδιαφέρον ότι η κυβέρνηση επιμένει να εξηγεί στους πολίτες πως περίπου δεν αντιλαμβάνονται σωστά την οικονομική τους κατάσταση».
Αντλώντας στοιχεία από Eurostat και ΕΛΣΤΑΤ, Τράπεζα της Ελλάδος, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, OECD, ΓΣΕΕ κ.ά., η Ευγενία Φωτονιάτα έδωσε στη δημοσιότητα τους εξής δείκτες: στον μέσο ετήσιο μισθό πλήρους απασχόλησης (ως % του μέσου μισθού στην Ε.Ε.), το 2018 ήταν στο 50% και το 2024 στο 45% (απόκλιση, συνεπώς, από τους άλλους Ευρωπαίους). Στο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών (ως % του ΑΕΠ), από το 1,4% του 2019, πέρυσι φτάσαμε στο 5,7% (τετραπλάσιο δηλαδή, κάτι που αποτελεί ένδειξη των επίμονων προβλημάτων εξωτερικής ανταγωνιστικότητας, σύμφωνα με την ΕΛΑΣ).
Στον δείκτη προστασίας εργαζομένων από απολύσεις διαπιστώνεται «χαμηλότερη κανονιστική προστασία»: από το 2,51 στο 2,32. Ο κίνδυνος φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις, από 17,9% στο 19,6%, ενώ η παιδική φτώχεια, από 21,1% στο 22,8%! Αλλά και ο κίνδυνος φτώχειας στους άνω των 65 ετών, από 12,2% στο 20,9%! «Σημαντικά μικρότερη» εξάλλου η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών μεταβιβάσεων στη μείωση της φτώχειας (από 22,84% στο 15,52%).
Οι άμεσες πληρωμές για την Υγεία από 5,057 δισ. το 2019 εκτοξεύτηκαν στο 6,804 δισ. το 2024 (ή +34,5% σε ονομαστικούς όρους). Το 17,9% του πληθυσμού, το 2019, είχε αδυναμία επαρκούς θέρμανσης κατοικίας, όταν το 2024 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν στο 19%, το υψηλότερο ποσοστό μαζί με τη Βουλγαρία…
Η δαπάνη νοικοκυριών για οργανωμένα φροντιστήρια (σταθερές τιμές 2023) το 2019 ανήλθε στα 486,2 εκατ., αλλά το 2023 στα 614 εκατ. (+26,3% σε πραγματικούς όρους). Ως προς τις μαθησιακές επιδόσεις PISA, καταγράφηκε υποχώρηση και στα τρία γνωστικά πεδία (μαθηματικά, ανάγνωση, επιστήμες).
Σε άλλο πεδίο, η κυβέρνηση «του νόμου και της τάξης» στην πραγματικότητα δεν τα καταφέρνει και τόσο καλά με την πάταξη του εγκλήματος: οι πολίτες που δηλώνουν εγκληματικότητα, βία ή βανδαλισμό στη γειτονιά τους ήταν στο 16,9% στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας. Τέσσερα χρόνια μετά, ήταν στο 20,9%.
Ενώ στο κριτήριο του κράτους δικαίου, το 2019 η Ελλάδα ήταν στην 36η θέση μεταξύ 126 χωρών, όταν πέρυσι ήταν 48η μεταξύ 143 χωρών. Τέλος, στην ελευθερία του Τύπου και με πηγή, τους Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα, μεταξύ 180 χωρών βρισκόμασταν στην 65η θέση το 2019, στην 89η το 2025.
Και το… Εφετείο
Σε μέτρηση της κοινής γνώμης που έγινε τον περασμένο Φεβρουάριο από την εταιρεία Metron Analysis για λογαριασμό του τηλεοπτικού σταθμού Mega, υπήρχε και το ερώτημα, μεταξύ άλλων, «πότε είχατε μεγαλύτερη οικονομική άνεση;». Το 52% των ερωτηθέντων απάντησε ότι είχε μεγαλύτερη οικονομική άνεση το 2019, το 27% σήμερα και το 19% αυθόρμητα είπε «το ίδιο». «Δεν γνωρίζω/δεν απαντώ» δήλωσε αυθόρμητα το υπόλοιπο 2%.
Σήμερα η συνέντευξη Τσίπρα
Σήμερα το απόγευμα (στις 5 μ.μ.) ο Αλέξης Τσίπρας θα παραχωρήσει την καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου στους δημοσιογράφους, στο πλαίσιο της Διεθνούς Εκθεσης Θεσσαλονίκης. Η συνέντευξη θα δοθεί στο «Βελλίδειο» Συνεδριακό Κέντρο.
